Netflix Nieuwe serie van de Russische staatstelevisie

Volgens de Russische staatstelevisie was Trotski een rock-’n-roller met een duchtig libido

De Russische staattelevisie maakte met een groot budget een serie over Leon Trotski, en Netflix heeft die nu aangekocht. 

Trotski een serie van de Russische staatstelevisie op Netflix. Beeld Netflix

Nieuw op Netflix: de Russische staatstelevisie. Te vinden in de categorie dramaseries. Of door te zoeken op ‘Trotsky’ (met i-grec, de Engelse spelling van Trotski), de naam van de revolutionair die honderd jaar geleden als leider van het Rode Leger in een gepantserde trein naar de fronten van de Russische burgeroorlog stoomde.

De achtdelige serie Trotsky is besteld door de baas van de staatstelevisie, Konstantin Ernst, en nu verkocht aan Netflix. Normaal gesproken weet je wel welke kant het opgaat met zendtijd voor politiek op de staatskanalen. Maar bij Trotsky, een van de duurste Russische series, is dat minder voorspelbaar. Want voor wie kiest de staatstelevisie partij in een gebeurtenis die de Russische bevolking tot op het bot verdeelt?

Tsaar Nicolaas II en zijn familie, in 1918 geëxecuteerd door de revolutionairen, is heilig verklaard door de Russisch orthodoxe kerk. Revolutieleider Lenin ligt gebalsemd op het Rode Plein in Moskou. En revolutionair Stalin, Lenins opvolger, is een oorlogsheld in de Russische schoolboeken.

De televisiebaas ontwijkt die gevoeligheden deels door Leon Trotski (1879-1940) in de hoofdrol te plaatsen: diens hedendaagse achterban stelt niets voor vergeleken bij die van de tsaar, Lenin en Stalin. Toch is Trotski fascinerend genoeg voor de hoofdrol. ‘De uitvoerend producent van de revolutie’, noemde tv-baas Ernst hem. En: ‘Een echte rock-’n-roller.’

Twee keer opgesloten in een Siberisch strafkamp, twee keer ontsnapt. Aanvoerder in de revolutie. Legerleider in de daaropvolgende burgeroorlog. Tekenaar van vredesakkoord in de Eerste Wereldoorlog. Beoogd opvolger van Lenin, maar in de luren gelegd door Stalin. Verbannen en in 1940 vermoord in Mexico, met een pikhouweel, door een geheim agent van Stalins veiligheidsdiensten. 

Idealistische staatstelevisie 

De makers van de serie deden er nog een schepje bovenop om een jong publiek aan te spreken. Trotski, gespeeld door Konstantin Chabenski, een van de bekendste Russische acteurs, is van top tot teen gehuld in een zwartleren uniform en laat in de openingsscène een dichteres klaarkomen in zijn oorlogstrein. Een paar brute seksscènes later omschrijft een van zijn maîtresses seks met Trotski als ‘seks met God’.

De Trotski van de staatstelevisie is idealistisch, intelligent en charismatisch, zoals hij ook bekend staat in de geschiedenisboeken. Hij strijdt voor rechtvaardigheid en vrijheid voor de arbeiders, die worden onderdrukt door de tsaar. Maar hoeveel mensenlevens is die strijd waard?

Een regime omverwerpen laat ontembare en duivelse krachten los, maakt de serie snel duidelijk. Die boodschap sluit naadloos aan op de kerntaak van de Russische staatszenders: voorkomen dat de bevolking de straat opgaat. Dus als er in Russische series iemand demonstreert, is dat altijd een volksvijand en/of een agent van het Westen.

In Trotsky  worden de opstanden van 1905 en 1917 nauwgezet voorbereid in het Westen. Door een Jood. Afleveringen lang wordt Trotski begeleid door een Joodse koopman die miljoenen Duitse marken krijgt van zijn opdrachtgevers om ‘Rusland te destabiliseren’. Hij financiert Trotski, coacht hem, meet hem betere kleding aan. Hoog nodig, zegt de koopman. ‘Alle sociaal-democraten zien er slecht uit.’

Trotski, ook Jood, krijgt in de serie de verantwoordelijkheid voor de miljoenen doden van de burgeroorlog in de schoenen geschoven. De makers verzinnen onder meer dat hij opdracht gaf om de tsaar en diens gezin te executeren.

Maar ook Lenin en Stalin komen er niet zonder kleerscheuren vanaf – vanuit het perspectief van de staatstelevisie. Lenin, die met een piepstemmetje praat, is niet veel meer dan een slinkse politicus: het echte revolutiewerk wordt gedaan door Trotski. Stalin, die de hele serie lang een onheilspellende ­grimas trekt in een verwijzing naar zijn ­latere zuiveringen, handelt uit machtslust en niet uit idealisme, zoals Trotski.

Degene die er nog het beste van afkomt, is de tsaar. Onder hem had het leven in Rusland ook zo zijn gebreken, suggereren de makers, maar er was tenminste geen burgeroorlog.

Konstantin Chabenski als Trotski in de gelijknamige serie. Beeld Netflix
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.