podcastDe maestro met de breinaald

Vol enthousiasme betrekt Christiaan Kuyvenhoven de luisteraar bij zijn spoedopleiding tot dirigent ★★★★☆

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Vandaag: De maestro met de breinaald.

null Beeld

Welke moet het zijn? Het model Chopin of toch Beethoven? Christiaan Kuyvenhoven, aspirant-dirigent, schaft in een muziekwinkel zijn eerste dirigeerstok (baton) aan. Geen onbelangrijke beslissing, want, zoals hij later zal ontdekken, het stokje is een verlengstuk van de dirigentenarm.

Kuyvenhoven, pianist en presentator, heeft nooit voor een orkest gestaan. Behalve dan als 12-jarige, toen hij met de breinaald van zijn oma stond mee te zwaaien met een opname van Gustav Mahlers Vijfde symfonie. Maar nu wordt het menens.

In opdracht van de International Conducting Competition Rotterdam, het dirigentenconcours dat in 2022 voor het eerst wordt gehouden, zoekt hij uit wat dirigeren precies inhoudt. En hoewel hij niet met de zes finalisten meedingt, mag hij met het Rotterdams Philharmonisch Orkest zijn lievelingsstuk repeteren – de Vijfde van Mahler, die met het beroemde Adagietto uit de film Death in Venice.

Zijn zoektocht en studietraject legt Kuyvenhoven vast in de podcast De maestro met de breinaald. ‘Het is een beetje hetzelfde als: ik heb nog nooit piano gespeeld en ik wil het Pianoconcert van Grieg kunnen spelen’, gnuift dirigent Antony Hermus. Samen met collega Ed Spanjaard krijgt hij het verzoek Kuyvenhoven klaar te stomen voor zijn dirigeerdebuut.

Na een lichte aarzeling stropen de twee doorgewinterde maestro’s hun mouwen op en bestoken de aspirant-dirigent met praktische tips. Raak vertrouwd met de partituur: zing elke partij voor elk instrument en dirigeer mee. Vertaal alle aanwijzingen van de componist. Mocht er tijdens een repetitie iemand vragen wat ‘wie ein Kondukt’ betekent, zorg dan dat je de vertaling – ‘als een begrafenisstoet’ – paraat hebt.

Met zijn enthousiasme en eerlijkheid over zijn onzekerheid betrekt Kuyvenhoven de luisteraar meteen bij zijn uitdaging. De lessen met Spanjaard en Hermus, die orkestdirectie doceren aan het conservatorium, zijn leerzaam en onderhoudend, al stapelt het jargon zich soms op. Voor muziekleken zullen termen als ‘triolen’, ‘overgepuncteerd’ en ‘overgangsmuziek’ als koeterwaals klinken.

Tussendoor belicht Kuyvenhoven de geschiedenis van het dirigentenvak, met behulp van oude opnamen van superstermaestro en programmamaker Leonard Bernstein. Hij vat Mahlers leven doeltreffend samen en deelt dirigenten in volgens hun stijl, van tiran (Arturo Toscanini) tot medemusicus (Yannick Nézet-Séguin). Wel zou in de eerste afleveringen een uitleg over de structuur van de Vijfde symfonie handig zijn geweest.

In de komende weken zullen we horen hoe Kuyvenhovens Mahler klinkt als hij achter het stuur zit van de Maserati die het Rotterdams Philharmonisch heet. En hopelijk wordt de prangende vraag beantwoord: is hij met de juiste dirigeerstok de winkel uitgelopen?

De maestro met de breinaald

★★★★☆

Door Christiaan Kuyvenhoven.

Te beluisteren op alle podcastplatforms.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden