Reportage

Voetbalregisseur Job Robbers is altijd op zoek naar bijzondere shots

Hoe breng je een voetbalwedstrijd het best in beeld? Op pad met regisseur Job Robbers, dompteur van acht camera's, bij Heerenveen - Groningen.

Regisseur Job Robbers aan het werk. Beeld Henk Wildschut
Regisseur Job Robbers aan het werk.Beeld Henk Wildschut

'Lekker potje, mensen! Knallen!' Drie kwartier voor de aftrap spreekt regisseur Job Robbers buiten de productiewagen van United één cameravrouw en zeven cameramannen toe. Ze brengen vandaag de wedstrijd tussen Heerenveen en FC Groningen in beeld. In de snijdende kou gaat het over ruime shots, geloer in de goal en spelers die staan te klooien bij de keeper.

De regisseur wijst nog even op de taak van de camera's 3 en 6, 'koppies, koppies, koppies'. Voor de cameramensen die in het stadion niet vanaf een vaste positie opereren, heeft hij een dringend advies: 'Liever drie keer niks en één keer goud, dan vier keer een half gelukt shot.' Zijn enthousiasme is aanstekelijk, de stemming is vrolijk, ondanks de kou.

Lange dag

Robbers (38) werkt voor Endemol Sports, de grootste sportproducent van Nederland. Bijna alle Nederlandse voetbalwedstrijden die op televisie worden uitgezonden, live of in samenvatting, worden geproduceerd door Endemol, ook de wedstrijden in Studio Sport.

Abonneezender Fox Sports is de grootste opdrachtgever. De NOS regisseert elk weekeinde vier eredivisiewedstrijden, Endemol vijf. De zogenaamde 'klassiekers', de onderlinge wedstrijden tussen Ajax, Feyenoord en PSV, worden afgewisseld. Aanstaande zondag, de dag van PSV-Ajax, levert de NOS de regisseur en worden veertien camera's in stelling gebracht.

In Heerenveen zijn vandaag zo'n 35 mensen aan het werk, onder wie 25 van United, het voormalige Cinevideo, dat de technische faciliteiten levert. De Derby van het Noorden is geen 'grote' wedstrijd, zoals dat heet, maar in Friesland is desondanks een indrukwekkend kamp opgeslagen, met twee grote trucks en een wirwar van kabels.

Voor de meeste werknemers is het een lange dag. Operationeel Productie Leider (OPL) van United Eric Pronk was zoals altijd zeven uur voor het begin van de wedstrijd aanwezig. Heerenveen-Groningen begint om half één.

Job Robbers aan het werk. Beeld Henk Wildschut
Job Robbers aan het werk.Beeld Henk Wildschut

Veteraan

Pronk is een veteraan in het vak. Hij heeft de tijd nog meegemaakt dat voetbalwedstrijden door de NOS met twee camera's in beeld werden gebracht. Vlak nadat in de rust de stroom is uitgevallen, een euvel dat zelden voorkomt en tot grote stress zou kunnen leiden, serveert hij glimlachend suikerbrood met boter.

Laconiek vertelt hij dat de waarde van de truck waarin tijdens de wedstrijd elf mensen aan het werk zijn, inclusief alle apparatuur, een investering vergt die kan oplopen tot 7 miljoen euro. Kampen van soortgelijke omvang zijn vandaag opgeslagen naast vier andere voetbalstadions.

De wekker van regisseur Robbers ging vanochtend om kwart over vijf, maar hij kon nog even blijven liggen. Zijn vrouw Floor werkt vandaag ook in Heerenveen, als cameravrouw. Zelf meldde hij zich om half negen bij het Abe Lenstra-stadion, 'om een beetje te lullen met de mensen'.

Alleen maar prikkels

Wat de kijkers naar kanaal 1 van Fox Sports Eredivisie en later Studio Sport van Heerenveen-FC Groningen te zien krijgen, wordt door Robbers bepaald. Kijkend naar acht monitoren tegelijk, gelinkt aan de acht camera's en voorzien van de namen van de cameramensen (1. Floor, 2. Peter B, 3. Jefta, enzovoort), maakt hij de selectie.

Links naast hem zit de regisseur die de 'slomo's' verzorgt, de vertraagde herhalingen, rechts schakeltechnicus Eric Oudijk. Als Robbers een cijfer noemt, legt Oudijk onmiddellijk de verbinding. Robbers, bijvoorbeeld: 'Goeie bal! Zes. Twee. Drie. Drie. Twee. Eén. Drie. Eén. Twee. Ja, goed. Vijf heeft Lodeweges. Kom maar. Oei. Reactie Van de Looi was wel aardig? X. Start X. Eén. Vijf is op zoek naar Larsson. Drie. Drie. Eén. Lekker, jongens.'

Tijdens een wedstrijd is het alsof er in zijn hoofd voortdurend kortsluiting is, zegt hij later. 'Alleen maar prikkels de hele tijd. Wat moet ik doen? Wel of niet dat shot? Hoe lang? Dat maakt regisseren zo interessant. En moeilijk.'

Meer camera's maakt zijn werk niet per se gecompliceerder. 'De basis blijft hetzelfde.' Vorige week, bij de wedstrijd in de Europa League tussen PSV en Zenit St.-Petersburg, werden twaalf camera's ingezet. Bij topwedstrijden in Engeland en Duitsland staan 24 camera's. 'Die luxe hebben wij niet, maar we hebben niets te klagen.'

null Beeld Henk Wildschut
Beeld Henk Wildschut

Eigen stijl

Zijn verantwoordelijkheid, kort samengevat: 'Ik kan het voor jou als kijker verpesten door de verkeerde keuzen te maken.' Hij is goed voorbereid. Robbers kent alle voetballers en doorziet het spel. Zelf voetbalde hij in de jeugd van Ajax, in een lichting met onder meer Patrick Kluivert en Clarence Seedorf.

Als jongen zonder diploma's en zonder duidelijk toekomstbeeld kwam hij als algemeen assistent, 'zeg maar kabelsjouwer', bij producent Cinevideo terecht. Aansluitend was hij acht jaar cameraman. Na de entree van Talpa in het voetbal werd hij regisseur bij WK Producties, het bedrijf van Kees Jansma en Wil Moerer.

Zijn eerste wedstrijd regisseerde Robbers in 2005 voor SBS, Helmond Sport - Sparta, de finale van de play-offs. 'Sparta promoveerde. Het was een heel toffe wedstrijd met alles erop en eraan.'

Alles viel op zijn plaats. 'Dit was wat ik wilde.' Zijn opleiding nam hij grotendeels zelf ter hand 'door honderdduizend voetbalwedstrijden te bestuderen'.

Robbers staat bekend als vooruitstrevend regisseur. Schakeltechnicus Oudijk roemt zijn uitgesproken ideeën: 'Als Job regisseert, kan ik iets speciaals verwachten. Andere regisseurs zijn iets behoudender.'

Zelf houdt hij het erop dat hij een eigen stijl heeft. 'Dat zit in de keuzen die ik maak. Ik neem iets meer risico, denk ik. Ik zoek meer dan anderen naar bijzondere shots. Maar dat is niet zaligmakend, hoor. Sommige collega's vinden het helemaal niks.'

null Beeld Henk Wildschut
Beeld Henk Wildschut

One-take shot

Met cameraman Ben de Graaf, een freelancer, was Robbers op 21 september vorig jaar in de Kuip verantwoordelijk voor de verbluffende, wereldwijd geprezen opening van Feyenoord - Ajax, een 'one-take shot' van 129 seconden. De samenwerking tussen cameraman en regisseur leverde een spectaculair filmpje op van de opkomst van beide ploegen dat de kijkers het gevoel gaf dat ze in een videogame waren beland.

De Graaf (30) laveerde op het veld tussen de spelers door, zonder dat het beeld schokte. Een nieuw stabilisatiesysteem stelde hem daartoe in staat.

'Het ging precies zoals Job en ik het voor ogen hadden gehad. Zoiets was nog niet eerder gedaan, daarom kwamen er zoveel reacties binnen, tot uit Rusland aan toe. Ik heb na de wedstrijd twee dagen niet kunnen werken; de halve wereld vroeg om een reactie of wilde er meer over weten.'

Als het gaat om het filmen van de wedstrijd zijn vernieuwingen nauwelijks nog mogelijk, zegt De Graaf. 'Die registratie is standaard. De mensen moeten de wedstrijd goed kunnen volgen, punt. Wat Job en ik proberen, is er iets omheen bedenken, zoals vorige keer dat shot in de Kuip. Je zou bijvoorbeeld ook kunnen denken aan draadloze camera's op de tribunes, dat kan ook echt iets anders opleveren.'

Kijk hieronder naar het one-take shot. Tekst loopt door onder de video.

Emotie

Techniek speelt een voorname rol: 'Nieuwe toepassingen stellen ons in staat om nieuwe dingen te bedenken.' Hij werkt daarom graag samen met Robbers. De beste voetbalregisseur van Nederland, noemt hij hem. 'Job is heel erg fanatiek en altijd op zoek naar iets nieuws.'

In Heerenveen experimenteert Robbers met cameraman nummer vijf, 'Joris'. Hij heeft van Robbers een positie aan de overzijde gekregen, bij het vak met supporters van FC Groningen. 'Ik offer graag een camera op aan speciale dingen. Daardoor mis je weleens wat, maar er ontstaan wel shots die mensen onthouden.'

Robbers deelt de opvatting van cameraman De Graaf dat grote vernieuwingen niet zijn te verwachten. 'Die hebben we al achter de rug.' De nieuwe norm werd tien jaar geleden bepaald, door Talpa, dat in 2005 de uitzendrechten van de eredivisie bemachtigde en het aantal camera's bij wedstrijden verviervoudigde.

Het leidde tot een toename van beelden die door Robbers worden ingedeeld in de categorie 'emotie'. De kijker zit dicht op de actie, door een veelvuldig gebruik van close-ups vooral. Volgens Robbers legt Fox Sports meer nadruk op de vermakelijke elementen van het voetbal, op het entertainment, dan de NOS.

'Maar ik zal de journalistiek nooit geweld aandoen. Het moet een mix zijn. Iedereen die naar voetbal op tv kijkt, weet wat er speelt. Heeft een speler ruzie met zijn trainer? Ligt de trainer onder vuur? Die verhaaltjes wil ik laten zien. Maar het gaat ook om het entertainment, om de beleving van het voetbal. Die emotie willen we ook tonen.'

In het filmpje hieronder krijgen we kijkje achter de schermen in de regiewagen. Hier is regisseur Job Robbers in actie tijdens Feyenoord - Ajax en zien we precies wat een regisseur doet tijdens een wedstrijd. Tekst loopt door onder de video.

Lekker gewerkt

Voor en na de wedstrijd filmen in de kleedkamer, spelers die zijn uitgerust met microfoons, Robbers ziet het al voor zich. 'Maar het heeft nog tijd nodig, voetbal is conservatief. Amerikaanse sporten lopen enorm op ons voor. Wij kunnen van voetballers nog grotere helden maken dan ze al zijn. Maar als ze zich op het veld misdragen, laten we dat ook zien. Dat doen ze toch echt zelf.'

Heerenveen verslaat FC Groningen met 3-1 in een levendige wedstrijd. U kunt hier de samenvatting kijken.

'Het was prima, mensen, lekker gewerkt', zegt Robbers als afsluiting. Eén voor één laat hij de cameramensen weten dat ze mogen stoppen.

'Floortje, je mag er ook af, hartelijk dank', zegt hij tegen camera 1. 'Doei', zegt ze tegen haar man.

null Beeld Henk Wildschut
Beeld Henk Wildschut
null Beeld .
Beeld .
null Beeld Henk Wildschut
Beeld Henk Wildschut
null Beeld .
Beeld .
null Beeld Henk Wildschut
Beeld Henk Wildschut
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden