Voetbalplaatjes (om naar te luisteren)

Dennis Bergkamp in de huid van Stevie Wonder? Het boek Voetbalplaatjes, maar niet van Panini is een hilarische verzameling van voetballers die zingen en zangers die voetbal als hoofdonderwerp namen. Een geslaagde combinatie?

Beeld geen credit

Hendrika Sturm, beter bekend als Rita Corita, bracht in 1961 zingend een ode aan de linksbenige Rotterdamse vedette Coen Moulijn: Heeft Coen de bal aan zijn schoen. Dat was om twee redenen opmerkelijk. Rita Corita was een Amsterdamse zangeres die niet bekendstond om haar liefde voor voetbal. In 1958 had ze een klassieker op haar naam geschreven, Koffie!, met de tijdloze zinnen 'Koffie, koffie, lekker bakkie koffie, jongens wie wil er een kop?' Drie jaar later zong ze over Coen Moulijn, de linksbuiten van Feyenoord. Het begint meteen al goed: 'Heeft Coen de bal aan zijn schoen, nou, dan is er niet veel meer aan te doen.'

Beeld geen credit

Jimmy Tigges

Hagenaar Jimmy Tigges (1953), schrijver en samensteller van het boek Voetbalplaatjes, maar niet van Panini, is de sportmuziekdeskundige van Nederland. Over de een-tweetjes tussen sport - meestal voetbal - en muziek schreef hij diverse boeken. Driemaal richtte hij zich op één club of ploeg, in Het lied van Feyenoord, Het lied van Oranje en Het lied van Den Haag.

In zijn boek Voetbalplaatjes, maar niet van Panini maakte Jimmy Tigges ook melding van wat hij licht euforisch een 'ritmisch vloeiend, fraai staaltje binnenrijm' noemt:

'Iedere back wordt stapelgek,

van onze grote voetbalcrack.'

Componist en tekstschrijver Jan Vuik bereikte hiermee een hoogtepunt, schrijft Tigges, maar een succes werd de lofzang op Coen Moulijn niet. 'Ondanks dit alles was dit plaatje weinig succesvol.'

Weinig succesvol

Dat is wat bijna alle muzikale voetbalplaatjes verbindt: ze zijn over het algemeen weinig succesvol. Tegelijkertijd is het al zestig jaar een populair genre, onder de makers. Voetballers worden bezongen of zingen zelf. En altijd is de kans op ongelukken groot.

Piet Kraak, de befaamde doelman van Stormvogels en het Nederlands elftal, was voor zover bekend de eerste voetballer die een poging waagde, in 1951. Met de Amsterdamse zanger Max van Praag nam hij een duet op over een club die zelden een zege boekt.

De start was atypisch, want Wat een club is dat! werd een succes. Kraak ging zelfs op tournee met Van Praag, totdat de voetbalbond ingreep. Als artiest zondigde hij tegen de amateurbepalingen. Kraak kreeg een zangverbod.

Ook Abe Lenstra waagde een poging, in 1958. Niet iedereen stond te juichen. Al in hetzelfde jaar vroeg zanger Tobi Rix zich in het lied De Zingende Voetballer af wat Lenstra had bezield en of het voortaan ook de bedoeling was dat zangers zouden gaan voetballen.

Die scepsis bleef, ook toen het ene na het andere voetbalplaatje op de markt verscheen. Schrijver dezes waagde zich vijftien jaar geleden ook aan het genre. Met bevriende collega's werd onder de naam John Veldman Genootschap de single Aad de Mos Bestaat Niet! opgenomen, op een bovenetage van een kennis die iets in de muziek deed.

Beeld geen credit

Het was een mooi avontuur. Een van ons kreeg van de opnameleider tijdens het zingen het vriendelijke verzoek om te playbacken, omdat hij een storend gebrek aan talent had. De cd's werden geperst in Tsjechië, vanwege de lage prijzen aldaar. Pas de tweede poging om de cd's naar Nederland te vervoeren, slaagde. De eerste vrachtwagen werd ergens onderweg gejat.

Het resultaat mocht er zijn, vonden wij. Aad de Mos Bestaat Niet! was een uit het voetballeven gegrepen meezinger. Het eerste couplet was typerend voor deze muzikale categorie en ging over een trainer die het leven in een regenjas had verkozen boven een leven voor de klas:

Zo ben je Koning Aad je werkt je uit de naad maar als de bal niet lekker rolt dan sta je weer op straat

Waarna in een aanstekelijk refrein de zaak weer tot de juiste proporties werd teruggebracht:

Aad de Mos bestaat niet
Wie kiest er voor het trainerschap?
Aad de Mos bestaat niet
Al jarenlang dezelfde hap
Aad de Mos bestaat niet
Voetbal is een grote grap


We waren zeer tevreden en begonnen ons al rijk te rekenen toen de single voor een thuiswedstrijd van Ajax in de Arena werd gedraaid, maar Aad de Mos Bestaat Niet! trof helaas hetzelfde lot als bijna alle voetbalplaatjes: stápels onverkochte cd's.

Beeld geen credit

Ruud Gullit

Ook een grote naam is geen garantie voor succes, al scheelt het wel. Van alle topvoetballers die een plaatje hebben opgenomen is Ruud Gullit de succesvolste. Dankzij Not the dancing kind (elfde plaats in de Top-40) en het protestlied South Africa (derde plaats, samen met reggaeband Revelation Time) schopte Gullit het eind jaren tachtig zelfs tot het omslag van muziekblad Oor. Ook stond hij, met snor, op het podium van Countdown en Nederland Muziekland.

Daar konden zijn ploeggenoten (bij AC Milan) Marco van Basten en Frank Rijkaard alleen maar van dromen. Samen met De Havenzangers namen zij in 1990 Het is fijn in Italië te zijn op. Dat was een gruwelijke vergissing, stelt Tigges vast in zijn boek. Met Het is fijn in Italië te zijn is een dieptepunt in het genre bereikt. De zangkwaliteiten van Van Basten en Rijkaard zijn omgekeerd evenredig aan hun voetbalkwaliteiten en de tekst is een aanfluiting.

Boos citeert Tigges de openingszinnen, gezongen door Van Basten. Het is inderdaad even schrikken:

Ik sta hier in het zonnetje in een stadionnetje

Rijkaard is daarna de klos:

We moeten zo weer spelen
Niks punten delen
Nee, alle twee
Nemen wij ze vandaag weer mee

Beeld geen credit

Cola-tic

Johan Cruijff had in 1969 meer geluk toen hij met de bekende componist en producer Peter Koelewijn in een studio in Den Haag belandde om een lied op te nemen over, vreemd genoeg, een bokser. De moed zakte Koelewijn meteen in de schoenen.

'Johan kon niet zingen, kon de wijs niet houden en had geen ritmegevoel.' Tot overmaat van ramp barstte Cruijff van de zenuwen. Pas na een paar 'cola-tics' kwam Cruijff los en zong hij met schelle stem een acceptabele versie in van het carnavaleske Oei oei oei - dat was me weer een loei.

Het was niet het beste werk van Koelewijn. Na drie weken tuimelde Oei oei oei al uit de Top-40. De hoogste plaats was de 21ste, een geduchte tegenvaller voor de bedenkers. Als zanger had Cruijff aan zijn naam alleen niet genoeg.

Volgens Koelewijn was het een paar jaar later wel raak, in Catalonië waar het lied met een aangepaste titel opnieuw werd uitgebracht. Cruijff was inmiddels getransfereerd naar Barcelona. De teksten van Oei oei oei en op de B-kant Alle stoppen ineens naar de knoppen werden niet vertaald en aangepast. Ondanks dat feit werden in Spanje duizenden singles verkocht, volgens Koelewijn.

Beeld geen credit
Beeld geen credit

Geef me hoop Jomanda

Die tijden zijn voorbij. Het voetbalplaatje (van voetballers) heeft zijn beste tijd gehad. Voetballers als Arjen Robben en Robin van Persie zien er de lol niet van in. Royston Drenthe en Ryan Babel rappen soms een nummertje, maar veel zoden aan de dijk zet datniet.

Tot de laatste serieuze pogingen moet, in elk geval volgens de makers zelf, Wij zijn Ajax worden gerekend, een aanstellerige kerstsingle voor een goed doel uit 2012. Spelers van Ajax zongen het refrein in. Tigges maakt er geen melding van in zijn boek en dat is misschien maar beter ook. Volgens De Telegraaf kroop assistent-trainer Dennis Bergkamp in de huid van Stevie Wonder, een vrij onwaarschijnlijk beeld.

Dan toch liever Simon Tahamata met We gaan naar Rome, Johnny Hoes met Waar is de bril van Van Daele of, desnoods, Geef me hoop Jomanda, een olijk lied uit 1995 van René van der Gijp op de melodie van wereldhit Gimme Hope, Jo'Anna van Eddy Grant.

Uit Geef me hoop Jomanda:

Op een dag moest ik heel nodig poepen
Jomanda heeft mijn hoop toen ingestraald
Ze keek me aan en zei: joh, Gijp, ik zie 't al
Volgens mij heb jij Chinees gehaald.

Jimmy Tigges, Voetbalplaatjes, maar niet van Panini, 18,95 euro.

Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Beeld geen credit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden