Voetballen tegen degradatie in de Gaza-strook

De documentaire Team Gaza volgt het Palestijnse voetbalteam Beach Club.

Voetbalteam Beach Camp. Beeld RV

Het is een beeld dat normaal gesproken alleen is voorbehouden aan overvliegende Israëlische straaljagerpiloten, maar maandagavond mag de Nederlandse televisiekijker meekijken. Voor hun documentaire Team Gaza lieten Frederick Mansell en Laurens Samsom boven Gazastad een drone op. Of het mocht weten ze nog steeds niet. Ze maakten de luchtopnamen op de laatste dag van hun verblijf en waren Gaza uit voordat Hamas of de hier overal op afstand meekijkende Israëliërs konden reageren.

De drone-beelden vormen de ouverture van hun anderhalf uur durende film, die het wel en wee van een van de voetbalclubs van de door Israël én Egypte afgesloten strook land toont. We vliegen aan boven het strand en de grauwe daken van Gazastad, alvorens we aanbelanden bij het enige stukje groen in de omgeving. Het veld van voetbalclub Beach Camp, genoemd naar een van de permanente vluchtelingenkampen waaraan de Gazastrook zo rijk is. We landen vlak voor de aftrap, de spelers komen juist het veld op.

Een seizoen lang filmden Mansell en Samsom, jonge dertigers, de verrichtingen van vier spelers van Beach Camp, ooit een roemruchte club van de 'strip', maar de laatste jaren afgegleden naar het 'rechter rijtje'. Het is geen klassieke sportfilm geworden, verre van dat. Beach Camp vecht weliswaar tegen degradatie, er is de gebruikelijke kritiek op de trainer, maar Team Gaza gaat over veel meer dan sport - het gaat hier over het leven zelf, het harde, uitzichtloze leven in een smalle strook land die van de rest van de wereld is afgesneden.

Door de ogen van vier spelers zien we hoe de twee miljoen Palestijnen leven op een oppervlakte van pakweg tweemaal Texel. Ze kunnen geen kant op, middenvelders Usama en Imad, keeper Ahmed en spits Nehru. Ze dromen van meisjes, trouwen, écht werk, over reizen naar Zweden, over een leven zonder Israëlische blokkade - maar het blijft bij dromen. Er is geen uitweg. In het noorden en oosten houdt Israël ze tegen, in het zuiden tonen de Egyptenaren zich als 'broedervolk' al net zo onwrikbaar.

Het idee voor de film komt van Samsom, zelf een begenadigd voetballer die een paar jaar terug nog landskampioen werd met AFC. In 2011 meldde hij zich, met rugzak, in Israël en de Palestijnse gebieden. Een jongeman met speurende ogen en een fijn pennetje. Hij was al snel correspondent, eerst voor Trouw, later ging hij aan de slag voor RTL Nieuws.

In 2012 viel zijn oog op de voetballers van Beach Camp. Door hun ogen wilde hij het verhaal van Gaza vertellen, het verhaal dat hij niet kwijt kon in krant of korte nieuwsuitzending. Samen met Frederick Mansell, toen nog werkzaam voor Human/VPRO, werkte hij zijn idee verder uit. Na vele gesprekken selecteerden ze vier spelers van het elftal. Ze staken hun spaargeld in het project, alvorens NPO en het Mediafonds over de brug kwamen.

Fans van Beach Camp. Beeld RV

De makers nemen nergens een standpunt in over het eeuwigdurende Palestijns-Israëlische conflict. Hun camera registreert. Buiten de eerste minuten is er geen voice-over. Usama, Imad, Ahmed en Nehru vertellen zelf het verhaal. Door hun ogen zien we hoe ze bij het voedsel afhaalpunt van de VN hun rantsoenen ophalen, hoe ze kapot lopen op de verstikkende Hamas-bureaucratie, hoe een van hen trouwt. Mooi is hoe het net getrouwde stelletje over de toekomst praat. Het zijn krachtige beelden, fotografisch sterk neergezet, een documentaire van allure.

Israëliërs zien we niet, op een patrouilleboot voor de kust na. Van het kwartet is Ahmed de enige die de wapens wil oppakken. We zien hem op een nacht met twee andere militieleden oefenen met hun kalasjnikovs. Het zijn beelden waar de Israëliërs waarschijnlijk niet direct wakker van zullen liggen.

Team Gaza, 5/9, 20.25 uur, VARA/NPO 2. Op het moment van de tv-uitzending wordt op teamgaza.nl ook een interactieve documentaire gelanceerd. Deze kent twee extra verhaallijnen en is meertalig (ook Engels en Arabisch).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden