Voetbal en opera smelten samen in de Kuip

In de Kuip wordt volop gerepeteerd voor Feyenoord de Opera, een locatievoorstelling in het Rotterdamse voetbalstadion. 'Het is ook een kleine opleiding supporter worden.'

Feyenoordfans en operazangers lopen op Katendrecht in Rotterdam om Feyenoord de Opera te promoten, die deze zomer speelt in de Kuip. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Afgelopen weekend kreeg Frans Lems - grijs stekelhaar, Rotterdamtatoeage, Feyenoordshirtje - amper een hap door zijn keel. Eerst sleepte PSV de landstitel binnen, vervolgens verloor zijn club van degradatiekandidaat Go Ahead Eagles. Toch zingt de dakdekker maandagavond uit volle borst en dito overtuiging mee bij een repetitie van Feyenoord de Opera.

'Glorie aan 't team van rood en wit!/ kleuren van trots en passie/ geleid door Jordi Clasie, geleid door Jordi Clasie/ helden van Rotterdam!'

Het is een bewerking van de triomfmars uit Verdi's opera Aïda. 'De eerste alten moeten oppassen dat ze niet het ritme van de sopraanpartij volgen', corrigeert Marco Bons van achter de piano. Hij is dirigent van De Ropera (Rotterdam Opera), een gezelschap van ervaren amateurzangers, voor de gelegenheid aangevuld met professionele solisten en fanatieke Feyenoordfans zoals Frans Lems.

'Zij treden op het veld/ vol moed en vastberaden/ Met onze kameraden/ samen een groot legioen.'

Het affiche voor de opera Beeld -

Krachtig

'Niet veld, maar vèèèld!', roept Brons. 'Ben je wel eens op zo'n veld geweest? Het is geen Madurodam! En het moet krachtiger: met ón-ze ka-me-ra-den... ták-ták-ták!'

Nou en of dat Frans Lems wel eens op 'zo'n veld' was: hij gaf zijn ja-woord 27 jaar geleden op de middenstip. De clubliefde is hem met de paplepel ingegoten. 'Als kind woonden we vlakbij het stadion. Ik ben 60 en ik kom al 55 jaar bij Feyenoord.' Bij alle thuiswedstrijden staat hij met zijn jongste zoon Jessey in vak P. 'Dat is het kindervak. Als hij volgend seizoen 16 is, gaat hij naar vak X en ik ga terug naar Q. Daar zitten jongens met wie ik al mijn hele leven optrek.'

Feyenoord De Opera wordt in mei, juni en juli uitgevoerd in en om De Kuip. De locatievoorstelling is een initiatief van Wijktheater Rotterdam en Theater Walhalla. Sinds vier jaar jaren regisseren Rachel van Olm (Walhalla) en Stefan van Hees (Wijktheater) samen een Kerstvoorstelling met buurtbewoners en professionele acteurs. Zo ontstond het idee voor de opera.

Droomfabriek

Een rode draad gaat over de opa en zijn kleinzoon, het pas ontdekt voetbaltalentje Robin. Van Olm: 'Het verhaal is gebaseerd op ervaringen van gewone supporters, van bekende fans als acteur Gerard Cox en van Bob van Persie, de vader van Robin. Varkenoord (een sportcomplex met de jeugdopleiding van Feijenoord, red.) is ook een droomfabriek.' De liedteksten zijn onder meer van bekende fans als cabaretier Vincent Bijlo en dichteres Anna Enquist. De zusjes Van Wanrooij, wereldkampioen accordeon uit Klaaswaal, doen de begeleiding. Voetbal en opera zijn geen onlogische combinatie, zegt regisseur Stefan van Hees. 'Opera was vroeger volks, maar nu elitair. Voetbal was vroeger juist voor de elite, maar nu voor de massa. Feyenoord was, anders dan Sparta, de eerste volksclub. Die contrasten ontmoeten elkaar hier ergens in het midden.'

Dat geldt ook voor de uitvoerenden. De verschillen tussen verstokte Feyenoordfans en de keurige koorleden vervagen als iedereen bij de kleedster een clubshirt, sjaal of petje heeft gekregen. Zekerheidshalve vraagt een koorlid bij de repetitie van clublied Hand in hand kameraden: 'Gaan we dit op de operamanier of de Feyenoordmanier zingen?'

Frikadellen

Er zijn al Feyenoordfans die al aftellen voor hun eerste avondje opera. Omgekeerd hebben de eerste 'elitaire' operaliefhebbers de kassa van Theater Walhalla al gebeld. Rachel van Olm, haar Rotterdamse tongval verruilend voor een bekakt accent: 'Gut, die opera is aardig om de Kuip eens te zien. Ik las dat er in het arrangement ook voetbalkantine-eten is. Wat kan ik me daarbij veurstellen?'

Nou gewoon: snacks, frikadellen, friet. De operagangers zullen bovendien worden gefouilleerd bij de tourniquets. 'Niet omdat het een risicovoorstelling is, maar om de beleving', aldus Van Olm. 'Deze opera is óók een kleine opleiding supporter worden.'

Frans Lems heeft al veel beleefd met Feyenoord, maar zijn club bezingen in een opera is wennen. 'Er zitten mensen in het koor die al jaren zingen.' Zijn vrouw Gerda probeerde het ook, maar werd er 'bloednerveus' van. Nu heeft ze in de voorstelling een monoloog als koffiejuffrouw Joke: 'Ik ben al 25 jaar koffiejuffrouw. Weet je hoeveel bakkies pleur dat zijn? De Kuip vol tot aan de eerste ring.' Gerda en haar personage Joke hebben veel gemeen. Als tiener spijbelde ze om haar idool Bennie Wijnstekers te zien trainen. 'De huishoudschool belde naar Feyenoord om ons terug te sturen. Mijn vriendinnen en ik kregen geen stadionverbod, maar een trainingsverbod.'

Sponsoring

De totale productie kost aardig wat geld. 'Maar de goodwill onder de mensen is zó groot', zegt regisseur Stefan van Hees. 'We krijgen overal hulp en materialen.' Kratjes die museum Boijmans Van Beuningen gebruikte bij een expositie, dienen straks als decor. Dinsdagavond kregen het bedrijfsleven en het Feyenoordbestuur een voorproefje tijdens een sponsordiner. De 150 couverts brachten zo'n 30.000 euro op. 'Die sponsoring scheelt enorm veel subsidiegeschrijf', zegt Van Olm. 'De voorstelling moet voor iedereen betaalbaar zijn.'

Welk gevoel moet de opera overbrengen? Van Hees citeert Anna Enquist, die al haar voetbalteksten beschikbaar stelde voor gebruik: 'Feyenoord is het mooiste voorbeeld van hoe het leven is. Altijd weer die teleurstellingen, maar toch doorgaan. Altijd doorgaan.'

In de bewerkte Triomfmars uit Aïda is er echter geen vuiltje aan de lucht. 'Ja dankzij hem, dankzij onze trainer/ worden wij nog zeker kampioen!'

Gegniffel in het koor. 'Zingend wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.