'Vlinders in mijn buik? Dat zijn inmiddels rupsen'

Reportage..

TILBURG Het is een uur voor middernacht. De Vlaamse Lucas De Man (27) zoent bezoekers na afloop in de foyer uitbundig goedendag. ‘Dag jongedame, leuk dat je er was.’ De grijze vrouw, ruim in de zeventig, glimt ervan. ‘Hij zei jongedame tegen mij’, glundert ze tegen haar vriendin, die zich met even rode konen losmaakt van de tweede jeugdige theatermaker, Oscar Kocken (26).

In Theaters Tilburg zijn zojuist de laatste bezoekers met hun rolstoel het busje ingereden, terug naar plaatselijke verzorgings- en bejaardentehuizen. ‘Dit was het leukste uitje sinds jaren, laat ook’, zegt een moeilijk pratende heer. ‘Ik heb af en toe met rode oortjes geluisterd.’ Bij de kapstok is een ouder stel – vrienden sinds 25 jaar, partners sinds zes maanden – nog steeds in gesprek met een meid van midden twintig, voor deze avond aan elkaar gekoppeld: ‘Ze hebben behoorlijk intieme informatie met mij gedeeld.’

De Man en Kocken hebben in Tilburg een try-out gespeeld van de Niet ver van mijn bed-show. Eerst zijn ze een uur lang in gesprek gegaan met hun bejaarde bezoekers, over de beruchte poortjes waar kon worden gezoend, op welke liedjes intiem werd gedanst en wie wel en niet als maagd het huwelijk inging (en hoe die eerste keer zonder voorlichting werd uitgevogeld). De toeschouwers laten van zich horen. Vooral de vrouwen willen wel kwijt hoe het was in de jaren veertig, vijftig en zestig. Alsof de dagboeken boven tafel komen, zo giechelen ze over het lenen van een hond om in godsnaam te mogen wandelen. De mannen brommen mee, als aanstichters van het heimelijk gedrag. Ook de taboes komen aan bod, over de angst om zoenend zwanger te raken of bij het betasten van borsten een kind te verwekken.

De bingo halverwege wordt naar ieders zin te vroeg afgebroken. Er klinkt gemopper over de slecht schrijvende potloodjes. De Man: ‘Onze bingo persifleert het weinig originele activiteitenprogramma in bejaardentehuizen. Zij nemen dat echter serieus.’ Op het diascherm verschijnen straatinterviews met winkelende senioren: ‘Vlinders in mijn buik? Dat zijn inmiddels rupsen.’

Nadat de prijsjes zijn uitgedeeld, verandert de toon. De zakdoekjes komen tevoorschijn. Kocken en De Man brengen een emotionele dialoog over Emmy en Jack die corresponderen over het verlies van hun partners en eventuele ruimte voor een nieuwe liefde. Emmy vindt dat een latrelatie moet kunnen, al reageert haar dochter furieus – zelf wel kinderen van een tweede man. Jack blijft het voelen als verraad jegens zijn aan alzheimer overleden partner.

Kocken: ‘We hoorden hoe sommigen zich uit piëteit met familie dertig jaar kranig houden. Maar wel verlangen naar een arm om hen heen.’

Hij en acteur De Man worstelden zelf met relatie aan, relatie uit. Hadden ze een vriendinnetje, hoorden ze van oudere mensen: ‘Geniet er nog maar van.’ Kocken: ‘Dat suggereert dat verliefdheid en seks geen rol meer spelen als je oud bent. Het tegendeel blijkt het geval.’ Hun grootvaders bleken net zo schutterig te worstelen met de liefde. Die van De Man werd op zijn 84ste nog verliefd op een dertig jaar jongere vrouw, en beëindigde acht jaar later deze relatie ‘omdat hij het niet meer voelde’. Ook Kockens opa werd nog verliefd op latere leeftijd. De interesse bij hun kleinzonen was gewekt: hoe zit het met begeerte, liefde en erotiek bij bejaarden? Ze vonden het onderwerp te dierbaar om binnen twee maanden in één voorstelling af te raffelen. Daarom doken ze het veld in, op zoek naar openhartige bejaarden.

Dat ze hun publiek zo goudeerlijk op de praatstoel krijgen, wijden ze zelf aan hun oprechtheid. En aan het feit de meeste bejaarden verrast zijn dat juist twintigers hun die vragen stellen. De Man: ‘Jongeren maken zich druk over hun eigen liefdesleven en dat van leeftijdsgenoten. Ze moeten er niet aan denken dat hun opa en oma ook nog aan seks doen. Er is een blinde vlek voor ouderdom.’

In de voorstelling doen alternerend twee amateur operettezangeressen mee, Edith en Ery (69). Ze zingen evergreens en ontkleden zich tot op hun negligé. Edith: ‘Mijn man had liever dat ik iets langers aan hield. Maar ik heb het stiekem afgeknipt.’ Ery: ‘Ik zou soms wel uitbundiger willen zingen. Maar dat mag niet van de jongens.’

Ook hen begroet De Man met ‘lieverd’ en ‘schat’: ‘Ik heb gemerkt tijdens onze huisbezoeken dat dit werkt. Je krijgt direct de aandacht.’ Genoeg krijgt hij niet van alle ontboezemingen. ‘Energie, dat krijg ik ervan.’

Straks in het voorjaar gaat de Niet ver van mijn bed-show toeren langs schouwburgen. In iedere stad zullen ze opnieuw foto’s moeten schieten van vroegere zoenpaadjes. De Man: ‘Je duikt één bejaardentehuis in en je weet binnen een half uur waar die poortjes waren. Als je er maar naar vraagt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden