Vliegenthart ziet de wereld als een grote commercial

Kon iedereen er maar zo mooi dronken bij liggen. Het lijkt wel een reclame voor Bacardi Rum. Twee muzikanten en een zangeres, onderuitgezakt tegen een authentieke Mexicaanse muur, met licht op precies de juiste plekken: de gladde benen, een fonkelende riem, blinkende muziekinstrumenten, een blote buik - te dik, dat...

Maar deze foto, te zien in de Melkweg Galerie in Amsterdam, toont óókhet gewone leven, het gewone muzikantenleven in Mexico. Tenminste - datmogen we in eerste instantie aannemen. Hij werd gemaakt door JaapVliegenthart (1965), een reclamefotograaf die in zijn vrije tijd ook vrijwerk maakt. Waarschijnlijk trof hij op reis deze drie laveloze mensen aan,precies goed gepositioneerd, en hij vereeuwigde ze ter plekke.

Of ging het anders? Heeft Vliegenthart die mensen gevraagd daar teliggen, of lagen ze er al wel, maar heeft de fotograaf filmisch licht aande scène toegevoegd? Het wordt nergens echt duidelijk in de Melkweg, opde tentoonstelling Mooi voor boven de bank, waar Vliegentharts 'fascinatievoor mooi' in een kleine veertig foto's (kleur en zwart-wit door elkaar)wordt gepresenteerd.

Vliegenthart, geschoold aan de Koninklijke Academie voor BeeldendeKunsten in Den Haag en daarna assistent voor onder anderen fotograaf enfilmer Jurriaan Eindhoven, speelt met zijn imago op deze tentoonstelling.Vier verschillende banken van Jan des Bouvrie zijn in de galerieruimteopgesteld, waarboven zijn fotoseries hangen als in een hippe huiskamer. Debijschriften verschijnen op televisieschermen, een programma dat net alsin het echt wordt onderbroken door reclameboodschappen, in dit geval foto'sdie Vliegenthart maakte voor opdrachtgevers als ING, Philips, Landrover,Iglo en de Koninklijke Luchtmacht.

Die reclamefoto's zijn misschien nog net iets gelikter, ietssurrealistischer. Maar eigenlijk past Vliegenthart in zijn vrije werkprecies dezelfde 'trucs' toe als in zijn commerci? werk. De fotograafhoudt van lijnen - of het nu de strepen op een Adidas-trainingsjasje zijnof de marmeren contouren van een luxe zwembad; de geometrie van een gebouwmet duizend spiegelende ramen of de metalen kettingen van slingerendeschommels tegen een heldere lucht.

Hij houdt ook van sprookjesachtig en onheilspellend mooi, van avondlichtdat gebouwen beschijnt, van scherpe schaduwen, van felle kleuren. En vanmensen die op een wonderlijke manier één zijn met hun omgeving, zoals hetjongetje met een wit T-shirt tussen grauwe duiven en één witte.

Als je als fotograaf eenmaal bent gevallen voor reclamefotografie, zouje de wereld om je heen dan alleen nog maar zien als een grote commercial?Het lijkt er wel op, bij Jaap Vliegenthart. Zijn verbluffend fraaie serieOccult Encounters (Cuba, 2002), waarmee hij in 2003 de PANL Awards won, zouin zijn perfectie een reclame voor Smirnoff kunnen zijn, of voor eentelecombedrijf.

Bij hem geen documentaire-series over oorlogsgebieden of mensen methonger. Dat soort foto's hang je inderdaad niet snel in de huiskamer.Misschien dat het werk van Jaap Vliegenthart beter boven diespreekwoordelijke bank past, en misschien dat alleen dan zal blijken ofzijn perfecte foto's vluchtig zijn als reclame of voor altijd op hetnetvlies staan gebrand.

Merel Bem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden