Film

Visueel en qua thematiek zoekt regisseur Kaouther Ben Hania waar het schuurt ★★★☆☆

The Man Who Sold His Skin is zowel een kritiek op als een liefdesverklaring aan de kunstwereld.

The Man Who Sold His Skin  Beeld
The Man Who Sold His Skin

Hij komt voor de gratis hapjes, de illegale Syrische vluchteling Sam, maar hij verlaat de kunstgalerie met een deal met Mephistopheles. Op een vernissage spreekt een kunstenaar (Koen de Bouw) hem aan. Zijn idee: een visum op Sams rug tatoeëren. Dat maakt de man tot een kunstwerk, en die kunnen – in tegenstelling tot mensen – elke grens in de wereld oversteken.

De Tunesische regisseur Kaouther Ben Hania bedacht The Man Who Sold His Skin nadat ze in het Louvre het provocerende kunstwerk Tim (2008) had gezien: een Zwitserse man die zijn rug had laten tatoeëren door de Belgische kunstenaar Wim Delvoye. Het is voor 150 duizend euro verkocht aan een verzamelaar, na Tims dood krijgt hij diens huid. Tot die tijd wordt de man regelmatig tentoongesteld in gerenommeerde musea.

Ben Hania voert in haar film het idee nog een stapje verder door. Door een asielzoeker tot canvas te maken wordt het nóg politieker. Dan gaat het niet alleen over een bevoorrechte klasse die bepaalt wat kunst is, maar gaat het er ook over dat die klasse bepaalt wat grenzen zijn. Het hele mens tot object reduceren wordt nog ongemakkelijker door de ongelijkwaardige relatie tussen kunstenaar en kunstwerk.

Visueel zoekt Ben Hania ook waar het schuurt. Waar Sam (Yahya Mahayni) met zijn getatoeëerde visum vrijer is dan ooit, zit hij ook nóg vaster. Een leven van verveling vangt aan. Eenmaal in Brussel heeft hij een status aparte; hij is nog steeds zo ongeworteld als zijn landgenoten, maar dan in een luxueuze hotelkamer. Een veiling waar hij wordt verkocht aan de kunstelite legt een ongemakkelijke link met de slavernij.

De wereld waar Sam in wordt gezogen is een kille, maar The Man Who Sold His Skin zit ook vol schitterende verwijzingen naar kunstwerken – de Syriër lijkt met regelmaat op de lijdende Jezus – waarmee het net zo goed een kritiek is op als een liefdesverklaring aan de kunstwereld.

Sam zelf heeft aan al deze interessante politiek-culturele thema’s geen boodschap. Zijn enige reden om zich tamelijk ondoordacht te lenen als statement-kunstwerk is vanwege een vrouw. En precies dat hele liefdesverhaal is het minst interessant aan The Man Who Sold His Skin. Het past niet helemaal, als een vriendelijke handreiking naar het publiek. De plotwendingen zijn misschien wat al te dol, en sommige dialogen overdreven uitleggerig, maar die staan in ieder geval in dienst van de schurende thematiek.

The Man Who Sold His Skin

Drama

★★★☆☆

Regie Kaouther Ben Hania.

Met Yahya Mahayni, Monica Bellucci, Koen de Bouw.

104 min., in 32 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden