VISHAL HAARLEM Deze zomer is zo zomers niet

De zomer van Lieselotte Bierman, Yoshina Davelaar en Méri Heddes druipt, niet van de regen, maar dikker, en papperig...

Op de uitnodiging voor hun gezamenlijke tentoonstelling in De Vishal in Haarlem staan de letters 'zomer' met bolletjes ijs geschreven in het zand, alsof alle kinderen uit een kleuterklas tegelijk, meteen al bij het eerste likje, de lekkernij onder hun tong vandaan zagen glippen.

Klein leed. Zomer op het strand, een romig woord, smeltend in het zonnelicht.

Yoshina Davelaar (1966) is de fotografe. Meestal werkt ze in zwartwit. De uitnodiging, in vanille en beige, is een uitzondering, hoewel ook bijna een grisaille, zo gedempt van toon.

Haar werk dat in De Vishal aan de muren hangt, ingelijst achter onuitstaanbaar spiegelend glas, is grafischer en minder 'grappig', veeleer documentair, een esthetische weergave van het seizoen in close-up: met een veld vol korenhalmen, wachtend op het maaimes, en een maaltje glimmende vissen samenscholend in een kist, klaar voor markt en mensenmond, opgediept uit de nu van vissers en zwemmers verlaten zee, waar de avondzon een oogverblindend spoor van schitteringen over uitstort.

Overigens is de Vishalse Zomer zo zomers nog niet.

De slaap rust zwaar heet een sculptuur van Méri Heddes (1962): een wolkig wit donsdekentje dat tussen metalen pennen wordt samengeperst, tralies als het ware, alsof zich daar iemand wil wapenen tegen andermans inmenging.

Mens noch dier te zien, maar gunnen we dan tenminste het beeld zijn winterslaap, liever wel, het ongemoeid te laten is een makkie, ervan opleven vereist wat souplesse, meer verbeeldingskracht van de kijker dan van de kunstenaar.

Die keert terug naar de kindertijd (was het toen voortdurend zomer, of is zelfs die gedachte een veel te vermetele poging de titel van de groepsexpositie te duiden?) met haar in pluche gevatte spenen of anders wel met haar spenen op twee flessen die ondersteboven zijn opgehangen aan het plafond.

We zien twee flessen bengelend als borsten dus, en een melkwitte plas van siliconenrubber ten overvloede op de vloer daaronder, in een raadselloos beeld dat - wat valt er verder over te zeggen, behalve dit voor de volledigheid - Waar is mama? heet.

Klein leed, andermaal, maar daar staat tegenover de monumentale sculptuur van een dubbele dikke dame in pistachegroene suikerspinnenstof van Lieselotte Bierman (1965). Waar deze Siamese tweelingvrouw in wezen uithangt, is echter een mysterie, en in deze omgeving het enige met enige fabelachtige allure. Haar enorme, plastische gestalte is slechts kledij, weelderig als de volle zomer, maar desondanks een huls, zonder hoofd, een aan knaapjes uitwaaierende jurk voor een fantomenpaar.

Groen Beeld is, zachtjes fluorescerend, de blikvanger en tevens het sluitstuk van de tentoonstelling: een gastvrouwe die, ofschoon zij zich ophoudt helemaal achterin De Vishal en uiteindelijk zelfs daar, in de door verlaten japon, waarlijk van afwezigheid schittert, het toch aantrekkelijk maakt zonder dralen over de drempel te stappen voor een nadere kennismaking met haar en de zusters, alledrie uit Haarlem, die ter plaatse de zomer zoeken.

Wilma Sütö

Zomer: Lieselotte Bierman, Yoshina Davelaar en Méri Heddes, tot en met 31 augustus in De Vishal, Grote Markt 20, Haarlem, open: maandag tot en met zaterdag 11-17 uur, zondag 13-17 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden