Virtuoze tragikomedie stemt tot nadenken

Een goed ontbijt (Skylight) van David Hare. Regie: Berend Boudewijn. Nieuwe de la Mar Amsterdam 17 oktober. Daar tot en met 27 oktober....

HEIN JANSSEN

In de pauze van de voorstelling Een goed ontbijt is er al een happy end. De twee ex-geliefden Tom en Kyra zijn elkaar na wat verwijten over en weer in de armen gevlogen - doek dicht, licht aan, publiek naar het koffiebuffet. Maar er komt nog een bedrijf en eigenlijk voel je al aankomen dat die twee het niet met elkaar zullen redden. Ze zijn zo ver uit elkaar gegroeid, en zo verschillend van karakter dat je je afvraagt hoe ze ooit zes jaar lang minnaars zijn geweest.

In het deel na de pauze wordt dat overigens wel duidelijk, in een even virtuoos geschreven als gespeelde dialoog waarin Tom en Kyra voorgoed afscheid nemen. Inmiddels is het stuk veranderd van een relatiekomedie in een ideeënstuk met een duidelijke politieke lading, een wellmade play met een fikse dosis engagement: Een goed ontbijt is een van de verrassingen van deze theaterherfst.

Skylight is de oorspronkelijke titel van dit stuk van David Hare, op dit moment de productiefste schrijver in Engeland. De rollen in Engeland werden gespeeld door Michael Gambon (The Singing Detective) en Lia Williams, hier door Peter Faber en Catherine ten Bruggencate, aangevuld met de jonge Roeland Fernhout.

Het cliché dat Engelse acteurs altijd beter zijn, geldt nu eens niet. Peter Faber is in tijden niet zo op zijn plaats geweest en Catherine ten Bruggencate geeft met haar natuurlijke klasse deze vrije productie zelfs vleugels. In Een goed ontbijt wordt theater gemaakt waarin kwaliteit en toegankelijkheid goed in evenwicht zijn.

Het stuk speelt zich af in één lange nacht waarin Kyra en Tom elkaar na drie jaar weer ontmoeten. Plaats van handeling is de etage van Kyra ergens in de Amsterdamse Mercatorbuurt. Het is armoede troef: een koude decembernacht en alleen een straalkacheltje om de ijsbloemen van ramen en harten te houden. Kyra en Tom hadden zes jaar lang een verhouding zonder dat Toms vrouw ervan wist. Toen ze er uiteindelijk achter kwam, heeft Kyra er onmiddellijk een punt achter gezet. Ze kon de onttakeling van deze geknakte liefde niet lijfelijk verdragen, evenmin als het bedrog naar Toms vrouw.

Op het moment dat Kyra al lang een nieuw bestaan heeft opgebouwd, komt haar ex-geliefde zo maar binnenvallen. Nou ja, niet zomaar, want de zoon van Tom heeft enig voorbereidend werk gedaan. Hij heeft de illusie dat zijn vader en Kyra bij elkaar horen, maar dat is niet zo.

Kyra is lerares geworden, aan een school vol probleemkinderen in de Bijlmer. Haar leven bestaat uit een dagelijkse rit per tram en metro van de ene armoedebuurt naar de andere achterstandswijk, en vice versa. Tom is ook na de dood van zijn vrouw, die aan kanker leed, een succesvol zakenman gebleven. Hij heeft een auto met chauffeur, een villa in Amstelveen en een tweede huis op de Antillen. Kyra is een en al sociale opoffering, Tom is een typische nouveau riche.

Juist omdat ze zo anders zijn, had ik er geen idee van hoe die liefde ooit was ontstaan, laat staan stand had gehouden. Maar dat wordt stukje bij beetje duidelijk in deze door Berend Boudewijn beheerst geregisseerde tragikomedie die tot nadenken stemt.

Naast grote thema's als de waarde van vriendschap en vertrouwen, heeft Een goed ontbijt ook iets te melden over de huidige tijd, en met name de nieuwe armoede. Dat is misschien wel een erg Engels thema maar de bisschoppen hebben het ook hier aangekaart. En dat moet producent Gislebert Thierens goed uitkomen.

Peter Faber is met zijn jongensachtige bravoure goed gecast als de niet eens zo botte patjepeeër, Roeland Fernhout speelt hartverwarmend de getergde zoon en Ten Bruggencate lukt het dus ook een dergelijke publieksvoorstelling tot Kunst te verheffen. Met haar fabelachtige tekstbehandeling en zangerige intonatie combineert ze verwondering met doortastendheid.

Resteert de vraag: waarom zo'n hyperrealistisch decor, met een echte geiser en een keuken waarin zelfs een complete spaghettimaaltijd wordt bereid, zodat je op rij zeven de paprika ruikt?

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden