INTERVIEW

Viooltalent Rosanne Philippens is groter dan de belofte

Een optreden in het Concertgebouw of een huiskamerconcert, niets is haar te gek. Viooltalent Rosanne Philippens bekeert iedereen graag tot haar muziek. Maar waarom verlaat ze Nederland?

Rosanne Philippens. Beeld Daniel Cohen

Niet álles zit mee voor Rosanne Philippens (30). Zou de violist eindelijk optreden met haar idool Menahem Pressler, vanavond in het Concertgebouw, zegt hij af. Oververmoeid. Niet zo gek: de legendarische pianist is 93. Maar toch.

'Als Pressler speelt, is alle ruis van de lijn, alle filters zijn weg: het is net alsof de componist direct tot je spreekt', zegt ze. 'We zouden drie dagen lang repeteren in de Kleine én de Grote Zaal, terwijl we alleen in de Kleine spelen. Voor Pressler gaan alle deuren open.'

Lofuitingen

Ze klaagt niet. Daar heeft Philippens, op die afzegging na, ook geen reden toe. Lang gold ze als een grote belofte, zeker sinds ze in 2009 het befaamde Oscar Back Concours won. Dat stadium is ze nu definitief voorbij. Toen ze in het najaar haar album Dedications uitbracht, met stukken van onder anderen Eugène Ysaÿe en Fritz Kreisler, stroomden de loftuitingen binnen. 'Rosanne Philippens is bezig met een groeispurt', stond in de vijfsterrenrecensie van de Volkskrant.

Het album haalde de lijst met vijftig beste platen van 2016. Een heus kantelmoment kwam twee jaar geleden. Ze kreeg de Stradivarius in bruikleen die daarvoor vijftien jaar door Janine Jansen was bespeeld, de Barrere uit 1727.

Carrière

Rosanne Philippens groeide op in Amstelveen. Ze had vioolles van Coosje Wijzenbeek, die ook de jonge Janine Jansen onder haar hoede had. Later studeerde Philippens bij Vera Beths aan het Koninklijk Conservatorium, haar master vervolgde ze in Berlijn bij Ulf Wallin. In 2009 won ze het Nationaal Vioolconcours Oscar Back. Ze heeft inmiddels drie cd's uitgebracht op het label Channel Classics. Ook haar oudere zus Julia Philippens is professioneel violiste; zij speelt vooral jazz en zit in de band Fuse.

Zelfvertrouwen

Ze is er een betere violist door geworden, zegt ze. 'Je krijgt er zo veel zelfvertrouwen door, dat leidt tot nieuwe energie. Deze viool stelt me in staat alles te doen wat ik wil. Hiervoor bespeelde ik een Bergonzi. Die was prachtig, maar ook wat rauwer, geweldig voor muziek van Bartók bijvoorbeeld. Ik heb het gevoel dat als ik op de Barrere een bepaald karakter zoek, ik het altijd wel vind.'

Met haar 'Strad' doet ze niet alleen de gevestigde klassieke podia aan. Volgende week staat ze in een loods annex antiekhandel in Amsterdam-Noord. Elke maand organiseert ze daar een optreden in een intieme, huiselijke setting tussen de oude meubels en kaarsen. Ook is er een open podium. Na afloop kan het publiek wat geld in een hoed gooien voor de musici.

'Ik speel precies wat ik wil, nodig musici uit met wie ik graag wil spelen', zegt ze. 'En daarna wil ik dat mensen maar wat gaan doen, en dat er dan iets ontstaat. Die sfeer, dat alles maar kan, mis ik zo in Nederland. Ik heb in Berlijn gestudeerd. Het mag hier wel wat meer zijn zoals daar.'

The Amsterdam Salon

Met het nieuwe format, genaamd The Amsterdam Salon, wil ze nieuw publiek aanspreken. Tussen het spelen door vertelt ze over de muziek. 'Ik heb genoeg vriendinnen die het niet aankunnen om twee uur stil te zitten in een concertzaal, terwijl zij óók gewoon Beethoven moeten horen. Ik vind het waardevol dat mensen in aanraking komen met muziek die meerdere lagen heeft, omdat ik denk dat mensen dan op zoek gaan naar diepere lagen in zichzelf.'

De drang om iedereen in aanraking te brengen met klassieke muziek, zit diep. Zelfs de taxichauffeurs ontkomen niet aan de bekeringsdrang van Philippens, die zichzelf omschrijft als een VPRO-vrije-schoolmeisje.

'Ik zit vaak in een goedkope taxi als ik naar een optreden of repetitie moet. Die chauffeurs hebben altijd zulke ontzettende bagger aan, daar krijg ik gewoon pijn van aan mijn oren. Het is echt de allerslechtste pop, met die door de computer bewerkte stemmen en zo. Dus dan vraag ik: mag die kutmuziek uit? Dan verbind ik mijn iPhone aan de radio en gaan we naar het Requiem van Mozart luisteren, of een Prokofjev-symfonie.'

Handgeschreven brieven

Dat ze daarmee af en toe succes heeft, bewijst een bloemetje op tafel in haar leenetage in de Amsterdamse grachtengordel. 'Gekregen van een Uber-chauffeur. Ik had hem mijn cd gegeven en nu is hij fan. Ik krijg handgeschreven brieven van hem. Hij is helemaal geen freak of zo, hoor. Die man is gewoon betoverd door de muziek.'

Terwijl ze haar best doet om Amsterdam een beetje 'Berlijnser' te maken, heeft ze zich voorgenomen terug te verhuizen naar de Duitse hoofdstad. 'Nederland is zo leuk, zo comfortabel. Als ik in Berlijn ben, ga ik groter denken. Misschien heb ik wel behoefte aan Leidenschaft... Sehnsucht. En cultuur wordt er zo belangrijk gevonden. Hier in Amsterdam is net weer een grote muziekwinkel gesloten. In Berlijn staat midden in de stad een Kulturkaufhaus van vijf verdiepingen.'

In het buitenland wonen heeft nog een voordeel, weet ze. 'De afstand dwingt je beter na te denken over wat je wil. Wil ik dat ene concert echt wel aannemen, als ik er zo lang voor moet reizen? Door de afstand zeg je vaker nee, en nee zeggen is waar ik slecht in ben.

'In dit stadium van mijn carrière moet ik aan mezelf denken. Misschien moet ik niet meer tegen ieder jeugdorkest 'ja' zeggen, al vind ik het nog zo mooi om kinderen te stimuleren. Mijn doel is om mijzelf te blijven verbeteren; dat gebeurt als je met heel goede musici speelt, in goede zalen, op inspirerende plekken. Dan moet ik me niet meer laten afleiden door projecten die me niet voldoende uitdagen.'

Rosanne Philippens speelt vanavond onder meer het Dumky-trio van Antonín Dvorák in het Concertgebouw, Amsterdam met Torleif Thedéen (cello) en Itamar Golan (piano), die Menahem Pressler vervangt.

De eerstvolgende editie van The Amsterdam Salon is op 26/1 (Papaverweg 18B in Amsterdam).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden