Vinyl voor liefhebbers van pop met kwaliteit

Vinyl wordt – relatief – steeds meer een product voor verzamelaars van ‘kwaliteitspop’. Het nieuwe Nederlandse label Music on Vinyl springt daar op in....

Even kijken wat er zoal aan vinyl wordt geperst bij vinylperserij Record Industry aan de Nijverheidsweg in Haarlem: in de fabriekshal zie je exemplaren van Grace (1994) van Jeff Buckley van de pers komen en in papieren binnenhoezen glijden. In een kartonnen doos staan een stuk of dertig exemplaren van No Line On The Horizon van U2. Verderop, in de verpakkingsloods, slingeren lege lp-hoezen rond: de prachtige gatefold sleeve (klaphoes) van Leonard Cohens Live At The Isle Of Wight, even verderop Tom Waits’ Glitter And Doom Live.

Het zegt iets over de vinylkoper van nu. De vinylplaat overleefde de jaren negentig vooral als drager van house- en technotracks, maar dj’s uit die genres zijn inmiddels massaal overgestapt op cd’s en digitale bestanden. Record Industry-directeur Ton Vermeulen realiseert zich dat zijn woordkeus beladen is, maar relatief perst hij nu veel meer vinyl voor liefhebbers en verzamelaars van ‘laten we zeggen: kwaliteitspop’.

Vermeulen: ‘Artiesten als Bob Dylan en Bruce Springsteen, maar ook bands als U2 en Radiohead brengen van nieuwe albums weer lp-versies uit. Daar worden significante aantallen van verkocht. En dan heb je natuurlijk de re-issuemarkt. Dat is een stevige pijler.’

Platenlabels als Akarma en Sundazed brengen al jaren re-issues (heruitgaven) van klassieke pop- en rockalbums uit, vaak op extra dik vinyl van 180 gram (in het vinyltijdperk waren vooral dunnere lp’s van 160 of 125 gram gangbaar). Nu heeft ook Nederland zo’n label: Music On Vinyl. Maar verschil moet er zijn: in tegenstelling tot het op dat vlak nogal omstreden Italiaanse Akarma sluit Music On Vinyl officiële licentieovereenkomsten met de platenmaatschappij, zodat waar mogelijk de originele analoge mastertapes kunnen worden gebruikt voor een geremasterde herpersing. Als die niet meer beschikbaar zijn, worden digitale files van de hoogst mogelijke resolutie gebruikt.

Music On Vinyl-manager Angelo Schifano: ‘We hebben het over een betrekkelijk kleine groep liefhebbers, maar er zijn nog altijd veel mensen die zweren bij vinyl als de kwalitatief meest hoogwaardige drager voor muziek.’

In oktober verscheen een eerste ‘worp’ van zestien lp’s, bijna allemaal heruitgaven van klassieke albums uit de catalogus van majorlabel Sony en geperst op 180-grams vinyl: Horses van Patti Smith (1975) en Miles Davis’ dubbelaar Bitches Brew (1970) maar ook Live At The Isle Of Wight, een geheel nieuwe titel, waarvan de vinylversie tegelijk verschijnt met de cd-uitgave van Sony BMG. Ook heruitgegeven: Off The Wall (1979) en Thriller (1982) van Michael Jackson.

Vermeulen, lachend: ‘Er werkt hier een man die destijds een paar miljoen exemplaren van Thriller voorbij heeft zien komen. Nu staat hij hetzelfde album weer in hoezen te steken.’

De tweede Music On Vinyl-worp ligt inmiddels ook in de winkels: heruitgaven van bijvoorbeeld Leonard Cohen, Miles Davis, Herbie Hancock, Santana en Alice In Chains, en ook nu weer een ‘verse’ titel, een box met vijf ep’s van Jeff Buckley die nooit eerder op vinyl verschenen.

Aan de wieg van het nieuwe Nederlandse vinyllabel stonden Nederlands grootste muziekdistributeur (Bertus Distributie) en Record Industry, de enige vinylfabriek in Nederland, een van de ongeveer vijftien laatste in Europa en qua productiecapaciteit veruit de grootste ter wereld (32 persen, goed voor maximaal 35 duizend platen per dag in verschillende formaten, waarvan maximaal twaalfduizend lp’s van 180 gram).

‘Van alle items die Bertus nu distribueert, is rond de 10 procent vinyl’, zegt Schifano. ‘Dat is een substantieel aandeel.’

Toch zou het koddig zijn om te stellen dat vinyl ‘helemaal terug’ is. De cijfers zijn onverbiddelijk: tien jaar geleden werden wereldwijd nog 200 tot 250 miljoen vinylplaten (7-inch, 10-inch en 12-inch) per jaar geperst. Nu is dat 90 procent minder: jaarlijks tussen de 20 en 40 miljoen platen.

Niettemin: de laatste paar jaar stijgt de vinylverkoop. In de VS en Engeland was in 2008 bijna sprake van een verdubbeling ten opzichte van 2007. In Nederland waren de cijfers minder spectaculair, maar terwijl het aantal verkochte cd’s sterk afneemt, neemt de verkoop van vinyl ook hier toe. Het procentuele ‘vinylaandeel’ per titel wordt dus groter. Hier en daar duikt een nieuw vinyllabeltje op, zoals onlangs Quadrofoon in Tilburg.

Ook Vermeulen weet het zeker: ‘Vinyl gaat er nooit helemaal uit. Toen de cd de belangrijkste drager voor muziek werd, leek vinyl op sterven na dood: fabrieken werden ontmanteld en veel albums uit die tijd zijn nooit op vinyl verschenen. Het debuutalbum van Anouk, uit 1997, is een goed voorbeeld. Nu is er vraag naar zulke titels op vinyl.’

Dat de eerste twee Music On Vinyl-worpen worden gedomineerd door titels uit de catalogus van majorlabel Sony Music valt eenvoudig te verklaren: tot 1998 was Record Industry de perserij van Sony Music (en daarvoor voorloper CBS), dat Columbia en Epic als beroemde platenlabels voert. Sony deed de fabriek in 1998 van de hand, maar veel personeel uit de Sony-tijd is nog bij Record Industry werkzaam. De lijnen naar het voormalige moederbedrijf zijn kort en een licentiedeal was snel rond.

Daarna volgden overeenkomsten met Red Bullet (de eerste heruitgaven van albums uit de jaren zeventig van Golden Earring en Focus zijn inmiddels via Music On Vinyl te koop) en het ZTT-label, van oprichter Trevor Horn: binnenkort verschijnen op Music On Vinyl de eerste ZTT-albums uit de jaren tachtig (Art Of Noise, Frankie Goes To Hollywood, Propaganda) en vroege jaren negentig (Seal).

Schifano: ‘Miles Davis, Leonard Cohen, dat geloof je nog. Maar wie in 1989 had voorspeld dat Frankie Goes To Hollywood in 2009 een comeback zou maken op vinyl, zou voor gek zijn verklaard.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.