Vincent Henar gaat kaseko meer subtiliteit geven

VINCENT HENAR, de voorman van Fra Fra Sound, is na jarenlange muzikale omzwervingen teruggekeerd bij zijn 'roots': de kaseko. Met zijn project Kaseko Revisited grijpt hij terug op de Surinaamse popmuziek....

DE GEMIDDELDE Nederlander zal het genre waarschijnlijk alleen kennen van de Kleine wasjes, grote wasjes van feestbands als Trafassi, maar kaseko is veel meer. Het is dé Surinaamse popmuziek, een ritme dat een volk verenigt (er is zelfs Hindoestaanse kaseko) en dat net als reggae en samba krachtig overleeft omdat het veel invloeden in zich op kan nemen en vatbaar is voor verfijning en ontwikkeling.

Dat laatste is iets waar Vincent Henar zich intensief mee bezighoudt. Zijn Fra Fra Sound begon als kaseko-bandje, maar speelt achttien jaar later grensverleggende Afro-Caribische jazz. Onlangs ging hij terug naar de wortels, maar nog altijd als vernieuwer met het project Kaseko Revisited en een cd vol prachtige liedjes, Kotabra ('de oversteek').

Henar is een enthousiast verteller, die vaak cd's uit de kast haalt om iets te illustreren, solo's noot voor noot meezingt en teksten van geliefde songs met hartstocht declameert.

Hij is trots op wat zijn Fra Fra Sound en Fra Fra Big Band hebben bereikt. Zestien jaar geleden won hij een kaseko-concours waarna beslist moest worden: gaan we door als veredelde jukebox op personeelsfeesten, of als creatief orkest. Voor dat laatste werd gekozen. Met succes, ook in de landen waar de inspiratie voor de muziek vandaan komt, zoals Cuba en Afrika.

Voor Henar is de interessantste kaseko die van markante persoonlijkheden uit de jaren vijftig en zestig, zoals Kid Dynamite, Max Woiski, George Shermacher, de nog altijd actieve Carlo Jones en Lieve Hugo, de King of Kaseko, die in 1975 overleed.

Sindsdien staat de muziek naar zijn smaak te veel stil.

Vooral de Surinaamse gemeenschap in Nederland 'koestert de cultuur uit de goeie ouwe tijd, uit een nostalgisch verlangen die vast te houden. Daardoor zijn ze nogal conservatief. Bovendien vinden veel mensen wat Fra Fra speelt, met die lange solo's, te ingewikkeld. Daar kunnen ze niet de hele avond op dansen. De feesten waar je affiches van ziet in de metrostations, daar dringen wij niet door.

'Daarom dacht ik: als ik ze niet bereik met instrumentale muziek, probeer ik het met tekst, want die is in de kaseko ook een belangrijk, bindend element. Het Sranan, onze lingua franca, wordt nog door het overgrote deel van de Surinamers hier onder elkaar gesproken, en het is een levendige taal die me enorm inspireert.

'Op Kotabra spelen we pakkende, dansbare nummers. Nieuwe songs, en ook bewerkingen van oude winti-liedjes. Maar we voegen er wel wat aan toe: avontuurlijker arrangementen, en af en toe een samenvattende solo. Kaseko is vaak stoere muziek, hard, snel en heftig; ik wou ook wat doen met de subtiliteiten ervan.

'Ook in de teksten verzetten we wat bakens. Ik wou een cd maken met, zoals gastvocaliste Gerda Havertong zei, niet-aanstootgevende teksten. Niet vrouwonvriendelijk of schuin, zoals vaak het geval is. Teksten met inhoud, poëzie of een duidelijk verhaal. Zoals Libitori, ''levensverhaal'', dat in Suriname een grote hit is geweest. Dat gaat over de tegenstellingen in het leven, waar je als mens je weg tussen moet kiezen, zonder in de valkuil van het vooroordeel te trappen. Dat zegt veel meer dan die tweeregelige dubbelzinnigheden, duizend keer herhaald, in de traditionele kaseko.'

Behalve Havertong doet er nog een bekende mee op de cd: Oscar Harris, die velen nog zullen kennen van de hits die hij eind jaren zestig had met zijn Twinkle Stars, en die voor het eerst sinds jaren weer in zijn moedertaal zingt. Daarnaast zijn er jongere vocalisten te horen als Steve Teunis, Robert Sordam en Carlo Goedhart, die beslist niet voor de sterren onderdoen, en die Kaseko Revisited bij de concerten invulling zullen geven.

'In Suriname zelf staan ze meer open voor vernieuwing, daar is het culturele erfgoed vanzelfsprekender dan hier. Ik heb de cd er in november 1997 uitgebracht, omdat ik daar toevallig was. In twee dagen heb ik alle kranten en radiostations bezocht. Eén dagblad schreef: ''Dit voegt echt iets toe aan de ontwikkeling van onze eigen muziek, in tegenstelling tot al die soca en bubblin' uit het Caribisch gebied waarmee we worden overspoeld.''

'Als ik wegreed bij de omroepen hoorde ik hem soms al op de radio, zo kort zijn de lijnen daar. In Hilversum gaat het moeilijker. Was er maar een programma dat geregeld wereldmuziek uit Nederland liet horen.

'Eigenwijs als we zijn, besluiten we Kotabra met een ballad zonder drums, van de grote liedjesschrijver Djinti. Het is een oproep tot eenwording, en ik heb het in turbulente tijden vaak op de Surinaamse radio gehoord. Het begint met een lange klaagsolo van bassist Juan Pablo Nahar, waarbij je denkt: Wat gaat er nu gebeuren? Dan zingt Carlo ''Kong na wan, Sranaman. . .'' Kom tot elkaar, Surinamers. Soms hoor je het lied op feesten. De mensen zijn aan het roezemoezen, en horen de bassolo niet. Dan komt plotseling die stem, en is iedereen even stil.'

Frank van Herk

Kaseko Revisited speelt 26 april in Korzo, Den Haag (14.30 uur.)

Kaseko Revisited: Kotabra. Pramisi Records PRA CD 97001 (distributie Music & Words).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden