Villa Rams Woerthe is een museum waar je aanbelt, lekker in een stoel mag zitten en thee krijgt

Vereniging Hendrick de Keyser wil bezoekers het gevoel geven dat ze terug in de tijd gaan.

Villa Rams Woerthe, Steenwijk. Beeld Arjan Bronkhorst

Boing! Stipt half 4 wordt in Villa Rams Woerthe in Steenwijk de gong geluid, net zoals het personeel van de vroegere bewoners, de familie Tromp Meesters, dat ruim een eeuw geleden dagelijks deed. Dat betekent: theetijd. In de monumentale entreehal, met fraaie wandschilderingen en glas-in-loodramen in art-nouveaustijl, hangt de geur van versgebakken kniepertjes - een Overijsselse specialiteit. Uit de keuken stapt gastvrouw Lia Goené. 'Wilt u een kopje thee? Koekje erbij?'

Een bezoek aan deze museumwoning, sinds december open voor publiek, voelt alsof je te gast bent bij de industrieel en filantroop Jan Hendrick Tromp Meesters en zijn vrouw Anna Catharina, die in 1899 de villa lieten bouwen. Dat begint bij het feit dat je moet aanbellen. Goené, vrijwilliger, ontvangt en hangt je jas in de antieke garderobekast, waarna je, voorzien van audiotour, in de salon neerstrijkt. In dit museum mag je zitten op de stoelen, spullen aanraken en je krijgt dus zelfs thee geserveerd.

Oude glorie

Het huis, ontworpen door architectenbureau Van Gendt, is maar kort bewoond geweest; acht jaar na de oplevering overleed Tromp Meesters, waarna zijn weduwe met het gezin verhuisde. Het pand verkocht ze aan de gemeente, die het gebruikte als stadhuis, met in het souterrain een museum voor het werk van de Steenwijkse beeldhouwer Hildo Krop. Maar het onderhoud vereist bouwkundige kennis en kost veel geld. Daarom droeg de gemeente het pand in 2015 over aan Vereniging Hendrick de Keyser, die zich inzet voor het behoud van historische architectuur. De aangekochte huizen worden in oude glorie hersteld en vervolgens verhuurd.

Villa Rams Woerthe is het eerste van 35 nieuwe museumhuizen die Hendrick de Keyser de komende jaren opent, in het kader van het honderdjarig bestaan van de vereniging. Buiten de 4.100 leden weet vrijwel niemand dat de stichting 421 panden bezit, van stadspanden tot historische boerderijen en jonge monumenten als het Jan de Jonghuis in Schaijk. Het zijn sprekende voorbeelden van de architectuur of de wooncultuur van een bepaalde periode: het Jan de Jonghuis is een 'topmonument' van de sobere Bossche Schoolarchitectuur.

De hal in Villa Rams Woerthe in Steenwijk. Beeld Lia Goené
Het trappenhuis. Beeld Arjan Bronkhorst

Audiotour

Veel aandacht gaat ook uit naar de restauratie van het interieur. Hoe kookte, at en sliep men, hoe is het wonen door de eeuwen heen veranderd? Met het project Museumhuizen wil Hendrick de Keyser de verhalen die in de huizen besloten liggen, toegankelijk maken voor publiek.

Zo krijg je in Rams Woerthe een kaartje waarop staat: 'ondergetekende geeft voor vandaag aan houder deze verlof om op Rams-woerthe te wandelen'. 'Het is een kopie van het vignet dat mevrouw Tromp Meesters destijds aan bezoekers gaf', vertelt Goené. De audiotour geeft uitleg over het gebruik van de salon, de serre en de sigarenkamer, aangevuld met anekdotes. Je leert dat de art-nouveaustijl met zijn natuurlijke vormen en handgemaakte details bedacht was als tegenhanger van industriële productiemethoden. Al dat handwerk was dusdanig arbeidsintensief dat alleen de rijken het zich konden veroorloven. Dat gold ook voor de elektrische verlichting, de telefoon en de (koetsachtige) Mercedes.

Kritiek

Nu vergapen we ons aan de rijkdom, destijds was er ook kritiek. In een brieffragment beklaagt gouvernante Jet de Feyfer zich over de kinderen. 'De jongens zijn zo doordrongen van het idee dat geld de macht heeft in de wereld', schrijft ze. 'Ik geloof dat het niet goed is in zo'n weelde op te groeien.'

Villa Rams Woerthe, Steenwijk. Geopend van 11.00 uur tot 16.00 uur, maandag en vrijdag gesloten.

Beeld Arjan Bronkhorst

100 jaar Hendrick de Keyser

In 1918 richtte wijnhandelaar Jacobus Boelen met onder anderen kunstcriticus Jan Veth de Vereniging Hendrick de Keyser op (vernoemd naar de 17de-eeuwse Amsterdamse architect) om zo de sloop van beeldbepalende huizen tegen te gaan. Ter viering van haar 100ste verjaardag organiseert de Vereniging dit jaar activiteiten in haar mooiste huizen, van de presentatie van het boek Huizen in Nederland tot een theaterfestival en een reeks concerten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden