Vikingen veroveren de digitale wereld

Scandinavië en Finland lopen in Europa voorop met internetgebruik, bleek vorige week uit onderzoek. Zweden, de nummer 1, heeft een lange traditie met technologie voor communicatie....

OM een succesvolle internetsamenleving op te bouwen lijken vier ingrediënten van wezenlijk belang: een dun bevolkt gebied, een hoogwaardige technologische industrie, lange nachten, en een klein taalgebied waardoor er geen sentimentele barrières zijn om zich in het Engels uit te drukken. Dat zou althans de conclusie kunnen zijn van de resultaten die een week geleden naar voren kwamen uit de eerste Pan Europese Internet Monitor, een telefonische enquête die door het Nederlandse bureau Pro Active is uitgevoerd. Op de eerste vier plaatsen van de Europese ranglijst voor internetgebruik prijken de Scandinavische landen en Finland, die aan alle genoemde voorwaarden voldoen. Dat beeld wordt bevestigd door soortgelijke onderzoeken die door andere partijen zijn uitgevoerd. Als herrezen Vikingen veroveren de noordse volken de digitale wereld.

Zweden heeft in Europa veruit het hoogste percentage actieve internetgebruikers. Meer dan de helft, 53 procent, van de volwassenen bleek tijdens de enquête de voorgaande veertien dagen online te zijn geweest. Het land steekt daarmee de Verenigde Staten naar de kroon. Noorwegen, Denemarken en Finland volgden met respectievelijk 47, 43 en 41 procent. In Nederland was het aanzienlijk beroerder gesteld met het actieve internetgebruik (nog geen 37 procent).

De toppositie van Zweden, twaalf keer zo groot als Nederland maar met nog geen 9 miljoen inwoners, is minder nieuw dan het lijkt. De Zweden hebben namelijk een traditie als het gaat om het in de ban raken van nieuwe communicatietechnologieën. Honderd jaar geleden al kende Stockholm meer telefoonaansluitingen dan Londen of Berlijn. De Zweedse telecommunicatiegigant Ericsson bestaat al ruim honderdtwintig jaar en is volgens eigen zeggen met meer dan 40 procent van de mobiele verbindingen mondiaal marktleider. Die rooskleurige positie komt mede doordat Zweden pionier is op het gebied van draadloze communicatie. Het opende bijvoorbeeld eind jaren zeventig als eerste land een mobiel autotelefoonnet dat was aangesloten op het reguliere telefoonnet.

Vorige week nog maakte de Zweedse regering een ambitieus plan bekend om een nieuw kabelnetwerk aan te leggen dat iedere inwoner supersnelle internettoegang moet gaan geven. Om het geld voor die miljardeninvestering op tafel te krijgen wordt de helft van de aandelen van staatstelecommunicatiebedrijf Telia verkocht. In Nederland is juist het tegenovergestelde te zien: de kostbare kabelinfrastructuur wordt op grote schaal verkocht aan bedrijven, in de verwachting dat die erin gaan investeren.

De toppositie van Finland heeft weer een andere verklaring. In tegenstellling tot de rest van Europa was er in dit land nooit sprake van een (staats) monopolie op telecommunicatiegebied. Volgens het Finse Nokia, die andere wereldleider, is het Finse telecommunicatiesucces grotendeels daaraan te danken. Als gevolg van de door concurrentie veroorzaakte, lage gesprekskosten zoeken telecommunicatiebedrijven voortdurend naar andere manieren om geld te verdienen, zoals nu de draadloze internettoegang.

Toch is de zogeheten e-commerce kennelijk niet de belangrijkste drijfveer. Uit een vorig jaar door onderzoeksbureau Shelley Taylor & Associates uitgevoerde evaluatie van de websites van honderd multinationals bleek dat de Zweden zelf amper aan e-commerce doen. Wel presenteren Zweedse bedrijven zich op internet beter dan wie ook aan het publiek. Ze communiceren dus goed. Het geringe gebruik van e-commerce tekent zich ook onder particulieren af. Want hoewel landen als Zweden de Verenigde Staten passeren als het gaat om internetgebruik, blijft de online koopdrift er nog steeds ver bij achter.

Misschien ligt de onstuitbare drang tot communiceren wel besloten in de noordelijke genen. Het was immers de Fin Jarkko Oikarinen die de wereld massaal aan het chatten kreeg door in 1988 IRC (Internet Relay Chat), de populairste chat-toepassing, te ontwerpen. Landgenoot Linus Torvalds begon drie jaar later een project dat zou leiden tot het gratis besturingssysteem Linux, dat nu stormenderhand de wereld verovert en weleens een geduchte concurrent van Microsoft kan worden. Dat het programmeren van computerprogramma's in Finland een nationale volkssport lijkt te zijn, verklaart dat succes maar ten dele. Kern van het succes is dat Torvalds erin slaagde een legertje programmeurs dat verspreid over de hele wereld woont, goed met elkaar te laten communiceren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.