Vijf trends uit de CBS Veiligheidsmonitor

Woensdag verscheen het overzicht over 2016 van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Hoe veilig voelen Nederlanders zich?

Een veiligheidscamera in Volendam. Beeld anp

1. We doen minder snel aangifte

Ruim 17 procent van alle Nederlanders was in 2016 slachtoffer van een geweldsdelict, een vermogensdelict als diefstal, inbraak of beroving; of een vandalismedelict als vernieling. In totaal zijn het 4,4 miljoen delicten. Het aantal is ongeveer gelijk aan 2015, maar ligt 600 duizend lager dan in 2012. Vanaf 2005 gerekend is het aantal slachtoffers van deze 'traditionele' criminaliteit zelfs met bijna 40 procent afgenomen.

Slachtoffers doen wel minder vaak aangifte: vorig jaar een kwart, tegen 29 procent in 2012. Waarom de aangiftebereidheid daalt, is voor de Veiligheidsmonitor 2016 niet gevraagd. In dit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vulden 80 duizend Nederlanders van 15 jaar en ouder een uitgebreide vragenlijst in.

De uitkomsten zijn gekoppeld aan voorlopige cijfers van de politie. Die registreerde vorig jaar 930 duizend misdrijven tegen 980 duizend in 2015. Dat de geregistreerde criminaliteit harder is gedaald dan de 'ervaren' criminaliteit, komt volgens het CBS doordat in de enquête ook lichtere delicten meetellen.

2. Cybercrime neemt af

Digitale identiteitsfraude, hacken, cyberpesten, koopfraude: een op de negen Nederlanders (11 procent) kon er vorig jaar van meepraten. Het CBS turfde 2,5 miljoen delicten: gelijk aan 2015, maar minder dan de 2,7 miljoen in 2012. Alleen koopfraude neemt toe: klanten bestellen en betalen voor producten en diensten die niet worden geleverd. Het CBS verklaart de stijging door de groei van online winkelen.

Slechts 8 procent van de slachtoffers van cybercrime doet aangifte. Wie merkt dat zijn bankpas is geskimd, waarschuwt meestal wel zijn bank, maar niet de politie.

3. Er is waardering voor het contact met de politie

Een praatje met de wijkagent, een delict melden, aangifte doen of een bekeuring of waarschuwing krijgen: 23 procent van de Nederlanders had in 2016 contact met de politie. Dat is iets minder dan in voorgaande jaren. 62 procent is (zeer) tevreden over dat specifieke contact - die waardering ligt iets hoger dan in 2012.

In (zeer) sterk stedelijke gebieden is de tevredenheid over de politie hoger dan in niet-stedelijke gebieden. De grootste kritiek is dat je agenten 'te weinig ziet in de buurt' (47 procent) en dat ze 'te weinig uit de auto komen' (40 procent).

4. We geven onze buurt een 7,5

Het gemiddelde rapportcijfer dat Nederlanders hun buurt geven is een 7,5, iets hoger dan in eerdere jaren. We klagen minder over verloedering, de buurtoverlast is sinds 2012 gedaald.

We voelen ons ook minder vaak onveilig in de eigen wijk: 16 procent klaagt over onveiligheid. Ook blijkt uit de veiligheidsmonitor dat mensen zich minder vaak 's avonds of op specifieke plekken onveilig voelen.

Het CBS vraagt sinds 2005 naar hoe (on)veilig Nederlanders zich voelen. Sindsdien daalde het onveiligheidsgevoel met bijna 30 procent.

5. We letten op onze spullen

Voorkomen is beter dan genezen. Dus laten 7 op de 10 Nederlanders geen waardevolle spullen in de auto achter en laat 43 procent 's avonds vaak het licht branden als er niemand thuis is. Tweederde heeft extra veiligheidssloten, 13 procent een alarminstallatie.

Inwoners van Oost-Nederland, Zeeland, Limburg, Oost- en West-Brabant doen het meest aan preventie, inwoners van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag het minst.

Extra agenten voor het 'boeven vangen'

Het verwijtende 'Ga toch boeven vangen' zou, als het aan de Amsterdamse politie ligt, niet minder vaak maar juist vaker mogen klinken uit de mond van verontwaardigde verkeersovertreders. Tot frustratie van de politie schiet het schrijven van bonnen en het vervolgen van relatief kleine criminaliteit er namelijk door tijdgebrek vaak bij in. Daarom heeft hoofdcommissaris Pieter-Jaap Aalbersberg woensdag gevraagd om vijfhonderd extra agenten. 'Ga op een Amsterdams kruispunt staan', zei hij, 'en kijk hoeveel mensen door rood rijden.'

Amsterdamse agenten zijn wel relatief effectief in het aanpakken van boeven die zich schuldig maken aan criminaliteit met ernstige gevolgen. Uit de Amsterdamse veiligheidscijfers over 2016 blijkt een daling van woninginbraken (-17 procent), overvallen (-5 procent), straatroof (-6 procent) en zakkenrollerij (-14 procent). In een stad die hard groeit en almaar meer toeristen trekt, mag dat volgens burgemeester Eberhard van der Laan een succes heten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden