reportage

Vijf grote zalen onder één dak: langverwacht Haags cultuurpaleis is eindelijk af

De concertzaal van cultuurcomplex Amare, met 1.500 zitplaatsen of 2.500 staplaatsen. Beeld Pauline Niks
De concertzaal van cultuurcomplex Amare, met 1.500 zitplaatsen of 2.500 staplaatsen.Beeld Pauline Niks

Amare is het onderkomen van Residentie Orkest, Nederlands Dans Theater en Koninklijk Conservatorium.

Toen Justa de Jong voor het eerst haar cello stemde in de fonkelnieuwe concertzaal van het Residentie Orkest, kon ze het gesprek van de hoornisten, aan de andere kant van het podium, woordelijk volgen. En ze was opgetogen toen ze, nog voor 1.500 lege stoelen, de Vierde symfonie van Tsjaikovski repeteerden. ‘Dit is na zes jaar een compleet nieuw hoofdstuk voor ons.’

Zes jaar geleden gingen in Den Haag het Lucent Dans Theater en de Dr. Anton Philipszaal tegen de vlakte. Het Residentie Orkest en het Nederlands Dans Theater verhuisden tijdelijk naar Scheveningen, waar het Zuiderstrandtheater werd neergezet. Naast het stadhuis zou een nieuw cultuur- en onderwijscomplex komen voor het orkest, het dansgezelschap én het Koninklijk Conservatorium.

De danszaal van het Nederlands Dans Theater, met 1.300 stoelen. Beeld Pauline Niks
De danszaal van het Nederlands Dans Theater, met 1.300 stoelen.Beeld Pauline Niks

Vorige week heeft de aannemer de sleutel van cultuurcomplex Amare eindelijk overgedragen aan de ongeduldige gebruikers. Opgeteld zijn er 1.200 ruimten in het gebouw. Onder één dak zitten een danstheater (1.300 stoelen), een concertzaal (1.500 zitplaatsen of 2.500 staanplaatsen), een conservatoriumzaal (600 plaatsen), de Amare Studio (een repetitiezaal van het orkest waar 200 bezoekers in passen) en de NDT Blackbox, ook een repetitiezaal. Via een raam kan het publiek straks een glimp opvangen van de dansers.

Amare heet het 7,5 voetbalveld grote complex – Italiaans voor ‘liefhebben’, maar de naam verwijst ook naar ‘mare’, want Den Haag is een stad aan zee. Het moet hier vanaf november de hele dag zinderen: van acht uur ’s ochtends, als de eerste conservatoriumstudenten komen, tot ’s avonds laat, als de laatste gasten nog een drankje doen. Iedereen kan er binnenwandelen voor een broodje, koffie, of tai-chiles.

Een van de studio's van het Koninklijk Conservatorium, met uitzicht op de Nieuwe Kerk. Beeld Pauline Niks
Een van de studio's van het Koninklijk Conservatorium, met uitzicht op de Nieuwe Kerk.Beeld Pauline Niks

In de concertzaal laat concertmeester Wouter Vossen zijn ogen dwalen over het eiken parket, de mosgroene stoelen en de twee balkons die helemaal rond langs de vier wanden lopen. ‘Maar ik beoordeel deze zaal met mijn oren, niet met mijn ogen’, zegt Vossen, nog gestoken in een oranje hesje met ‘bezoeker’ erop. ‘De zaal heeft een mooie klank, meteen al vanaf het begin. Ik heb het weleens anders meegemaakt. Het is groot, maar toch geborgen.’

Tegen de wanden zitten witte reliëfs om de klank te spreiden. Als ze aan de kant worden geschoven, komen er goudkleurige panelen tevoorschijn, voor een ‘droger’ geluid, bijvoorbeeld bij popconcerten. Boven het podium hangen in hoogte verstelbare ‘klankkaatsers’.

Cultuurcomplex Amare, aan het Spui in Den Haag. Beeld Pauline Niks
Cultuurcomplex Amare, aan het Spui in Den Haag.Beeld Pauline Niks

De zaal houdt het midden tussen een shoebox (schoenendoos) en een vineyard (wijngaard), legt directeur Sven Arne Tepl van het orkest uit. ‘Een shoebox is een rechte zaal, zoals het Concertgebouw. In een vineyard omringen de zitplaatsen het podium, zoals de glooiende terrassen van een wijngaard. Dat heeft de Berliner Philharmonie. In onze zaal zitten geen rechte hoeken, om de muziek optimaal te laten klinken.’

Het vergt een delicate planning, vijf grote zalen in één gebouw. Je wilt niet dat harde muziek doorklinkt naar andere ruimten. ‘In TivoliVredenburg hadden ze voor de opening last van geluidslekken’, zegt Amare-directeur Jan Zoet. ‘Hier staan alle zalen op een eigen fundering.’ Hij wijst op de plinten. ‘Dit zijn vijf centimeter brede dilatatievoegen om geluid en trillingen te weren.’

Repetitieruimte van het Residentie Orkest. Op het balkon is plaats voor 200 toeschouwers. Beeld Pauline Niks
Repetitieruimte van het Residentie Orkest. Op het balkon is plaats voor 200 toeschouwers.Beeld Pauline Niks

Ze willen elkaar niet horen tijdens concerten en voorstellingen, maar verder willen Amare, het orkest, het dansgezelschap en het conservatorium nog veel meer gaan samenwerken. ‘We hebben jarenlang wekelijks bouwvergaderingen gehad, dan groei je naar elkaar toe’, zegt orkestdirecteur Tepl. ‘Het is nu onze taak om de hele stad hier te verwelkomen. Amare staat op een symbolische plek.’

Tepl doelt op de ondergrond: deels op zand, deels op veen - de klassieke scheidslijn tussen ‘rijk’ en ‘arm’ Den Haag. ‘Onze missie is een huis te worden voor héél Den Haag’, zegt Zoet. ‘We dromen ervan om een cultuurhuis te worden van de 21ste eeuw.’

Amare gaat in het najaar open. Deze zomer wordt er verhuisd en de aannemer moet nog enkele duizenden laatste puntjes en punten op de i zetten. ‘We hebben er alle vertrouwen in’, zegt Zoet, ‘alles is tot in details afgekaart.’

Politieke heisa

Sinds 2009 is er deining in de lokale Haagse politiek over een cultuurcomplex, dat eerst Spuiforum zou gaan heten. Het complex zou 177,4 miljoen euro gaan kosten. Het werd 223,3 miljoen euro. En dat terwijl allerlei mooie snufjes (zoals een beweegbare zaalvloer) werden geschrapt. De gemeenteraad liep steeds achter de feiten aan, aldus de Haagse Rekenkamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden