Vijandbeeld als verdrijver der verveling

'De moeder aller problemen', noemt columnist Nic van Rossum 'de immigratie en (het verband met?) het toenemende geweld en criminaliteit'....

Jos Klaassen

De Haagse rechters vernietigen besluiten van staatsecretaris Job Cohen als 'onredelijk' dat Iraakse en Afghaanse asielzoekers ons land uit moeten. Elsevier: 'Twee miljoen Afghanen hebben nu met de uitspraak van de Rechtseenheidskamer een middel om Cohen te chanteren.' Volgens Cohen is slechts 35 procent van de asielaanvragen gegrond; volgens Elsevier ligt het aan rechters dat zo'n 50 procent blijft.

Een derde verhaal - 'Matig de moslim' oftewel 'Hoe ervoor te zorgen dat de zevenhonderdduizend islamieten in Nederland geen vijanden van de liberale democratie worden?' - blijkt gelukkig genuanceerder dan de koppen suggereren: 'In het polderlandschap bloeit het fundamentalisme nauwelijks.'

In dit land is er ook rechtsongelijkheid waartegen geen rechter iets kan ondernemen. In een sterk verhaal hoe 'onbeschoft rijk' onze topmanagers worden door miljoenen waarvoor 'elke rationele en morele basis ontbreekt' kiest Elsevier voor de zwakkeren, de arbeiders versus de managers. Het evenwicht is totaal zoek: een Nederlandse topmanager vangt 17 keer het loon van een fabrieksarbeider, een Amerikaanse 475 keer zoveel. 'Pervers', citeert het blad de Amerikaanse belegger Warren Buffett. 'Exhibitionistische zelfverrijking', noemt Wim Kok het.

Binnenkort verschijnt een Nederlandse vertaling van Robert Kaplans boek 'Het anarchistisch pandemonium' (The Coming Anarchy) waarin de Amerikaan stelt dat oorlog goed is voor een samenleving. De Groene Amsterdammer laat psycholoog Nico Frijda, filosoof Hans Achterhuis en schrijver/journalist Karel Glastra van Loon erover discussiëren.

Glastra van Loon schaart zich - tot op zekere hoogte - achter Kaplans visie: 'Oorlog geeft heel duidelijk zin aan het bestaan, daarin heeft Kaplan gelijk.' Hij gelooft dat in Nederland 'de fascinatie voor geweld toeneemt, omdat de zingeving aan het bestaan ontbreekt'. Het is net alsof we terug zijn in de Berlijnse kunstscene tijdens de vooroorlogse jaren, waar naar oorlog verlangd werd om het bestaan zin te geven. Glastra van Loon: 'Het geeft een heel, heel goed gevoel je bezig te houden met een groot ideaal. Waar dat ontbreekt, daar overheersen geestelijke luiheid en verveling.' Frijda is daarentegen onder de indruk van de hoeveelheid 'dagelijkse zingeving' die Nederlanders creëren: 'een tuintje verbouwen, aquarellen maken, een kind nemen. De massa is niet zo stuurloos. . .'

Voor Nederland en België is de redding dan wellicht nabij: Vrij Nederland stelt zich de vraag of het tijdens het EK 2000 drie weken feest wordt of drie weken oorlog. De experts sluiten niet uit dat in Nederland en België lokale oorlogen - Turken tegen Koerden, Joegoslaven tegen Slovenen - worden uitgevochten door de hooligans. De Belgische criminoloog Manuel Comeron is bang dat tussen de Britse en Duitse (door extreem-rechts geïnfiltreerde) hooligans de slepende vetes zullen opflakkeren.

De Nederlandse hooligans zullen, zo beweren insiders, niet als eersten het offensief openen. Ex-hooligan Peter vertelt tegen Vrij Nederland: 'Maar als bijvoorbeeld de Engelsen gaan kloten in een of andere wijk, dan zullen onze jongens er zeker voor zorgen dat die Britten de eerstvolgende keer op een heel ander slag tegenstanders stuiten.' Nu dus maar hopen op een 'zingevend' EK 2000, anders gaat het toch nog mis - uit verveling.

HN maakt zich zorgen over het wapentuig van de politie, en met name over de door onze majesteit Beatrix bepleite pepperspray. Jaap Timmer, onderzoeker aan de Vrije Universiteit, vindt dat de koppelriem van oom agent geen kerstboom vol wapens moet worden. De pepperspray acht hij boerenbedrog: 'Het lijkt wel parfumreclame: je veiligheid en zekerheid voor de hele dag in dat ene, kleine klerebusje.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden