Toneelrecensie Judas

Vier vrouwen in het leven van Willem Holleeder, aarzelend tussen verraad en trouw (drie sterren)

Margo Dames als Sonja, Eva van de Wijdeven als Sam, Trudy de Jong als moeder Stien en Renée Fokker als Astrid Holleeder in de voorstelling Judas. Beeld Bob Bronshoff

Hoofdrolspeelster Renée Fokker had nog net geen kogelvrijvest aan, onder haar zwarte topje en blazer. Maar overigens kan de première van Judas, naar de bestseller van Astrid Holleeder, de boeken ingaan als zwaarstbeveiligde theatervoorstelling in jaren. Van parkeergarage tot zaalingang wemelde het donderdagavond in De Meervaart van beveiligers en politieagenten. Niemand ontkwam aan strenge tassencontrole. Ook BN'ers moesten hun ID-bewijs gereed houden.

Theaterproducent Jelle Kuiper en twee impresariaten durfden het aan: een podiumversie van het biologerende levensverhaal van de jongste zus van Nederlands bekendste crimineel, terwijl het Holleeder-proces nog in volle gang is. De echte zussen van Willem Holleeder leven in onderduik omdat ze door hun getuigenissen op een liquidatielijst zijn beland. Ze ontbraken logischerwijs bij de première.

Judas
Theater
Door Jelle Kuiper Producties, Senf Theaterpartners en Kik Productions. 20/9, Theater De Meervaart, Amsterdam. Aldaar t/m 29/9. Tournee t/m 3/2

Onalledaagse emancipatiestrijd

Die dreigende sfeer kleurt de terughoudend geënsceneerde voorstelling. Judas draait om een dilemma: riskeer je je leven door je broer te verraden, of laat je je levenslang gijzelen door trouw aan zijn grillig en gewelddadig leven? In de toneelbewerking van Sophie Kassies aarzelen vier vrouwen tussen het ene juk (intimidatie) en het andere (dreigende liquidatie). Mannelijke personages ontbreken, we zijn getuige van een onalledaagse emancipatiestrijd in een levensgevaarlijk milieu. Astrid (Renée Fokker) gaat als ervaren advocate voorop in de moedige strijd, gevolgd door haar minder begaafde zus Sonja (Margo Dames). Moeder Stien (Trudy de Jong) houdt het langst vast aan haar loyaliteit. En Astrids (gefingeerde) dochter Sam (Eva van de Wijdeven) probeert de gemiste aandacht van haar moeder terug te vorderen.

Trudy de Jong als moeder Stien (links) en Eva van de Wijdeven als kleindochter Sam. Beeld Bob Bronshoff

Het ontroerendst zijn de pijnlijke confrontaties tussen moeders en dochters. Die werken op toneel beter dan de monologen waarin veel moet worden verteld. Wanneer Astrid memoreert hoe ze vreesde oog in oog te staan met een huurmoordenaar, verliest die mededeling de beklemming die de passage in het boek wel heeft. Ook ontbeert haar karakter nog wat Holleeder-venijn; Astrid zegt niet voor niets het meest op Willem te lijken. Desondanks  maken de vier actrices er binnen deze beperking een sprankelende voorstelling van. De Jong (in de try-outfase geveld door een nierbekkenontsteking) is even grappig als kordaat. Bij Van de Wijdeven voel je een peilloos verdriet. De alerte Dames is nerveus met pillen in de weer. En Fokker maakt Astrid zo normaal mogelijk in een abnormale situatie. En dat in een decor dat bestaat uit een gestaag groeiende verzameling grafkisten. Tikje overdreven. Al realiseer je je dat het bestaan van deze vrouwen gestoffeerd is met de dood, van henzelf inbegrepen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden