'Vier, vijf uur gamen is echt niet normaal'

Bijna een op de tien jongens is gameverslaafd. 'Ouders moeten de strijd hierover aan gaan met hun kinderen. Duidelijke regels stellen. En op zoek gaan naar alternatieven.'

Tieners aan het gamen, vaak uren per dag. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Verslavingsdeskundige Herm Kisjes komt ze soms tegen: mensen die tien, vijftien uur per dag aan het gamen zijn. Die zijn in een vergevorderd stadium, zegt hij. 'Dat zijn mensen die alleen nog maar gamen en slapen. En niet veel meer. Bij hen moet je nadenken over een opname. Maar er is een veel grotere groep die nog vóór dat stadium zit. Als je vijf uur per dag aan het gamen bent, dan kom je toch met dingen in de knel. De problemen die je hebt, stapelen zich op. Maar zolang je aan het gamen bent voel je dat niet.'

En zo, zegt hij, kunnen mensen steeds verder afglijden. 'Want een gameverslaving ontwikkel je niet van de ene op de andere dag.'

Gedachten

Dinsdag kwamen onderzoekers van de Universiteit Utrecht naar buiten met cijfers over gameverslaving onder jongeren tussen 12 en 15: bijna een op de tien jongens voldoet aan de criteria voor gameverslaving. Ze zijn in gedachten voortdurend bezig met gamen, kunnen niet goed stoppen.

Kisjes (49) heeft een eigen praktijk en is docent op het gebied van verslaving. Hij ziet ze geregeld binnenkomen. 'Jongeren worden vaak door hun ouders aangemeld', zegt hij. 'Zelf hebben ze er totaal geen problemen mee dat ze zoveel gamen. Sommige kinderen zijn zo slim dat ze nog goede cijfers halen op school. Dus veel pubers zijn totaal niet gemotiveerd om er iets aan te doen. Er zijn er maar weinig die op die leeftijd kunnen overzien hoe beperkend het is voor hun sociale ontwikkeling dat ze van hun twaalfde tot hun achttiende alleen maar gamen.'

YouTube lanceert live-gamekijken in Nederland

Kijken naar hoe anderen gamen is populair op YouTube. Gamers als PewDiePie hebben vele miljoenen volgers. Vanaf vandaag maakt de dienst het nog eenvoudiger. De YouTube Gaming-app daarvoor is vanaf vandaag beschikbaar in Nederland. Lees hier het nieuwsbericht.

Geweldige wereld

Gamen, zegt Kisjes, is gemakkelijk vermaak. 'Games, daar kan geen bordspel tegenop. Vergelijk het eens met het bouwen van een boomhut. Dat is ook leuk, maar je moet eerst door een hoop frustratie heen, voordat zo'n ding er staat. Het lukt niet meteen. Gamen is meteen leuk. Je zit onmiddellijk in een geweldige wereld waarin alles kan. Maar uiteindelijk zal die boomhut je veel langer bijblijven dan een middagje gamen. Daar ben je trots op.'

Voor gameverslaafden is gamen een mechanisme om te overleven. 'Net als bij alcohol- of andere verslavingen proberen mensen negatieve gevoelens ermee te onderdrukken', zegt hij. 'Ik zie in de praktijk vaak dat mensen die als kind zijn gepest, of die opgroeiden in een probleemgezin. Ook zie ik mensen die het moeilijk vinden om sociale contacten aan te gaan. Zolang ze gamen, voelen mensen zich niet rot.'

Online gewaardeerd

Jongeren die gameverslaafd zijn, zijn er vaak heel goed in, zegt hij. 'Online zijn ze iemand. Ze hebben contact. Ze worden gezien. Gewaardeerd. Dat is aantrekkelijk. Maar in het echte leven hebben deze kinderen vaak sociale angsten. Die worden steeds groter als je in de echte wereld geen mensen ontmoet.'

'Als ik iemand in behandeling heb die echt gameverslaafd is, is het eerste wat ik doe: de computer uitzetten. Afscheid nemen van de game die iemand speelt. Alles stopzetten. Niet de deur op een kier laten. Dan ga ik de onderliggende problemen bij een kind aanpakken en zoeken naar andere activiteiten. Vaak zegt een jongere: ik vind niks anders leuk. Maar ze blijken vaak van spelactiviteiten te houden.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Uitontwikkeld

'Ik kom wel eens begeleiders tegen van autistische of probleemjongeren die hen tien uur per dag laten gamen. Dat accepteert zo'n begeleider dan onder het mom van: hij wil niks anders. Maar als je dat laat zitten, geef je zo'n kind gewoon op. Dan acht je een kind dus niet meer capabel om iets anders te doen. Maar iemand is niet uitontwikkeld op zijn veertiende.'

Ouders vragen het hem vaak: hoeveel uur per dag mag mijn kind gamen? 'Mensen zijn vier, vijf uur per dag gamen steeds normaler gaan vinden', zegt Kisjes. 'Ik denk dat ouders de strijd hierover aan moeten gaan met hun kinderen. Duidelijke regels stellen. En op zoek gaan naar alternatieven om zich te vermaken.

'Het is niet erg om dat wat strakker neer te zetten. Een mobieltje bij het huiswerk maken, dat gaat gewoon niet. En als je gaat slapen, dan ligt de mobiel beneden. Gamen is toch veel te verleidelijk?

Herm Kisjes.

Wat is de norm

Als je 13 bent en je kunt kiezen tussen gamen en de Duitse naamvallen, dan moet je wel een heel sterke focus hebben. Daar moet je kinderen minder aan blootstellen.'

Dat vraagt voor ouders meer dan vroeger. 'Want je moet ook naar je eigen gedrag kijken. Wat is de norm als je zelf aan het eten bent met je telefoon naast je?

'Er zou veel meer moeten worden nagedacht over iPadscholen en onderwijs waar iPads en laptops worden gebruikt. Voor welke kinderen is dat goed, en voor welke kinderen niet? Op scholen worden overal computers neergezet. Bekijk eens beter wat dit digitale onderwijs doet met kinderen. Wacht niet tot het uit de hand loopt. Sommige kinderen lopen hier gewoon in vast.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden