Filmrecensie Living the Light

Vier sterren voor gevoelig en intiem portret van Robby Müller in Living the Light

Misschien lag het aan het Hollandse licht, dat zoveel gradaties kent, van knisperend helder tot warm en zacht. Misschien was Robby Müller (1940-2018) daar gevoeliger voor dan anderen, omdat hij, geboren op Curaçao, pas als tiener in Nederland kwam wonen. Het is maar een theorie. Feit is dat Müller, als cameraman zo vaak vergeleken met de Hollandse meesters van de schilderkunst, een bijzondere relatie onderhield met licht.

Shot uit Living the Light met Robby Müller achter de camera in het rood. Beeld Film beeld

Het was zijn materiaal. Wat woorden zijn voor een dichter, was licht voor cameraman Müller, zijn blik en zijn lens de instrumenten waarmee hij het kneedde. In de documentaire Living the Light – Robby Müller laat regisseur Claire Pijman zien hoe Müller zich eigenlijk meer naar het licht voegde dan andersom. Het liefst wachtte hij zijn kansen af en gebruikte hij natuurlijk licht. Als dat niet kon, moest het in elk geval natuurlijk ogen. Grote Hollywoodproducties waren daarom niks voor hem. Dertig trucks vol lampen om een zonsondergang bij te lichten: hij vond het onzin.

Continu op reis

Müller maakte naam als vaste cinematograaf van Wim Wenders, met wie hij de roadmovie opnieuw uitvond. In films als Falsche Bewegung (1975) en Im Lauf der Zeit (1976) ving Müller de melancholieke aantrekkingskracht van het reizen. Zelf was hij ook voortdurend op pad. Zijn privé-archief, waar Pijman over mocht beschikken, zat vol met filmpjes en foto’s van zijn hotelkamers, het uitzicht en andere kleine verkenningen van steeds weer een nieuwe omgeving.

Regisseur Claire Pijman. Beeld AP

Ook met Jim Jarmusch en later Lars von Trier werkte Müller nauw samen. Ze komen allebei, net als Wenders en vele anderen, aan het woord in Living the Light (Jarmusch schreef daarnaast ook de muziek voor de documentaire). De interviews leveren mooie beschrijvingen op (‘Het ging Robby nooit om mooie plaatjes. Het ging om het gevoel’, zegt collega-cameraman Theo Bierkens), maar het best laat Müller zich toch kennen in beelden.

Prachtige beelden

Die beelden zijn vaak simpel en prachtig. Beroemde scènes uit films als Paris, Texas of Down by Law worden afgewisseld met huiselijke opnamen. Zoals een filmpje van Müllers ouders, die een wandeling maken terwijl Müllers camera afdwaalt naar een kabbelende beek. Op zichzelf niets bijzonders, totdat het water, gevangen door zijn lens, gaat leven.

In alles is te merken dat Pijman, zelf ook cinematograaf, goed bevriend was met Müller en zijn esthetiek deelde. Living the Light ademt Müllers werkwijze en milde persoonlijkheid, haast alsof hij de film zelf gemaakt heeft. Dat maakt dit zorgvuldig gemaakte, gevoelige filmportret bijzonder intiem en ook inzichtelijk: de manier waarop Robby Müller naar de wereld keek, hoeft eigenlijk niet uitgelegd te worden. Het is voldoende om rustig met hem mee te kijken. 

Living the Light - Robby Müller
Regie: Claire Pijman
Genre: Documentaire
86 min., in 19 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden