Via de Zuiderzee de Vecht oproeien

Het onlangs herdrukte De Vecht, voor het eerst verschenen in 1915 onder auspiciën van 'Bakkerij De Ruijter der firma Verkade & Comp.' in Zaandam, was het tiende van de twintig Verkade-albums van de hand van Jacq....

ADRIAAN DE BOER

Zelf heeft de energieke natuurvorser (1865-1945) nooit zijn complete reeks in druk gezien. Twintig jaar na zijn dood werd pas het deel Vogelzang uitgegeven. En een zakelijk geschil tussen de schrijver en zijn opdrachtgevers leidde ertoe dat het manuscript van Eik en Beuk (1934) in een archiefkast belandde. In 1995 verscheen het alsnog, in het kader van het Thijssejaar. De in te plakken plaatjes, geraffineerde klantenbindertjes à la flippo, die los gespaard hadden moeten worden, waren meegedrukt. Dat is ook gebeurd in De Vecht (Terra; ¿ 39,50) met de 'teekeningen' van L.W.R. Wenkebach, Jan Voerman jr. en Edzard Koning.

De herdruk verschijnt in het kader van een reconstructie- en schoonmaakplan, waarmee Rijkswaterstaat de verloedering van het riviertje en het omringende landschap tot staan hoopt te brengen. Thijsse, die het gebied vrijwel steeds te voet bereisde, roemt onder meer de plassen bij Loosdrecht, Kortenhoef en Ankeveen als oases van rust.

Tachtig jaar later is 33 procent van de Vecht-oevers bebouwd en bewegen zich tussen het riviertje en de Loosdrechtse plassen alleen al jaarlijks vijftienduizend pleziervaartuigen. Met aan boord niet louter prudente waterrecreanten die bang zijn iets dat groeit of bloeit te beschadigen en al hun afval gescheiden mee terugnemen.

Bij het geraas van de buitenboordmotoren komen ook nog de decibellen van de snelwegen en het intensieve treinverkeer. Aan het begin van de eeuw, Thijsse memoreert het nog even in De Vecht, luidde de klacht nog dat het schone plassengebied vanuit Amsterdam zo lastig te bereiken viel.

In het hoofdstuk 'Een roeitocht op de Vecht' haalt Thijsse herinneringen op aan een expeditie 'met de salak en de giek naar Nigtevecht en terug'. De salak was een sloep met vier riemen, de giek bezat er twee. 'Ze lagen te huur in 't Ververschingskanaal nabij het Funen te Amsterdam', een kanaal van waaruit je de Zuiderzee kon bereiken via een kleine sluis, die echter maar op bepaalde tijdstippen openging.' Kwestie van relaties: 'Een van ons kende de dochter van den sluiswachter of van den opzichter, dat weet ik niet meer zoo precies. Maar wel weet ik, dat op een prachtigen stillen Meimorgen om half vijf de deuren openzwaaiden, om onze flottielje toegang te verschaffen tot de spiegelgladde zee, die blonk in de morgenzon.' Het zondagse gezelschap telt veertien man, de vaartuigen zijn bomvol. Daar staat het voordeel tegenover dat men elkaar aan de riemen geregeld kan aflossen. 'We waaren dan ook nog zo frisch als hoentjes toen we na anderhalf uur roeiens de haven van Muiden binnenliepen.' Door de grote Vechtsluizen met hun 'huizenhooge vloeddeuren' bereiken de roeiers via het ontwakende Muiden de Beneden-Vecht en de Oude Vecht.

Veel natuurbeschrijvingen geeft Thijsse nog niet. Het tochtje moet dertig jaar eerder zijn gemaakt, toen hij een jaar of twintig was en zijn belangstelling voor flora en fauna net was ontwaakt. Te voet bezoekt het gezelschap de werken voor het Rijnkanaal. 'Aardig was het, om daar bruggen en sluizen te zien, kant en klaar, midden in de weilanden, want 't kanaal zelf moest nog gegraven worden.' Tevreden scheepte het onvermoeibare gezelschap zich weer in. 'In volmaakte harmonie roeiden we stevig langs Diemen en den Omval en door de Zondagavonddrukte van den Amstel terug naar ons punt van uitgang.'

Adriaan de Boer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden