Review

Verwoede strijd om het behoud van de mannelijke identiteit

Twee sfeervolle, poëtische beeldverhalen over zoekende mannen.

Miquel is geen macho, maar een jonge schrijver in spe. Beeld Marcel Wogram

Jammer dat mannenman Maxim Hartman geen strips recenseert. Hij had zijn hart kunnen ophalen aan Mikel en Narwal, twee boeken waarin verwoed strijd wordt gevoerd om het behoud van de mannelijke identiteit. Het eerste verhaal speelt zich af in Pamplona, waar lijfwacht Miquel publieke figuren moet beschermen tegen aanslagen van de Baskische afscheidingsbeweging ETA.

Hardhandige confrontatie

Miquel is geen macho, maar een jonge schrijver in spe die met zijn vrouw en twee kindjes aan de Costa Blanca woonde en vanwege geldgebrek naar het regenachtige noorden van Spanje is getrokken. Bovendien wilde hij weleens iets meemaken, inspiratie opdoen voor zijn roman.

'Be careful what you wish for', zeggen ze dan. De romanticus uit het zuiden wordt hardhandig geconfronteerd met de prozaïsche werkelijkheid: hij wordt bewaker van een bejaarde burgemeester die vooral lange, lange uren in de kroeg zit, en Miquel mag buiten wachten, zijn pistool bij de hand. Voor de Basken, die zijn naam verbasteren tot Mikel, is hij nu een txakurra, een hond. Maar erger is dat hij vanwege zijn absurde arbeidstijden vrouw en kinderen nooit meer ziet, en dan hebben we het nog niet eens over het weer: eeuwige regen.

Judith Vanistendael & Mark Bellido, Mikel (****). Grafische roman. De Bezige Bij, euro 39,99.

Sfeervol kleurpotlood

Mikel is geschreven door Mark Bellido, die zelf vier jaar als lijfwacht in Baskenland heeft gewerkt. Dat je nooit in je auto stapt zonder te hebben gecheckt of er een bom onder zit, weet hij uit eigen ervaring.

De 374 bladzijden van deze grafische roman zijn met sfeervol kleurpotlood getekend door Judith Vanistendael, die eerder al indruk maakte met De maagd en de neger en Toen David zijn stem verloor, over gemengde relaties en over terminale ziekte. Ze schuwt, kortom, de zware onderwerpen niet. Aan het slot van Mikel, als de 'hond' zijn zwartste uren beleeft en besluit dan eindelijk het boek te gaan schrijven, lezen we: 'Angst is overal, als motregen, zo fijn dat je hem niet meer voelt. Je raakt doorweekt, als een spons, tot je angst ademt... angst die alles beschimmelt.'

Vanistendael is een Brusselse, die niet alleen de grijze motregen van dichtbij kent, maar inmiddels ook de dagelijkse dreiging van terrorisme. Die dreiging weet ze overtuigend te verbeelden.

De romanticus uit het zuiden wordt hardhandig geconfronteerd met de prozaïsche werkelijkheid. Beeld Marcel Wogram

Freudiaanse symboliek

En dan is er Narwal van Wide Vercnocke, die al eerder opviel met de poëtische beeldverhalen Mijn muze ligt in de zetel en Wildvlees. 'Poëtisch' wil hier zeggen dat de tekenaar geen plot schrijft dat je van A naar B leest en dat hij zijn retorische omweg gestalte geeft met beelden waarop je je moet bezinnen. Narwal 'gaat over' een jonge speerwerper die een sjamaan bezoekt omdat hij niet kan presteren. Of zijn onvermogen van sportieve of van seksuele aard is wordt niet gespecificeerd, maar aan freudiaanse symboliek ontbreekt het niet. De sjamaan neemt hem in zeven sessies mee naar het bestaan van de narwal, een walvisachtige soort waarvan de mannetjes een scherpe slagtand hebben die gebruikt wordt als tastorgaan. Door zich te vereenzelvigen met de narwal kan de speerwerper zijn impotentie omzetten in prestatie. Maar Vercnocke heeft geen cursus willen maken voor mannen-met-een-probleem. In plaats daarvan trakteert hij ons op droomachtige sequenties waarin we de toenadering van speerwerper en narwal langzaam vorm zien krijgen. Op de gravelkleurige atletiekbaan vindt ten slotte een penetratie plaats: de slagtand dringt zich in de atleet, man en dier zijn één geworden.

Wide Vercnocke, Narwal (****). Grafische roman. Bries; euro 20.

Narwal 'gaat over' een jonge speerwerper die een sjamaan bezoekt omdat hij niet kan presteren. Beeld Marcel Wogram
Door zich te vereenzelvigen met de narwal kan de speerwerper zijn impotentie omzetten in prestatie. Beeld Marcel Wogram
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden