Dubbelrecensie Over het IJ

Verwarring tussen de zwarte kratjes, maar in de glazen container viert de verleiding hoogtij

Comuna van Toekomstland, regie Anouke de Groot (twee sterren)

06-82087445 van Luit Bakker en Likeminds (vier sterren)

Luit Bakker op Over het IJ festival 2018 Beeld RV - Moon Saris

Zijn jullie een wij? Een actrice vraagt dit aan een aantal toeschouwers die haar huisje zijn binnengelopen en overduidelijk niet bij elkaar horen. Huisje is een groot woord, het zijn vier muren van opgestapelde zwarte kratjes. Maar toch, een tijdelijk gedeelde ruimte. De vrouw deelt stukjes meloen uit. Sommige toeschouwers reageren. Er wordt even hardop nagedacht over wat dat ‘wij’ betekent, of kán betekenen. Het is even gezellig.

Dat is het lang niet altijd in de interactieve voorstelling Comuna van regisseur Anouke de Groot en haar groep Toekomstland – dit weekeinde nog te zien op het Over het IJ Festival in Amsterdam-Noord. Soms is het ronduit saai, of op zijn best verwarrend. Op een stuk braakliggend beton naast het festivalhart aan het water op de NDSM-werf hebben de spelers (Argentijnse en Nederlandse) een stad gebouwd van zwarte kratjes. Er zijn huisjes, gangetjes en een flinke arena. Publiek kan min of meer vrij rondlopen en stilstaan bij of meedoen met (dans)performances, bouwprojecten of quasifilosofische onderonsjes. Vragen die daarin worden aangekaart zijn: wanneer ontstaat een gemeenschap en wat zijn de grenzen ervan?

Maar zoals vaker bij dit soort voorstellingen werkt de vrijheid verlammend. Tijdens de try-out zaterdag doolden toeschouwers al snel doelloos door de krattenstad, bang ergens iets te missen. Maar dat was bijna niet mogelijk, want echt origineel of vernieuwend wilde Comuna maar niet worden.

Dan heeft actrice en theatermaker Luit Bakker meer te bieden. Ook zij doorbreekt in haar solovoorstelling 06-82087445 op Over het IJ de muur tussen performer en publiek. Ze gaat zelfs letterlijk bij de mensen op schoot zitten. Bakker wil het met ons hebben over de fluïditeit van seksuele identiteiten en speelt handig met de clichés, ongemakkelijkheden en taboes rondom dit onderwerp.

Luit Bakker op Over het IJ festival 2018 Beeld RV - Moon Saris

Dat begint al vroeg. Vóór binnenkomst in de glazen container die haar theater is, wordt iedereen gedwongen te kiezen tussen drie stempels: homo, hetero of bi. Vervolgens wordt het publiek opgedeeld in drie gelijknamige hokjes, die ze op de grond heeft getekend. Het ongemak vergroten, dat is Bakkers theatermethode. Binnen speelt ze meerdere opdringerige figuren: een versiercoach à la Julien Blanc, een hoogblonde Amerikaanse die de geneugten van ‘self love’ predikt en een seksueel agressieve lesbienne. 

De satire ligt er dik bovenop en soms gaat ze te snel om haar nog te kunnen volgen, maar dat hier een indringende en zeer grappige podiumpersoonlijkheid staat is overduidelijk. Luit Bakker verleidt en vernedert je waar je bij zit. Zorg dat je er nog dit weekeinde bij zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.