Vervallen rijkdom bezien met spot en mededogen

Elk jaar komt Otar Iosseliani even naar Rotterdam. Tijdens het filmfestival viert hij in kleine kring, met een toespraakje en een rondje wodka, de verjaardag van oprichter Huub Bals....

Peter van Bueren

Toen Iosseliani naar Parijs vluchtte, maar nog niet over de papieren beschikte om vandaar de veilige Rotterdamse haven te bereiken, huurde Bals een vliegtuigje om enkele Nederlandse journalisten met hem kennis te laten maken in een douanekantoortje te Lille. Sindsdien viert Iosseliani op 3 februari, de verjaardag van Huub Bals, nieuwjaar.

Om de zoveel jaar is het extra feest, want dan heeft hij weer een nieuwe film af. En elke film van Iosseliani is een genieting. Een subtiele, frivole, absurde, vaak weemoedige, soms subversieve, maar in elk geval ironische beschouwing over het menselijk bestaan. Met een mengeling van spot en mededogen ziet Iosseliani de wereld aan. Alles gaat mis, alle waarden worden vernietigd, maar er valt niet te ontsnappen aan het lot van mens en medemens. Joho, hef de glazen!

Dit jaar bracht Otar Adieu, plancher des vaches! mee. Een typische Iosselianifilm. Zoals eerder richt hij zich op een burgerlijke familie waar sporen van een rijk verleden nog niet helemaal zijn uitgewist, maar het verval de boventoon voert. In een huis nabij Parijs woont zo'n familie. Er lopen obers en kamermeisjes rond, de champagne vloeit. Moeder ontvangt 's avonds gasten en overdag vliegt ze per helicopter naar Parijs om zaken te doen met mannen die niet deugen. Kleine kinderen worden aan hun lot overgelaten, maar krijgen wel ingepeperd wat behoort en niet.

De zoon des huizes probeert te ontsnappen, sluit zich in de stad aan bij zwervers en bedelaars. Hij werkt als glazen- en bordenwasser, wordt verliefd op de dochter van een cafébaas. In de stad kruist zijn weg die van leeftijdsgenoten, die arm zijn en soms de rijke pief uithangen.

Diverse klassen van de moderne maatschappij ontmoeten elkaar in een film die qua structuur doet denken aan Short Cuts van Robert Altman en de naäperij van de recente Magnolia. De menselijke wederwaardigheden stromen als een kabbelende rivier voort, in een soepele vertelling, volgestopt met soms wrede details, verpakt in amusante mildheid.

In het huis van vervallen rijkdom heeft één man afgedaan: vader, die opgesloten zit in zijn kamer, voorzien van drank. Af en toe kleedt hij zich aan om buiten in de tuin met zijn jachtgeweer te schieten op een boemerang die de oude bediende voor hem de lucht ingooit. Wanneer de gasten 's avonds arriveren, doet moeder zijn kamerdeur op slot.

Een mooie man, die aan het eind ontsnapt met een oude zwerver. Een bescheiden maar opmerkelijke rol. Otar Iosseliani speelt hem zelf.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden