Verrassende ‘Zauberflöte’ met poppenspelers en vele lagen

Dat Mozarts Die Zauberflöte een opera met een dubbele bodem is, is al meer dan tweehonderd jaar bekend en al even zolang een gegeven waarover regisseurs zich al dan niet met succes het hoofd breken....

Mozarts allerlaatste opera is ogenschijnlijk een wat naïef sprookje, maar herbergt tegelijkertijd allerlei verwijzingen naar de initiatierituelen van de Vrijmetselaars, een genootschap waarvan Mozart de laatste zeven jaar van zijn leven deel uitmaakte.

Koren op de molen van het regisseurskoppel Gerrit Timmers en Mirjam Koen, dat zich van de Nationale Reisopera over Mozarts Singspiel mocht buigen. Het tweetal, beiden artistiek leider bij het Onafhankelijk Toneel, maakt al jaren furore met hun even fraaie als intelligente opera-ensceneringen. Ook hun nieuwe Zauberflöte streelt het oog en spitst de zinnen – maar maakt toch de beleden pretentie om beide zijden van de medaille te belichten niet helemaal waar.

Een opvallend, zo niet dominant kenmerk van hun vormgeving is de toevoeging van een extra laag. De zangers bewegen zich in een nagenoeg lege toneelruimte, en hun handelingen worden nagespeeld (maar soms juist niet exact) door drie poppenspelers. Op een videoscherm worden de kleine poppetjes levensgroot gemaakt.

Dat is aanvankelijk verbluffend, bijna steeds verrassend, maar tegelijkertijd vermoeiend, louter door de overdaad aan informatie – zeker als men ook nog de boventiteling in de gaten wil houden. Slim is het zeker – de poppenkast laat bijvoorbeeld al meteen zien hoe drie redekavelende dames elkaar veel liever de hersens zouden inslaan, maar maakt ook interessantere subteksten mogelijk. Zo wordt de prins annex kandidaatmetselaar in het poppenspel ondervraagd door de dood.

Prettig is ook dat de gesproken passages die bij het genre van het Singspiel horen, door de extra component niet meer werken als hinderlijke onderbreking van de muziek.

Veellagig is de voorstelling dus wel, maar bij de poppetjes overheerst per saldo de Jan-Klaassentoon. Je zou bijna uit het oog verliezen hoe goed er onder het videoscherm wordt gespeeld en gezongen, en hoe prima het er ook daar uitziet. Iets zwakker is het Gelders Orkest, maar de vocale cast is om door een ringetje te halen.

Voorop staan drie Nederlanders: de pronte tenor Marcel Reijans als Tamino, met naast zich Johannette Zomer, een geboren Pamina, en Peter Bording, een niet alleen maar vermakelijke Papageno. De Russische bas Dimitri Ivasjtsjenko verleent de priesterrol van Sarastro zowel waardigheid als diepte, met kracht gesteund door het koor van mannenbroeders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden