Nieuws

Verontwaardiging over het weglaten van Mohammed uit Dante’s Hel

De naam Mohammed is weggelaten in de nieuwe, Nederlandstalige bewerking van Dante Alighieri’s Hel, het eerste deel van zijn Goddelijke komedie. De uitgever en de vertaler willen islamitische lezers niet ‘nodeloos kwetsen’.

Een standbeeld van Dante Alighieri in Florence. Beeld Universal Images Group via Getty
Een standbeeld van Dante Alighieri in Florence.Beeld Universal Images Group via Getty

In het oorspronkelijke werk werd de ‘afvallige christen’ Mohammed gruwelijk gestraft in de hel. De Vlaamse vertaler Lies Lavrijsen heeft, in samenspraak met uitgeverij Blossom Books, de naam Mohammed weggelaten uit haar bewerking.

In het 14de-eeuwse meesterwerk daalt Dante af in de negen kringen van de hel en vindt daar zondaars op zijn pad, onder wie (in de 28ste zang) de profeet Mohammed, die als ‘afvallige christen’ tweedracht zou hebben gezaaid en daarvoor wordt gestraft. In Lavrijsens versie is de passage niet geschrapt, maar wel geanonimiseerd.

Op de Belgische Radio 1 lichtte de vertaler haar keuze toe. Volgens haar is de blik op Mohammed inmiddels zodanig veranderd dat die niet meer overeenkomt met ‘de boodschap die we willen brengen met het boek’. De bedoeling van de uitgeverij was om de Hel toegankelijk te maken voor een zo breed mogelijk, en ook jong publiek. ‘We wisten: als we dit erin laten staan, stoten we een heel grote groep lezers onnodig voor het hoofd.’

Op sociale media volgde een storm aan verontwaardigde reacties – vanwege het gemorrel aan een eeuwenoude tekst en het schijnbare gebrek aan vertrouwen in de lezers. Bovendien zijn de pausen en homoseksuelen die ook in de hel verblijven, wel gewoon blijven staan.

In een korte reactie stelde uitgeverij Blossom Books dat Lavrijsen de literaire tekst van Dante met zeer veel respect, kennis en kunde heeft vertaald en bewerkt. Doorslaggevend in de keuze om de naam Mohammed te schrappen was volgens uitgever Myrthe Spiteri ‘het feit dat de passage niet nodig is voor begrip van de literaire tekst’.

‘Mohammed ondergaat een grof en vernederend lot, alleen maar omdat hij de voorloper van de islam is’, zei Spiteri verder in de Vlaamse krant De Standaard. ‘De dieven of moordenaars in Dantes hel hebben wel echte fouten begaan, terwijl een godsdienst vestigen niet laakbaar kan zijn. Dante plaatst homoseksuelen ook in de hel, maar dat kwam doordat het christendom daar zo over dacht, tot vandaag toe. En Dante schrijft toch heel respectvol over hen.’

Voor wie de Goddelijke komedie in het 700ste sterfjaar van de schrijver liever leest in een versie mét Mohammed, is er gelukkig genoeg te kiezen: alleen in het Nederlands bestaan al zo’n vijftien vertalingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden