Architectuur

Vernieuwde Coolsingel is gelukkig geen Ramblas, maar een boulevard met Rotterdams gevoel ★★★★☆

null Beeld Tom Janssen
Beeld Tom Janssen

De door West8 vernieuwde Coolsingel is heropend.

Hij geldt als een platgetreden toeristisch pad en een uitgekauwde architectonische inspiratiebron, maar de Ramblas in Barcelona is niet voor niets een cliché. Autovrij, groen, met ruimte om te flaneren en te verpozen; het is de hoofdstraat die elke moderne stad zichzelf wenst. Zo ook Rotterdam, waar de Ramblas in 2013 genoemd werd als inspiratiebron voor de te vernieuwen Coolsingel.

De straat, die het Hofplein met de de Maasoever verbindt, was het tegenbeeld: een zesbaansweg waar je als voetganger en fietser tussen de auto’s en trams door laveerde. Zo was hij tijdens de wederopbouw ook (her)ontworpen: als een verkeersader die het centrum doorkruiste; winkelen deed je voortaan in de nieuwe autovrije winkelstraat De Lijnbaan. Ondertussen vergrauwden het Stadhuis en het hoofdpostkantoor – die het bombardement tijdens de oorlog overleefden – in de uitlaatgassen en verrommelden de stoepen door de bouw van allerhande kiosks.

Men vergat dat het hier na het dempen van de singel begin 20ste eeuw een ‘Ramblas’ was, zoals landschapsarchitect Adriaan Geuze van bureau West8 toonde tijdens de presentatie van zijn winnende renovatieplan. De allure van die stadsboulevard terugbrengen, dat was zijn doel. In hoeverre is dat gelukt?

Afgelopen weekend werd na drie jaar bouwen de Coolsingel heropend, maar helemaal af is de straat nog niet. Stratenmakers zijn druk in de weer met het leggen van de geelgrijze natuursteen. Het verschil met de oude stoeptegels is des te beter zichtbaar; de nieuwe straatbekleding straalt warmte uit, zelfs op een regenachtige dag. De vele bomen – 77 volgroeide platanen – versterken het ‘mediterrane’ gevoel.

De gemeente heeft niet beknibbeld; 58 miljoen euro is in de herinrichting geïnvesteerd. De trambaan verleggen was voor dat geld niet mogelijk, de auto heeft de ontwerper bewust niet helemaal weggehaald. ‘In de stedelijke ruimte van Europa heb je een milde vorm van autoverkeer nodig’, zei Geuze in 2015 tegen de Volkskrant. ‘Mijn vrouw fietst ’s avonds laat liever over de Coolsingel dan over de autovrije Lijnbaan.’

Om ruim baan te maken voor de fietser en voetgangers, zijn er nog maar twee rijbanen – voor beide richtingen één – die aan de oostzijde (met het Stadhuis) zijn geplaatst. Aan de andere kant van de centraal gelegen trambaan zoeven fietsers over het in oker asfalt uitgevoerde (tweerichtings)fietspad. Daarnaast is rond de dubbele bomenrij een brede wandelpromenade aangelegd met ‘pocketparks’, voorzien van natuurstenen randen die dubbelen als zitplekken. Met dezelfde randen zijn de ingangen van metro vormgegeven. De kracht van dit plan is allereerst dat het orde en overzicht brengt in de straat, al heeft West8 met speciaal ontworpen, ingewikkeld ogende lantaarns ook ornamentiek toegevoegd.

De vernieuwing van de Coolsingel sluit aan bij het programma ‘Binnenstad als City Lounge’, dat tot doel heeft het centrum tot een aantrekkelijker verblijfplaats te maken. Dat er nauwelijks leven op Rotterdams hoofdstraat was, kwam mede doordat horecapaviljoens de zijstraat richting de Lijnbaan blokkeerden. Die zijn gesloopt, zodat je richting het winkelgebied kunt doorsteken. Andersom heeft het winkelpubliek weer zicht op het fraai gerenoveerde Stadhuis, waar een pas getrouwd stel het bordes op stapt om vanaf de stoep toegejuicht te worden door vrienden. Voorheen had dat een onveilige situatie opgeleverd; een stap verkeerd en je lag tussen de auto’s. Nu, met het verbrede trottoir, is er ruimte om rijst te gooien, voor een straatoptreden en: om de gebouwen te bekijken die de Coolsingel vormen.

null Beeld Tom Janssen
Beeld Tom Janssen

Het is een bijzondere verzameling, van grote, vrijstaande, voor- en naoorlogse panden, gebouwd in verschillende stijlen. Met de aanleg van de autoweg waren ze gedegradeerd tot figuranten, West8 heeft ze hun rol als straatwand teruggegeven door ze visueel met elkaar te verbinden. Het bindmiddel is de gele straatsteen, die een vleug rood en grijs in zich heeft. Daardoor kleurt hij niet alleen wonderwel bij de zandstenen gevel van het Stadhuis maar ook bij het bakstenen Atlanta-hotel en de natuurstenen Bijenkorf.

Ondertussen is ook fors geïnvesteerd in de panden zelf, van de transformatie van de McDonald’s-kiosk – nu een chic, goudkleurig paviljoen – tot het gerenoveerde WTC dat zich met een gigantische roltrappartij opent naar de boulevard. Aan de overkant komt een tweede publieke roltrap naar het dak van het bijna voltooide Forum-complex, het gebouwenensemble rond het ABN Amro-kantoor waarin boekhandel Donner is gevestigd.

In een interview met het Rotterdamse online tijdschrift Vers Beton sprak architect Paul Meurs in 2015 de hoop uit dat dit project meer zou worden dan een oplossing voor het voetgangersprobleem: het nieuwe boegbeeld van Rotterdam. De Coolsingel toont hoe de stad van slopen en opnieuw beginnen, van groter, hoger, opvallender, zich nu bekwaamt in de kunst van het repareren en versterken van het stedelijk weefsel. Het lijkt een kansrijke strategie voor de toekomst.

Coolsingel, 2015-2021

★★★★☆

Ontwerp: West8

West8 in Rotterdam

Het Rotterdamse ontwerpbureau West8 was eerder betrokken bij de succesvolle renovatie van het centraal station en het Schouwburgplein, dat minder goed is gelukt. In 1996 ontwierp het bureau op de ondergrondse parkeergarage een ‘podium’ bekleed met geperforeerde staalplaten en enorme rode, verplaatsbare lichtmasten. Omdat het verhoogde plein moeilijk toegankelijk was en glad werd bij regen is het in 2011 door West8 gerenoveerd, maar het bleef problematisch. Als een van zeven grote Stadsprojecten gaat het plein opnieuw op de schop, wederom naar een ontwerp van West8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden