Verlovingstijd

Grijze muis wil het mooiste meisje

Katja weigert minirokjes te dragen, terwijl haar parasitoloogje daar juist zo op kickt. Verlovingstijd (Paringstijd was een betere titel geweest) van Maarten 't Hart wil maar niet boeien.

Als Maarten 't Hart enige tijd geleden zijn been niet had gebroken, lag er nu waarschijnlijk geen nieuwe roman van hem in de winkel. Hij schreef Verlovingstijd om zichzelf op te beuren.

Bij de openingsscène merkt 'u, beste lezer', het meteen: de schrijver heeft er zin in. Vrolijk allitererend ('zes schonkige, vadsige, wijdbeense wijkverpleegsters') verhaalt de naamloze ik figuur - een parasitoloog en een alter ego van 't Hart - geforceerd grappig over de uitvaart van zijn stiefvader die zes dochters had. Al in de touringcar vol familieleden laat zijn oude moeder haar devies varen, dat luidt: 'Heere, zet een wacht voor mijnen lippen, behoed de deur van mijn mond opdat er mij tot geenen stond iets onbedachtzaams moog ontglippen'. In snedige tirades bekent ze dat haar huwelijk met haar eerste man, de vader van de ik-figuur, een vergissing was.

De gesprekken met de moeder fungeren als kapstok om het eigenlijke verhaal, de levensloop van de zoon, aan op te hangen. Te beginnen met diens naoorlogse jeugd in - hoe kan het anders - Maassluis, het geboortestadje van de schrijver. Voor de klas staat de vrome meester Splunter die graag 'psalm 119, alle 88 coupletten, op je ribbenkast ten gehore wilde brengen'. Al op de bewaarschool sluit de ik figuur vriendschap met Jouri, ook een slim kereltje en de enige die zijn vele stinkende scheten kan verdragen.

Dat de hoofdpersoon bijna altijd in het ouderlijk huis van Jouri te vinden is, komt overigens vooral door diens vader en zijn grammofoon. Fietsenmaker Kerkmeester was fout in de oorlog en wordt met de nek aangekeken. In zijn werkplaats ontdekken hij en de ik figuur de schoonheid van de klassieke muziek, terwijl Jouri de Negende van Dvorak bestempelt als 'volksdansen op klompen bij de dorpspomp'.

Eenmaal op de middelbare school wordt de reuze charmante Jouri een bedreiging voor het prille liefdesleven van de harkerige en verlegen held. Elk meisje dat door diens kennersblik is goedgekeurd maar niet durft te benaderen, wordt vervolgens door Jouri ingepalmd. Ansje, Ria, Wilma, Hebe, Frederica, allemaal vallen ze als een blok voor 'spetter' Jouri. 'Je beste vriend, maar ondertussen! Steeds opnieuw archimedisch baltsgedrag!'

Zodra wiskundig genie Jouri voor een jaar in Harvard zit, trouwt de hoofdpersoon - inmiddels student biologie - hals over kop met Katja. Deze jonge dwarsfluitdocente wordt door zijn moeder en goedgebekte anderen uitgemaakt wordt voor 'fietsenrekje' en 'Bergen-Belsen in kwadraat'. Het is nogal een opgewonden standje dat weigert minirokjes, netkousen, naaldhakken en lange gelakte kunstnagels te dragen terwijl haar parasitoloogje daar juist zo op kickt, maar in zijn armen beeft ze gelukkig wel 'als ijle dravik'.

Het boek had beter 'Paringstijd' kunnen heten, al wil de ik-figuur uiteraard geen kinderen, maar hij, grijze muis, wil wel het mooiste meisje van de klas ('Wat een verbazingwekkend kleinood van de Schepper') en komt tot slot - o wonder - ook nog aan zijn trekken. De andere toevallig ontstane paartjes doen ook maar wat, van echt geluk of een goede onderlinge verstandhouding is geen sprake. Veel geschreeuw en weinig wol, misschien vermoeit de barokke en licht archaïsche stijl van 't Hart vooral daarom. Geregeld bekruipt je het gevoel bijna exact hetzelfde al eens eerder gelezen te hebben. Of lijkt het alsof je een krantencolumn leest. Maar waar het nu allemaal om draait?

Om een eenvoudige liefdesgeschiedenis. Die wordt zo wijdlopig beschreven en staat zo vol met gekunsteld-vlotte of grappig bedoelde dialogen, dat je het op een gegeven moment domweg gehád hebt. Sterker nog, het verhaal wordt nergens boeiend. Wat er vooral schort aan Verlovingstijd is emotionele betrokkenheid van de schrijver bij zijn personages. Los zand is het, waar je

lekker in kunt graaien maar waar niets samenhangends van te bouwen valt.

Het succes van Het psalmenoproer (2007) zal 't Hart met deze zedenschets zeker niet evenaren, daarvoor berijdt hij te veel stokpaardjes en blijft hij steken in oppervlakkige schertsbeelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden