PicsFloortje Smit

Vergeten Tarantino en Scorsese dat ze ook vrouwelijke kijkers hebben?

Margot Robbie als Sharon Tate in ‘Once Upon A Time in Hollywood’.

Floortje Smit, filmrecensent, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

Waar vrouwen zo’n twintigduizend woorden per dag nodig hebben, kan een man het met zevenduizend af  – heerlijk borreltafelweetje. Onzin, maar het vóelt waar, dat vrouwen de oren van je hoofd lullen, terwijl mannen hooguit ‘voetbal?’ zeggen en vervolgens de televisie aanknippen.

In films zijn we doorgaans aan het tegenovergestelde gewend. Dat bewijst de Bechdeltest, die telt hoeveel vrouwelijke sprekende personages er zijn en waar ze het over hebben. Man man man, de kerels op het witte doek kletsen maar raak, terwijl de poppetjes hooguit een paar woorden kirren, liefst over de liefde.

Twee films kwamen om die reden onlangs onder feministisch vuur te liggen: in Once Upon A Time in Hollywood huppelt Margot Robbie als Sharon Tate niksig en grotendeels zwijgend in minirokjes rond. En in The Irishman (3,5 uur) zegt Anna Paquin zeven woorden, waarvan ze er één nog herhaalt ook: ‘Waarom?’

Zijn die topactrices seksistisch ‘ondergebruikt’ door regisseurs Quentin Tarantino en Martin Scorsese? Woorden, minuten tellen – zegt dat iets wezenlijks? Welnee. Als in een film twee strippers in bikini ellenlang discussiëren over de afwas, is die niet automatisch vrouwvriendelijk. En juist deze zwijgende, geweldig gespeelde personages zijn cruciaal in de films. Robbie moest ook een droombeeld zijn, de personificatie van alles waarnaar de mannelijke hoofdpersonen verlangen. En Paquin speelt het morele geweten in The Irishman – zij is degene die haar maffiavader met walging gadeslaat en zo kritiek levert op de idealisering van dit soort egocentrische criminelen. Als ze wél meer had gezegd, had ze waarschijnlijk gesproken in clichés. Slim dus, die zwijgzaamheid.

Het was ook niet Paquins gebrek aan tekst dat mij (v) stoorde, maar dit: het enige vrouwelijke personage van belang is slechts een simplistisch symbool, waarin zowel de hoofdpersoon als Scorsese niet wezenlijk is geïnteresseerd, terwijl ze lafjes pretenderen van wel.

New York Times-recensente Manohla Dargis beschreef een jaar geleden in het stuk ‘What It Is Like to Be a Female Movie Critic in the #MeToo Era’ fantastisch hoe ze gevoeliger is geworden voor nonchalant seksisme in films dat ze voorheen voor lief nam. ‘Mannelijke filmmakers’, schrijft ze, ‘vergeten soms dat er vrouwelijke kijkers zijn, of het kan ze niet schelen dat we kijken, en soms jaagt hun achteloosheid me hun verhalen uit.’

Dát is wat er gebeurde. Paquins personage valt volledig te verdedigen in The Irishman, maar door die mannelijke focus liet de kwaliteitsfilm me koud. Dat mag – romantische komedies zijn ook niet voor iedereen. Ik denk alleen dat ik me er vijf jaar geleden makkelijker overheen had gezet en dat de woordjesdiscussie vooral aantoont dat vrouwen zich hier inderdaad eerder over laten horen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden