Recensie Theater

Vergeet de roman en vergeet de film: Olga en Erik uit Turks Fruit hebben een derde leven gekregen (vier sterren)

Ali Dijkstra en Chris Peters in Turks Fruit. Beeld Annemieke van der Togt

Niet alleen De Verleiders met hun datafantasieën, maar ook de toneelbewerking van de roman Turks Fruit leidden afgelopen week tot enige beroering in theaterkringen. In een interview in deze krant lieten bewerker Sophie Kassies en regisseur Hanneke Braam weten het expliciete karakter van Wolkers’ boek af te zwakken en de rol van de vrouw meer reliëf te geven. En jawel, een tegenreactie op sociale media bleef niet uit: afblijven met je poten, Wolkers’ onomwonden seksisme geeft juist een treffend tijdsbeeld en is bovendien ook nog eens de meest individuele uiting van een rouwproces over een kapotte liefde.

Die toneelbewerking is intussen in première gegaan, en Turks Fruit in het theater blijkt inderdaad geen meedogenloos, realistisch verhaal over een getroebleerde kunstenaar annex testosteronbom, maar een mooie, soms zelfs aandoenlijke en naar het eind toe bitterzoete liefdesgeschiedenis. Erik (Chris Peters) en Olga (Ali Zijlstra) zijn hier twee springerig-verliefde jongelingen, gelijkwaardig in hun verhouding. Sterker nog: zij is hem meerdere keren verbaal de baas, en als hij haar fors neukt (sorry voor dit woord, maar het valt in het toneelstuk tientallen keren!) is dat omdat ze het zelf lekker vindt. Zijn jongensachtige charme, gecombineerd met een nogal irritant karakter, maakt het geloofwaardig dat ze als een blok voor hem valt, maar hem ook weer verlaat.

Losgeweekt

Vergeet voor nu dus het boek (1969) en vergeet ook de film (1973) van Paul Verhoeven met Rutger Hauer en Monique van de Ven. Kassies en Braam hebben Olga en Erik als het ware van het papier en celluloid losgeweekt en ze in een nieuwe vorm een derde leven gegeven. Chris Peters speelt Erik als een wellustige jongen die met zijn geilheid overhoop ligt. Naast hem is Ali Zijlstra mooi naturel als Olga. Haar rol - gewoon meisje uit Alkmaar raakt verzeild in de grote stad en in mannenarmen - is lastiger. Peters kan vooral fysiek excelleren, zij meer psychologisch, en dat gaat beiden voortreffelijk af. 

Knap ook dat de rol van Olga’s ouders, gespeeld door Debbie Korper (tragikomisch) en Bart Klever (aandoenlijk) goed zijn uitgewerkt. Zij hebben na een lang huwelijk zo hun eigen tragiek. Erg mooi is de scène waarin het jonge stel bijna aangedaan naar die sleetsheid kijkt. Jammer alleen dat het einde, waarin Olga’s dood wordt aangekondigd, nogal abrupt is en weinig uitgewerkt.

Tijdloos

Deze toneelbewerking is een mix van dialoog en beschrijvende passages, en vooral tijdloos. De beroemde filmscène van het fietsende stel door de stad wordt hier verbeeld door Eric die zijn liefje ondersteboven op zijn schouders neemt. Uit de speakers klinkt de houseversie van Raffaella Carrà’s A far l’amore comincia tu (vooral bekend uit de film La Grande Bellezza). De spelers houden hun kleren aan, maar de ontelbare vrijpartijen worden in woord en gebaar geloofwaardig invoelbaar gemaakt. Gezwollen schaamlippen en uit de broek floepende erecties - als toeschouwer kun je je er van alles bij voorstellen, zonder het te hoeven zien.

In het fraaie decor waarin schildersatelier en burgerlijke huiskamer in elkaar overlopen, is het matras op de grond de blikvanger. Daarop wordt geleefd en geleden. Toen, en nu weer.

Theater

Turks Fruit naar de roman van Jan Wolkers door Hummelinck Stuurman Theater; bewerking Sophie Kassies, regie Hanneke Braam. Gezien 26.2 in Theater De Leest, Waalwijk. Tournee.

4 sterren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden