RecensieFotografie

Vergane planten en pluisbolletjes als indrukwekkende portretfoto’s (vijf sterren)

null Beeld Ton Broekhuis
Beeld Ton Broekhuis

Terzijde heet de tentoonstelling waarmee de vooral in Noord-Nederland werkzame fotograaf Ton Broekhuis in de Groningse galerie Noorderlicht het begin van een hernieuwde carrière markeert. Jarenlang heeft hij zich als directeur van de internationaal gerespecteerde noordelijke fotomanifestatie Noorderlicht ingezet voor de documentaire fotografie en kwam zijn eigen werk op het tweede plan. Na zijn vertrek kon hij dat een nieuwe impuls geven, zij het niet helemaal zoals hij had bedoeld. Een hartkwaal beperkte zijn actieradius, voor lange reizen ontbrak de energie. En zo toog Broekhuis met zijn camera naar de bossen in zijn nabije omgeving en zijn eigen (forse) achtertuin.

Terzijde verwijst vermoedelijk naar die nabijheid van wildernis naast de woning. Niet naar het karakter van de tentoonstelling, want die ontbeert de bescheidenheid die zo’n term (‘let maar niet op mij’) suggereert. Met een kleine honderd grote kleurenafdrukken en een bescheiden overzicht van vroeger werk in zwart-wit haalt de aan de manifestatie gelieerde galerie Noorderlicht alles uit de kast.

Denk aan het Friese platteland, en voor het geestesoog verschijnen meren, vaarten, windmolens en gladgeschoren raaigrasvelden. Niet in het werk van Broekhuis, dat zich, hoe bescheiden in omvang zijn werkterrein ook moge zijn, eerder spiegelt in termen als lyrisch en melancholisch. De sterfelijkheid der dingen vormen het thema van zijn foto’s, waar hij uitgebloeide planten, verdroogde zaadkamers, pluisbolletjes van paardenbloemen isoleert van hun omgeving door ze voor een zwarte achtergrond te plaatsen. De kleine stervelingen baden in een zacht herfstlicht en schreeuwen in al hun nietigheid om een aandachtig oog. Het forse formaat van de natuurfoto’s – portretten zijn het eigenlijk – dwingt de benodigde concentratie makkelijk af.

null Beeld Ton Broekhuis
Beeld Ton Broekhuis

Artistieke eer

Waar aan de volle bloei van bloemen voor een fotograaf in de regel weinig artistieke eer is te behalen (hoe voegt die in hemelsnaam iets toe aan hun onverstoorbare, zij het kortstondige perfectie) legt hun zichtbare vergankelijkheid structuren bloot – ragfijne nerven, een als door mensenhand geboetseerde en beschilderde papaverbol – die we doorgaans veronachtzamen. Dat geldt in het bijzonder voor het tableau mort van een tiental vogelkadavers die boven Broekhuis’ tuin waren uitgefladderd en de geest gaven. De witgele schedels die langzaam tevoorschijn komen, de veren die uitvallen en van kleur verschieten, de pootjes die gekromd haken naar het leven – het is van een droeve schoonheid. Wie uitkijkend over de Friese landerijen vergeefs zoekt naar troost voor wat verloren is gegaan, spoedt zich naar Noorderlicht om vast te stellen dat er in elk geval voor kunstenaars als Broekhuis leven is na de dood.

null Beeld Ton Broekhuis
Beeld Ton Broekhuis

Ton Broekhuis: Terzijde

Galerie Noorderlicht, Groningen, t/m 6/1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden