Verdere druk op vaste boekenprijs

Door de vaste boekenprijs kan geen prijsconcurrentie worden bedreven met Nederlandse boeken. De eerste twee jaar ligt de prijs vast, net als de marges van de boekhandel. Zonder prijsbescherming, is de gedachte, verschraalt het aanbod van boeken, de aandacht focust zich op een klein aantal bestsellers en de kleine, breed gesorteerde, boekhandels in de regio leggen het loodje.

Demissionair minister Jorritsma van Economische Zaken is fervent tegenstander van de vaste boekenprijs. Zij beschouwt die als een kartelafspraak die indruist tegen de mededingingswet. Zonder vaste prijzen zou de consument, verwacht het SCP-CPB-rapport, 3 tot 7 procent goedkoper uit zijn. Winkelketens als de Free Record Shop vragen al jaren om vrije concurrentie op boekengebied.

De voornaamste conclusies uit het rapport, dat pas woensdag officieel wordt gepubliceerd maar gedeeltelijk al is uitgelekt, is dat het huidige systeem veel nadelen heeft. Of de cultureel politieke doelstellingen worden gehaald, is nauwelijks meetbaar. Wat wel vaststaat, is dat de huidige prijsafspraken de markt verstoren.

Daar tegenover staat het belang van het boek als cultuurgoed. Het volledig opheffen van de vaste boekenprijs kan onvoorzienbare gevolgen hebben, terwijl het economisch 'verlies' van de regeling gering is. Op een totale boekverkoop van 285 miljoen euro, zou de consument slechts 14 miljoen euro wijzer worden door prijsdaling als de vaste prijzen worden afgeschaft.

De onderzoekers constateren dat de voor- en nadelen van de vaste boekenprijs zich onttrekken aan een economische afweging. Het gaat om een cultuurpolitieke keuze. Als de Tweede Kamer voor bescherming kiest, is het beter voor een afgebakende vaste boekenprijs te kiezen: minder boeken die eronder vallen (nu is dat bijna tweederde van het totale aanbod) en prijzen na een half jaar al vrij laten. Een tweede alternatief is het afschaffen van de vaste prijzen, maar boekverkopers subsidiëren om het aanbod breed te houden.

D66-Kamerlid Dittrich denkt bij het initiatief-wetsvoorstel dat hij met GroenLinks voorbereidt aan een verkorting van de periode waarin de prijsafspraken gelden. Hij hoopt op steun van PvdA en CDA, maar deze partijen nemen pas een standpunt in na de presentatie van het rapport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden