Verdacht dure merkjas? Rotterdamse politie gaat jongeren controleren

De Rotterdamse politie wil merkkleding afpakken van jongeren die daar eigenlijk geen geld voor hebben. Dat gaat te ver, vinden juristen en de lokale ombudsman.

Verkoop van de Adidas-schoen van Pharrell Williams. Foto ANP

Wel goede sier maken met een dure jas, maar geen verklaring hoe je dat statussymbool kan betalen? Jongeren in Rotterdam-West lopen binnenkort het risico dat ze dan hun merkkleding moeten inleveren. De politie hoopt dat de maatregel rust brengt in Delfshaven. De boodschap: 'Misdaad loont niet.'

Het idee voor het afpakken van merkkleding komt van een wijkagent in Delfshaven. 'Agenten en buurtbewoners zien dat status op basis van peperdure merkkleding steeds belangrijker wordt onder een specifieke groep jongeren', aldus een woordvoerder van de politie. 'Van hen is bekend dat ze geen inkomen hebben waarmee zij deze kleding kunnen betalen. Het afpakken van de kleding moet ertoe leiden dat de criminele activiteiten afnemen.'

Moeten jongeren dus voortaan een salarisstrook en de kassabon van hun jas of sneakers bij zich hebben? Het Openbaar Ministerie houdt zich op de vlakte. 'We hebben in het verleden wel eens scooters en schoenen in beslag genomen, maar je kan niet zomaar iemand aanhouden omdat hij een duur horloge draagt', aldus een woordvoerder. 'De proef moet nog beginnen. We zijn met de politie nog de kaders aan het opstellen.'

Al jaren treedt Rotterdam hard op tegen asociaal en crimineel gedrag van jongeren. Meer dan eens lieten burgemeester Ahmed Aboutaleb en Leefbaar-wethouder Joost Eerdmans zich hard uit over hufters die 'de straat terroriseren'. Geregeld worden dure auto's van vaak jonge chauffeurs aan de kant gezet - ook de burgemeester, korpschef en hoofdofficier hebben geholpen bij dergelijke 'patsercontroles'. De oogst: messen, pepperspray, drugs en dikke auto's waarvan de bestuurder niet kan uitleggen hoe hij die zich kan veroorloven.

Lastiger te duiden

De Rotterdamse strafrechtadvocaat Haroon Raza vindt het nieuwe plan veel te ver gaan. 'Je loopt over straat met een jas die misschien een beetje duur is en dan heeft de politie kennelijk al een redelijk vermoeden van schuld.' Raza heeft er maar één woord voor: etnisch profileren. 'Het gaat om Turkse of Marokkaanse jongeren in achterstandswijken, dat laat zich raden. Het enige wat je bereikt, is dat een deel van de bevolking zegt: ze moeten ons weer hebben.'

Ook gemeentelijk ombudsman Anne Mieke Zwaneveld is kritisch. 'Hoe kun je aan iemand met een dure jas zien dat er iets niet deugt? Waarom zou je iedereen met een dure jas zomaar vragen kunnen stellen?' Ze vreest dat al snel wordt gemikt op 'mensen die in een bepaalde wijk wonen of ouders of grootouders hebben die niet in Nederland zijn geboren'.

'Ik kan de gedachte van de politie wel volgen, maar ik vind merkkleding van jongeren afpakken toch van een andere orde dan de patseraanpak rond voertuigcriminaliteit', zegt Henny Sackers, hoogleraar strafrecht in Nijmegen. 'Bij jeugdstrafrecht is verdenking van steunfraude, witwassen of een andere vorm van illegale vermogensverwerving veel lastiger te duiden dan bij volwassenen.'

Dagwaarde

Een auto heeft ook een duidelijke eigenaar en een objectief vast te stellen dagwaarde. 'Over een volwassene met een bijstandsuitkering kan je vervolgens zeggen: deze persoon kan zich onmogelijk een Lexus Huppeldepup veroorloven. Dat is voldoende reden voor nader onderzoek. Maar bij dure kleding lijkt me dat lastiger aan te tonen.'

Nog kritischer is hij over het argument van verstoring van de openbare orde. 'Je kunt niet zomaar de link leggen tussen dure kleding en onrust in een wijk. Denkt de politie soms dat ze over een glazen bol beschikt?'

Laten we bovendien niet roomser zijn dan de paus, stelt hij: 'We weten allemaal dat er veel namaakkleding uit China wordt gedragen. De shirts met krokodilletjes zijn vaak helemaal niet afkomstig van de firma met dat logo. Maar voor zover ik weet, is het dragen van nepkleding niet strafbaar.'

De Rotterdamse politie wil merkkleding afpakken van jongeren die daar eigenlijk geen geld voor hebben. Dat gaat te ver, vinden juristen en de lokale ombudsman. Foto anp
Meer over