Verblindend mooie komedie met een schrijnend ondertoontje

Wat weerhaakjes hadden de vermakelijke komedie goed gedaan.

Reinout Scholten van Asschat en Hannah Hoekstra als Orlando en Rosalinde. Beeld Kurt van der Elst

Een regisseur moet goed gek zijn, wil hij zich wagen aan As you like it (1599) van Shakespeare. Of knetterstoned. Of misschien is hij wel helemaal klaar met zoiets vervelends als belangwekkende dan wel actuele thematiek op zijn podium, dat kan ook. Dit zijn zomaar wat gedachten na het zien van Theu Boermans' nieuwe regie bij het Nationale Toneel: As you like it.

Dekmantel

Bij Boermans gaat deze komedie over twee broers die elkaar naar het leven staan en dat uitvechten in een kickboksring met daarin een echte kickbokser (Cas Winters). Over welbespraakte geliefden die elkaar om de tuin leiden. Over een meisje, verkleed als jongen, die doet alsof hij een meisje is. En verder nog over een verbannen president, een dronken filosoof en een genderneutrale nar. En dat allemaal in een afgelegen schaapskooi die eigenlijk een dekmantel is voor een hoogst professioneel geoutilleerde wietplantage, vol lichtbakken, ventilatoren en kilo's henneptoppen die te drogen hangen (decor: Bernhard Hammer).

Het hele verhaal navertellen is onbegonnen werk én nutteloos. Er is geen spannend plot. Er zijn geen personages die noemenswaardige ontwikkelingen doormaken. Het enige van belang is dat een bonte verzameling figuren de hun vijandig gezinde stad ontvlucht en zich op het winterse platteland probeert warm te houden met diverse verslavende waar, zoals alcohol, stickies of de liefde. Ook zingen ze liedjes.

Beeld Kurt van der Elst

Monologen

In de dikke drie uur die Boermans voor deze revue der verworpenen uittrekt, zitten onherroepelijk een paar erg leuke scènes. Zo spelen Hannah Hoekstra en Reinout Scholten van Aschat de jonge geliefden Rosalinde en Orlando lekker onhandig en naïef. De lessen in liefde die Rosalinde, verkleed als man, haar Orlando geeft, zijn een aangename bron van gemeenplaatsen en grapjes over de seksen en rollenpatronen. Hoekstra met name is erg sterk in haar driedubbelrol.

Een ander terugkerend grapje is het benoemen van monologen. De personages moeten er eerst bij de melancholische filosoof Jaques (Jappe Claes) om smeken, voordat hij zijn grote 'De wereld is een schouwtoneel'-monoloog gaat doen. Dit soort typisch Shakespeariaanse theatergeintjes maakt de grens tussen theater en werkelijkheid diffuus. En raken aan de kern van het stuk: als gender enkel een rol is, wat is dan nog de betekenis ervan?

Ook het einde is onweerstaanbaar. Alle liefdespaartjes staan op het toneel en iedereen staat inmiddels te blowen. Hubert Fermin komt op als stokoude entertainer in glitterpak. Vlug huwt hij de hele bende, voordat hij uitbreekt in It's Not Unusual (to be loved by anyone) van Tom Jones. Het is een slim en feestelijk slot dat subtiel anticipeert op de flinke kater die iedereen de volgende morgen zal treffen. Alleen die krijgen we nooit te zien, en dat is eigenlijk best jammer.

Beeld Kurt van der Elst

Acteerkwaliteiten

Tegenover al deze lol staat een aantal onbegrijpelijke scènes met een groep plattelandsbewoners in lompen. Ook blijkt de kickboksmatch met Cas Winters een tamelijk lullige bedoening. Waarom dan nog een echte kickbokser inzetten? Bovendien, en dat is zorgelijker, is het acteren van een (jonger) deel van de veertienkoppige cast af en toe behoorlijk beneden peil. Waar is de ervaren hand van Boermans dan opeens gebleven?

Drie jaar geleden regisseerde Boermans Shakespeares Midzomernachtsdroom bij het Nationale Toneel. Dat was ook een vreemde komedie over liefde en maskerades; verblindend mooi uitgevoerd en met een schrijnend ondertoontje. Dat niveau haalt hij nu niet. As you like it is soms vindingrijk en op zijn hoogst vermakelijk toneel, met een happy end en alles. Maar enige weerhaakjes hadden niet misstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden