Venus in Fur is typisch Polanski: vol lagen en spiegels (****)

In Venus in Fur wordt het machtsspel met overtuiging gespeeld. De film speelt een slim en geestig spel met de kijker, schrijft Volkskrant-recensente Pauline Kleijer.

Still uit Venus in Fur: met Emmanuelle Seigner, Mathieu Amalric Beeld -

Verregend, vloekend en veel te laat stormt ze het theater binnen. De audities zijn allang voorbij. Thomas (Mathieu Amalric), een regisseur op zoek naar een actrice voor een volgend stuk, heeft nog geen geschikte kandidaat gezien. Maar de kauwgom kauwende Vanda (Emmanuelle Seigner) is zeker niet degene die hij zoekt - dat ziet hij direct. Hij probeert haar de deur uit te werken.

Dat is niet zo eenvoudig. Er is iets met Vanda. Toevallig heeft ze dezelfde voornaam als het vrouwelijke personage in Thomas' toneelstuk, dat hij baseerde op de beruchte roman Venus im Pelz (1870) van Leopold von Sacher-Masoch, de naamgever van het masochisme. En net als de Vanda in het stuk geeft ze niet snel op. Ze is nogal dominant.

Wanneer ze toch de kans krijgt haar acteertalent te tonen, is Thomas onder de indruk. De regisseur laat zich overhalen Vanda tegenspel te bieden. Hij neemt de rol van Severin op zich, de man die zich aan Vanda onderwerpt. Thomas blijkt zelf ook een uitstekend acteur - of leeft hij zich zo goed in omdat de rol raakt aan zijn eigen verlangens?

Venus in Furs

  • Oordeel van onze recensent

Fictie en werkelijkheid
Niets is precies wat het lijkt in Venus in Fur, een bewerking van een toneelstuk van David Ives, die op zijn beurt het boek van Sacher-Masoch bewerkte en er een toneelstuk-in-een-toneelstuk van maakte. Voortdurend stappen de acteurs in en uit hun rollen, waarbij fictie en werkelijkheid door elkaar lopen.

Dat spiegeleffect past uitstekend in het straatje van Roman Polanski. Vanaf zijn vroege werken als Repulsion (1965) of Cul-de-sac (1966) tot en met recente films als The Ghost Writer (2010) en Carnage (2011) heeft de regisseur altijd blijk gegeven van zijn voorliefde voor kantelende perspectieven en schuivende verhoudingen. Zijn films zitten vol personages die elkaar bedriegen en de schijn ophouden, waarbij seksualiteit vaak de problemen veroorzaakt.

Opvallend luchtig
Dat geldt zeker voor Venus in Fur, maar dit keer is de toon opvallend luchtig. De 80-jarige Polanski maakte een vitale, vrolijke komedie, waarin de acteurs elkaar met zichtbaar plezier aftroeven. Dat Amalric een opvallende gelijkenis vertoont met de regisseur en Seigner al jarenlang Polanski's vrouw is, geeft de film een vermakelijke extra laag.

'Liefde is als politiek', zegt Severin in het toneelstuk. 'Eén heeft de macht.' In Venus in Fur wordt het machtsspel met overtuiging gespeeld. Over 'heerlijke pijn' gaat het, en over Severins obsessie met bont ('trouw met een otter', bijt Vanda hem toe). Maar ook over de sadomasochistische relatie tussen regisseur en acteur, over theater, fantasie en feminisme. En uiteindelijk gaat het ook over de verhouding kunstenaar-publiek. Venus in Fur speelt een slim en geestig spel met de kijker.

 
Voortdurend stappen de acteurs in en uit hun rollen, waarbij fictie en werkelijkheid door elkaar lopen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden