Reportage Milan Fashion Week

Veel zware kost op Milan Fashion Week 2019, en een eerbetoon aan hij die er altijd en overal was

Maskers, militaire outfits en andere zware kost domineerden de Milan Fashion Week. Stijlredacteur Cécile Narinx bezocht de catwalks en verklaart bewuste en onbewuste statements van de grote modehuizen.

Een masker bij de show van Gucci tijdens de Milan Fashion Week. Beeld Getty Images

De pr-dame van Gucci mailde: wat de beste tijd was om iets af te laten geven op het Milanese logeeradres. Bij aankomst in het hotel bleek er een ruwhouten kist te zijn gebracht. Waar geen wijn in zat, maar een heleboel hooi. Op de kist stond ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΕΡΜΑΦΡΟΔΙΤΟΥ, en er plakte een Gucci-sticker op. Verstopt in het hooi lag een Grieks masker.

Het bleek, zoals de tekst al verklapte, het masker van Hermafroditos te zijn, nou ja, een papier-maché kopie, en het was de uitnodiging van de Gucci-show waar de Milan Fashion Week mee zou beginnen. Vorig seizoen maakte het huis nog een uitstapje naar Parijs, om daar met veel bombarie in discotheek Le Palace te showen, en dreigde de Milanese modeweek een beetje in een verdomhoekje terecht te komen. Nu was het weer bal bij de Gucci-hub aan de Via Mecenate: buiten stonden drommen van top tot teen in Gucci gehulde fans, binnen werden pers en inkopers half verblind door de felle lampen aan de wand en de spiegels op de vloer. Dat masker en de verblindende lampen bleken een thema. Op het begeleidend schrijven dat op de zitplaatsen lag, werd verwezen naar uitspraken van filosoof Hannah Ahrendt, over ‘het masker dat we kiezen om het wereldtoneel te betreden’. Ruim dertig van de 78 modellen droegen gezichtsbedekkers: van glimmend zwarte fetisjmaskers met ellenlange spikes tot geabstraheerde Venetiaanse mombakkesen. De Nederlandse modellenboeker Micha Emmering Krijger van Micha Models mopperde erover: ‘Wat sneu voor modellen die zelf hun reis naar en verblijf in Milaan moeten bekostigen. Eerst dolblij dat ze de grote Gucci-show mogen lopen, dan blijken ze totaal onherkenbaar!’ Maar zo gaat dat bij een modeshow: het totaalplaatje telt, niet het individuele snoetje.

De Fendi Ready to Wear show in Milaan. Beeld Getty Images

Bezuiden de maskers toonde ontwerper Alessandro Michele een voor zijn doen vrij sobere collectie, met ‘gewone’ kleren als broeken, colberts, overhemden en jurken – zij het uitgevoerd in minder burgerlijke materialen als moirézijde, kant, grof gebreide wol, lichte denim met Kamasutraprints en skai. Opvallend veel rood en overweldigend jaren tachtig qua silhouet, door ingesnoerde, hoge tailles (ook bij de mannen) en brede schouders (ook bij de vrouwen). Hermafroditos, net wat u zegt! Genderfluïditeit staat sinds het aantreden van Michele als hoofdontwerper überhaupt hoog op het program bij Gucci. Inclusiviteit, sowieso, haasten de Gucci-medewerkers zich altijd weer te zeggen, vandaar dat het ook zo vreselijk onhandig was dat Gucci een paar weken terug door het stof moest, omdat een zwarte trui met een hoge col met daarin een rode mond associaties opriep met blackfacepraktijken. Michele zei na de show opnieuw beyond regrets te zijn, want ook al had de trui alles met de gemaskerde Australische kunstenaar Leigh Bowery te maken en niets met racisme, het was knullig en lullig. Gevraagd naar de agressie die de zwartleren maskers en halsbanden met spijkers uitstraalden, liet Michele aan The Business of Fashion weten: ‘Mode is politiek. Ik weet het niet, misschien wil ik er een onbewust statement mee maken.’

Kledingdetail bij de show van Gucci. Beeld Getty Images

Een dag later, toen powerhouse Prada showde, was er van onbewuste statements geen sprake. Hoofdontwerper Miuccia Prada, intellectueel onder de modeontwerpers en dik bevriend met Rem Koolhaas, die museum en showlocatie Fondazione Prada ontwierp, is een vrouw die niets zomaar doet. Was haar show voor komende zomer nog wulps en ultravrouwelijk, haar beeld voor volgende winter is bijna agressief en gothic. De eerste looks waren ravenzwart, de modellen droegen Wednesday Addams-vlechtjes, grove veterschoenen en T-shirts met prints van Frankenstein en zijn bruid. Militaire jassen (en dito passen) werden gecombineerd met kanten doorkijkrokken, er kwamen kanten capes voorbij, verlepte stoffen bloemen en een oerend harde soundtrack: My Favourite Things uit The Sound of Music, in de gruntversie van de Sloveense band Laibach, Disneys Some Day My Prince Will Come en Bad Romance van Lady Gaga. Mooi? Verleidelijk? Een enkele jurk en kekke rode Dorothy-glitterpump daargelaten, maar mooi is nooit een doel op zich voor Miuccia Prada. Ze is allergisch voor clichématige vrouwelijkheid. Juist als iets té mooi is, zo vertelt ze vaak en graag, heeft ze de neiging om het ruig of lelijk te maken. De donkere, militaire zweem is haar reactie op alles wat er gaande is in de wereld: racisme, geweld, oorlog. 

Gigi Hadid in een outfit van Prada tijdens de Milan Fashion Week. Beeld Getty Images
De Prada show op Milan Fashion Week. Beeld Getty Images

Over racisme gesproken: net als Gucci moest ook Prada onlangs het blackfaceboetekleed aantrekken. Hun poppetjes- en sleutelhangerlijn Pradamalia, bestaande uit fantasiefiguren, zou racistisch zijn. Met name de zwarte aapjes met bolle rode lippen vielen zo slecht dat ze spoorslags uit de schappen van de Prada-winkel in het New Yorkse Soho werden gehaald. Om dergelijke uitglijers in de toekomst te voorkomen heeft Prada geïnvesteerd in een speciaal team dat de boel in de gaten houdt en de medewerkers gaat opleiden, omdat, zo stelt Prada, ze meer gelooft in onderwijs dan in crisismanagement.

Was het met Gucci’s Hellraiser en Prada’s Frankenstein afgelopen qua zware kost op de doorgaans zo dartele Milanese catwalk? Niet helemaal. Terwijl de zon in Milaan zijn dikke best deed om van de doorschijnende, plastic tent naast de Arco della Pace een broeikas te maken, showde daar ‘de nieuwe’ van het huis Bottega Veneta. Dat merk is net als Gucci en Prada van origine een klassiek lederwarenhuis en staat bekend om zijn uitmuntende ambachtelijkheid. Sinds 2005 maken ze ook kleding, onder creatieve directie van de Duitser Tomas Maier, die er zeventien jaar de lakens heeft uitgedeeld. Degelijke kleren waren dat, fraai gemaakt maar zelden iets om stupéfait over van je stoel te vallen. ‘De nieuwe’ is Daniel Lee, een jonge gast van 32 met een diploma van de prestigieuze modeacademie Central Saint Martins in Londen op zak. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat – en hier wordt het interessant voor modeliefhebbers – Lee jarenlang als rechterhand van Phoebe Philo werkte, de maakster van volwassen doch nooit tuttige vrouwenkleren die zo node gemist wordt sinds haar vertrek bij het Franse huis Celine. Bottega Veneta is, net als Gucci, in handen van luxeconglomeraat Kering en zou dus makkelijk in het gapende Philo-gat kunnen springen. 

Een model op de catwalk tijdens de Emporio Armani Ready to Wear show in Milaan. Beeld Getty Images

Logisch dus dat alle ogen gericht waren op Lee, die ver weg bleef bij de bourgeois chic van weleer, maar ook weer niet héél dicht tegen het ‘Old Celine’-erfgoed van Philo aanschurkte. Hij stuurde een vrij heftige, zware en zwarte collectie het plankier op, voor mannen en vrouwen. Voor de argeloze kijker een behoorlijke dosis The Matrix; naar eigen zeggen had Lee inspiratie gehaald uit Renaissanceschilderijen, waarvan vooral de halslijnen hem hadden geïnspireerd. Op de catwalk waren het vooral ook die fraaie halzen die bekoorden, zowel bij mannen als vrouwen, de zachte dekbedachtige wikkelrokken en een oranjerode jurk met een ingenieus knoopdetail – het item dat als een van de weinige deed denken aan het werk van Philo.

Wat viel er verder nog te beleven en genieten in Milaan? Veel te veel om allemaal op te noemen, laat staan uitgebreid, dus moet de versnelling een stukje hoger. Bij lederwarenhuis-werd-modehuis Tod’s was het leer soepel, kleurrijk en lieflijk. Bij Max Mara herleefden qua primair kleurgebruik en korte rokken de jaren tachtig en stond, zoals altijd, de wollen mantel centraal. De show van Emporio Armani, waar de oude maestro na afloop zijn springlevende opwachting maakte, was ook very eighties, met alweer korte ballonrokken, bodywarmers, lurex en heel veel rood. Bij opkomend merk The Attico was het eveneens een jarentachtigparadijs, met glimmende leggings, brede ceinturen en harde kleuren die zo in de garderobes van de Dolly Dots en Doris D. & The Pins hadden gepast.

Een model op de catwalk tijdens de show van Bottega Veneta. Beeld Getty Images
Een model in een outfit van Bottega Veneta. Beeld Getty Images

Mooiste moment van Milan Fashion Week? De show van Fendi, waar op alle bankjes kaartjes lagen met een tekening van hun vorige week overleden hoofdontwerper Karl Lagerfeld en zijn geboorte- en sterfdatum. In de show droegen veel modellen een stijve, hoge kraag – de signatuur van Lagerfeld. Een beeldschone collectie was het, met een sterke nadruk op straffe tailoring en verfijnde leerbewerking. Italians do it better – min het gebruik van bont dan, waartegen buiten voor de deur heftig werd geprotesteerd.

Na afloop verscheen Silvia Fendi zonder Karl aan haar zijde en werd er een filmpje vertoond van Lagerfeld, schetsend en mompelend, op z’n Karls. Er was een onstuimig applaus en er waren tranen, want eindelijk drong het door dat hij die er altijd en overal was, er niet meer is.

Prijzenslag-decor

De allervetste knipoog naar de jaren tachtig werd gemaakt bij Moschino, met een catwalkdecor uit Prijzenslag waarin vrouwen in Dynasty-avondjurken, dollarpanty’s en met monumentaal groot haar Ferrari’s, fitnessapparaten, gokkasten en keukenblokken aanprezen. Een melige knipoog van ontwerper Jeremy Scott naar het hedendaagse consumentisme, en misschien ook wel een hengeltje naar een opdracht om celebrity’s te kleden voor het eerstvolgende Metropolitan Gala, met als dresscode ‘Camp’. 

De Moschino-show met Prijzenslag-decor. Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden