Veel maniertjes in superactuele satire

Engeland staat aan de vooravond van een financiële crisis. Dit dankzij een grote, geldverslindende oorlog die het land in het Midden-Oosten voerde, en die is mislukt....

Op dit moment begint Richard I, een nieuwe toneeltekst van de jonge Joeri Vos. Ondanks de Shakespeariaanse titel een verbluffend actuele politieke satire. Ondanks de inhoud ook. Het bovengenoemde speelt zich namelijk af in 1193, die geldverslindende oorlog is de derde kruistocht en de regeringsleider heet koning Richard I Leeuwenhart. Er lijkt maar weinig veranderd.

Dat is ook het uitgangspunt van de bijzonder geestige enscenering door Willibrord Keesen en zijn Arnhemse toneelgroep Keesen & Co, voor wie Vos deze tekst speciaal schreef. De regisseur heeft het geschiedenisdrama compleet gemoderniseerd. Niet de historische aspecten, maar de intermenselijke verhoudingen zijn onderwerp van spot in Vos’ tekst. Een kolfje naar de hand van Keesen.

Aartsbisschop Geoffrey (Michiel Nooter), regeringslid William van Pembroke (Wim Bouwens) en troonopvolger John (Roelant Koper) zijn hier allemaal mannetjes in grijze pakken met suffe stropdassen. In een kleurloze vergaderruimte vol grijze stoelen proberen ze tevergeefs een plan te bedenken om Richard vrij te kopen. Maar ruzies over triviale zaken als jaarverslagen, het te volgen protocol en de stemprocedure in de raadsvergaderingen overschaduwen al gauw de hoofdzaak.

De speelstijl is die van een komedie. Dat betekent veel maniertjes en achteloze slapstick, waarmee de acteurs de lichaamstaal van de politici uitbeelden. Herkenbaar zijn de typische houdingen van mensen die van vergaderen hun beroep hebben gemaakt. Deze stijl wordt geperfectioneerd door de tikkeltje vileine Nooter die hier vele gezichten van verveling laat zien. Ook Monique Kuijpers is opvallend als de onderkoelde woordvoerder van de Franse koning.

Door deze sterk aangezette manier van acteren, is het vooral een kluchtige enscenering, zonder dramatische wendingen. De koning is gegijzeld, maar daar lijkt niemand zich echt druk over te maken. En ook als er een oorlog uitbreekt tussen Engeland en Frankrijk, gaat het gekibbel over agenda’s en notulen gewoon door.

Richard I is een luchtige schets van een eeuwenoud politiek systeem, dat het met al zijn eigenaardige regels verdomd lastig maakt om tot vruchtbare besluiten komen. Een faux pas blijkt snel gemaakt en miscommunicatie is eerder regel dan uitzondering.

Vos laat met deze tekst zien een perfect gevoel voor timing en komedie te bezitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden