VEEL GEPREZEN WEINIG VERKOCHT

De documentaire Fallen Angel, nu op dvd, bevat prachtige archiefbeelden van Gram Parsons (1946-1973). En met de luxe box van al zijn studio- opnamen is nu zijn hele loopbaan geboekstaafd....

De sessies voor zijn tweede soloplaat Grievous Angel zitten erop wanneer Gram Parsons Los Angeles in september 1973 verlaat om zich even terug te trekken in zijn geliefde woestijngebied Joshua Tree. Emmylou Harris, met wie Parsons net als op zijn solodebuut GP een aantal hartverscheurende duetten heeft opgenomen, blijft achter in LA. Via de telefoon brengt Parsons haar nog even op de hoogte van zijn beslissing het liedje The Angels Rejoiced Last Night, een favoriet van Harris, niet op deze plaat te zetten. Hij wilde het bewaren voor een volgende plaat.

Die zou, zo vermoedde Harris niet lang op zich laten wachten. Hoewel Parsons een moeilijke tijd achter de rug had, waarin hij steeds meer was teruggevallen op drank- en drugsconsumptie, waren de laatste sessies vlot verlopen. Parsons leek zelfverzekerder dan ooit, en Harris wist niet beter dan dat het net voltooide Grievous Angel snel een vervolg zou krijgen.

Zover is het nooit gekomen. Op 19 september 1973 blijkt het hart van Parsons niet langer meer opgewassen tegen de eisen die het consumptiegedrag van zijn eigenaar eraan stelt. In de Joshua Tree Inn, overlijdt hij, nog geen 27 jaar oud.

De gebeurtenissen die daaropvolgen, behoren tot de krankzinnigste verhalen uit de popgeschiedenis. De kist met Parsons’ lijk wordt gestolen op het vliegveld van LA, waarvandaan hij naar New Orleans zou worden overgebracht. Daar woonde de stiefvader van Gram met zijn halfzusje Diane (zijn echte ouders waren al overleden).

Verantwoordelijk voor de diefstal is Phil Kaufman, vriend en ‘road manager’ van Parsons. Deze wilde een wederzijdse belofte inwilligen: mocht een van hen overlijden, dan diende zijn lichaam verbrand te worden in Joshua Tree.

Kaufman krijgt het voor elkaar, maar levert half werk. De politie vindt een gedeeltelijk verkoold lichaam dat alsnog in New Orleans ter aarde wordt besteld.

Kaufman doet zijn verhaal in de extra’s van de dvd-versie van de speelfilm Grand Theft Parsons. Deze hilarische film van David Caffrey met Johnny Knoxville (Jackass) in de rol van Kaufman, heeft het gezeul met en de verbranding van Parsons lijk als onderwerp.

Maar hoe geestig ook, de suggestie dat de familie uiteindelijk met de lijkverbranding kon leven, blijkt onjuist. In de net op dvd verschenen documentaire over het leven en werk van Parsons, Fallen Angel, tonen de nabestaanden zich nog altijd onthutst en zijn ze zichtbaar geëmotioneerd wanneer dit incident ter sprake komt.

Kaufman zelf toont zich ook in deze docu weer apetrots op het feit dat hij de belofte aan zijn vriend is nagekomen, maar hij blijkt de enige.

Wat de documentaire Fallen Angel onder heel veel meer duidelijk maakt, is in elk geval dat de beschuldiging dat Grams stiefvader het lijk claimde om zo aanspraak te kunnen maken op Parsons erfenis, onjuist was.

Eerdere biografieën opperden stuk voor stuk deze suggestie en hoewel ontegenzeggelijk blijkt dat de relatie tussen Gram en Robert Parsons niet best was, wordt in Fallen Angel deze beschuldiging overtuigend weerlegd.

Regisseur Gandulf Hennig heeft samen met de journalist Sid Griffin, die in 1985 al een aardige monografie aan Parsons wijdde, zo ongeveer alle belangrijke nog levende personen uit het leven van de rockzanger voor de camera gekregen, en onbetaalbaar mooie archiefbeelden gevonden.

Zijn familieachtergrond (Parsons’ moeder was welgesteld, en Parsons kreeg jaarlijks een toelage zodat hij nooit geldzorgen kende), jeugdtrauma’s (zijn vader pleegde zelfmoord toen Gram 12 jaar was, zijn moeder overleed zes jaar later) en vooral muzikale ambities worden uitvoerig uit de doeken gedaan. Gram Parsons mag in zijn eentje verantwoordelijk worden gesteld voor de (her)waardering van country-muziek in de rock ’n’ roll. Country was in de jaren zestig voor vele progressieve hippe muzikanten gelijk aan oubolligheid en conservatisme, maar de manier waarop Parsons het genre benaderde, maakte het tot een emotionele eigentijdse expressievorm binnen de rock ’n’ roll.

Eerst nog lid van de bands The Shilos en The International Submarine Band zou Parsons in 1968 pas echt furore maken in The Byrds, met wie hij het baanbrekende country-rock album Sweetheart Of The Rodeo opnam.

Zo mogelijk nog legendarischer is de band die hij opricht wanneer hij uit The Byrds stapt omdat hij weigert op tournee te gaan in Zuid-Afrika, The Flying Burrito Brothers. Het gebodene op hun debuutalbum, The Gilded Palace Of Sin, benadert misschien wel het best wat Parsons bedoelde met Cosmic American Music, zoals hij zijn muziek noemde.

De mix van soul, country en rock sloeg bij critici in als een bom, maar de plaat verkocht weinig. En dat is meteen de tragiek van alle muziek die Parsons uitbracht: veel geprezen, weinig verkocht.

Dat gold ook voor zijn solo-debuut GP, dat hij in januari 1973 na een paar jaar van rondhangen bij de Rolling Stones (Parsons en Keith Richards waren niet alleen bevriend, Parsons liet de Stones ook kennismaken met zijn geliefde country muziek) uitbracht.

Deze plaat geldt net als de opvolger Grievous Angel inmiddels als een standaardwerk in de popgeschiedenis, alleen al vanwege de duetten met de door Parsons min of meer ontdekte Emmylou Harris. Maar in 1973 behaalde GP niet eens de album Top 200.

In Fallen Angel staan een aantal fraaie beelden van Parsons en Harris op tournee in Houston. Heel goed is te zien hoe dicht ze op het podium bij elkaar stonden, op zoek naar oogcontact. Harris heeft wel eens gezegd dat ze alleen maar in Parsons ogen hoefde te kijken om te weten hoe ze zijn muziek kon volgen. Dat blijkt nu.

Hoewel GP en Grievous Angel in 1989 samen op een cd verschenen, die nog altijd voor nog geen tien euro leverbaar is, is de onlangs verschenen luxe box met alle studio-opnamen van Gram Parsons solo een traktatie. Niet alleen om de mooie kartonnen replica’s van de oorspronkelijke hoezen en de verhelderende ‘liner notes’ maar ook om de vele demo’s die, in weerwil van onderzoek uit eerdere biografieën, toch bleken te bestaan.

De drie cd’s sluiten af met The Angels Rejoiced Last Night. De laatste fase in Parsons muzikale loopbaan is hiermee definitief geboekstaafd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden