Review

Veel ambacht en weinig Freud in Dudamels Mahler

Komt Gustavo Dudamel naar het Concertgebouw, dan trekt de muziekwereld alle verloven in. Als dirigent is de 35-jarige Venezolaan natuurlijk nog een piepkuiken. Maar zijn aureool straalt zo fel, dat naast fans ook opmerkelijk veel vakgenoten en orkestdirecties donderdagavond aanschoven. Op het affiche stond Mahlers Derde symfonie, een toetssteen voor elke dirigent die op weg is naar de top. Onder de kenners luidde dan ook de vraag: hoe close zijn Gustav en Gustavo?

Dirigent Gustavo Dudamel. Beeld Klaus Rudolph

De dirigent wist dat hij afdaalde in een doorleefd theater. Ergens hing misschien nog een molecuul zweet uit 1903, toen Mahler hier zijn Derde symfonie ten doop hield. Diens makker Willem Mengelberg dirigeerde het stuk vervolgens tientallen jaren. En hopelijk had iemand Dudamel in het oor gefluisterd dat ook Eduard van Beinum de symfonie in 1957 op de lessenaars had geplaatst.

Fantastisch orkest

Van Beinum was toen niet alleen chef van het Concertgebouworkest. In Amerika leidde hij het Los Angeles Philharmonic, precies het orkest dat met zijn huidige baas, Gustavo Dudamel, was neergestreken in de Grote Zaal.

Eerste observatie: als het om Mahler gaat, vertoont Dudamels latinolijf weinig swing. Vergeleken met de lichaamstaal van generatiegenoten als Yannick Nézet-Séguin (zwevende adelaar) en Andris Nelsons (dansende beer), staat hij ambtenaarlijk op de bok.

Tweede waarneming: het LA Phil is een fantastisch orkest. De strijkersgroep kent het geheim van vele tinten fluweel. De vernislaag over het koper heeft bijna geen barstjes. En bij de houtblazers meen je zowaar nog iets te horen van het menggeluid dat Eduard van Beinum voor Los Angeles in gedachten had. ('I don't want a flute and I don't want an oboe, I want a floboe.')

Bij elkaar opgeteld maakt dat nog geen sublieme Mahler. Dudamel streelde weliswaar warme, transparante klanken tevoorschijn. In plotselinge sfeerwisselingen toonde hij zich een meester. Onvergetelijk was de omfloerste strijkersklank waarmee hij het slotdeel aan het zweven bracht.

Tegelijkertijd verbrokkelde het eerste deel bij gebrek aan psychologisch bindmiddel. Veel ambacht en weinig Freud is niet per se een nadeel in een metier dat zich soms verliest in gesnotter. Toch willen toporkesten wellicht nog even aanzien hoe Dudamels Mahler rijpt. Naar zijn volgende optreden in Amsterdam, half april met de Wiener Philharmoniker, neemt hij in elk geval de minder beladen meesters Reger en Rachmaninov mee.

Mahler derde symfonie Los Angeles Philharmonic Orchestra o.l.v. Gustavo Dudamel. Amsterdam, Concertgebouw, 17/3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden