Vaste boekenprijs heeft, jawel, voor- en nadelen

'Boek, boek? Je weet wel, een stapel faxen.'

Youp van 't Hek schetste jaren geleden een schrikbeeld van de Nederlander, die in al zijn welvaart is vergeten wat het is om een boek tot zich te nemen. Maar de cabaretier, zelf bestseller-auteur, zou intussen beter moeten weten; het gaat juist goed met 'het boek'.

Na jaren van onafgebroken dalingen stijgt het aantal verkochte boeken weer. Niet spectaculair, maar toch: in de afgelopen tien jaar met enkele procenten. Misschien wel hoopgevender is de verschuiving die zich in die periode voordeed. Volgens de stichting CPNB steeg het aantal verkochte kinderboeken in tien jaar met 72 procent, terwijl van literair werk 52 procent meer werd verkocht.

Terwijl boeken toch niet goedkoop zijn. Nederland kent immers een vaste boekenprijs - pas na twee jaar mogen titels goedkoper worden aangeboden. Dit is het gevolg van prijsafspraken tussen uitgevers en boekverkopers. Dit is verboden naar Europees recht, maar Nederland heeft een ontheffing tot 2005.

Minister Jorritsma van Economische Zaken heeft alvast laten weten dat zij voorstander is van concurrentie, en dus van een vrije boekenprijs. Tegenstanders schreeuwen echter moord en brand. Het loslaten van de vaste boekenprijs zou leiden tot een verschraling van het aanbod en een sterke inkrimping van het aantal boekhandels.

Wat er gebeurt als de vaste boekenprijs wordt verlaten, is te zien in België. Dit land geldt qua aanbod en aantal boekwinkels als een ontwikkelingsland. Niet voor niets overwegen de Belgen daarom de herinvoering van vaste prijzen. Frankrijk experimenteerde begin jaren negentig met vrije prijzen, maar kwam ijlings van die beslissing terug. Veel boekenzaken op het platteland gingen op de fles - supermarkten boden als lokkertje bestsellers aan tegen dumpprijzen.

Jorritsma heeft de hulp ingeroepen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Zij komen tot de conclusie - jawel - dat de vaste prijs zowel voor- als nadelen heeft. Daarom worden alternatieven aangedragen, zoals het beperken van de prijsfixatie tot een half jaar, of invoering van een subsidiestelsel.

Als ze minister blijft, heeft Jorritsma nog even de tijd om te kiezen tussen lagere prijzen voor bestsellers, of een breed aanbod.

Van 't Hek hoeft zich in beide gevallen geen zorgen te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden