Varende spiegelzalen

Sommige plaatjes in het boekje Holland Amerika Lijn doen aan de Titanic denken. Het zijn afbeeldingen van rook-en damessalons, lounges en spiegelzalen waarmee grote schepen waren uitgerust om de passagiers op z'n minst de illusie te gunnen dat ze zich in weelde konden baden....

Wim Wirtz

In Holland Amerika Lijn beschrijft Nico Guns de ruim 130-jarige geschiedenis van de gelijknamige rederij die zou uitgroeien tot een bedrijf dat in de grote wereld van de scheepvaart een naam te verliezen had. Van de oprichting in 1873 (toen nog de Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij) tot op heden verscheepte de HAL miljoenen passagiers en een kleine miljard ton lading. Beroemde schepen als de Statendam, de Rotterdam en de Nieuw Amsterdam, met hun groen-wit gestreepte, gele schoorstenen, onderhielden een intensieve lijndienst tussen Rotterdam en New York (in het fraaie Rotterdamse voormalige hoofdgebouw van de HAL aan de Wilhelminakade is sinds 1993 hotel New York gevestigd). Andere HAL-schepen zaten op dezelfde lijn of voerennaar Indonesië. Het waren passagiersschepen (waarvan de naam eindigde op dam) en vrachtschepen (dijk), waarvan op sommige ook een beperkt aantal passagiers mee kon.

Guns laat in kort bestek zien hoe de HAL-schepen veranderden, hoe ze aanvankelijk door een combinatie van motor-en zeilvermogen werden aangedreven, steeds groter, krachtiger en luxueuzer werden, en zich, onder invloed van het vliegverkeer, ontwikkelden tot snelle cruiseschepen waarop het, nog steeds, chique toeven is. Hij schrijft over de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, toen HAL-schepen werden gevorderd door de Amerikanen om als troepenschip dienst te doen, over de Nieuw Amsterdam die te snel was voor Duitse U-boten en tussen 1940 en 1946 nog 44 reizen (550 duizend zeemijlen) kon maken, en hoe de grote toeristische divisie van de HAL in 1989 voor een bedrag van 625 miljoen dollar werd overgenomen door de Amerikaanse Carnival Holding Ltd. te Bermuda, met inbegrip van achttien hotels, 250 luxe toerbussen, tien luxe treinwagons, de cruiseschepen Rotterdam, Nieuw Amsterdam, Noordam en Westerdam, drie motorzeiljachten en nog wat toerboten.

De auteur strooit kwistig met namen, data en getallen, die hij keurig chronologisch heeft gerangschikt – en waarover hij in een ambtenaarlijk idioom schrijft. Aan anekdotes of persoonlijke geschiedenissen waagt hij zich niet. Dan kijk je nog eens naar die plaatjes van deftige interieurs, landverhuizers, dansende, etende en shuffle board spelende passagiers, en dan denk je: jammer, gemiste kans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden