Van Woody Allen mag iedereen elke dag een verkrachtingsgrap maken

In Cannes raakt een acteur uit Paul Verhoevens Elle in de problemen met een verkrachtinggrap. En presenteert een Egyptische filmer zijn - nu nog - ongecensureerde en geheel vanuit een arrestatiewagen gefilmde opstandfilm Clash.

Woody Allen.Beeld EPA

'Fijn dat u zoveel films in Europa opneemt, terwijl u niet eens veroordeeld bent voor verkrachting in de Verenigde Staten!' Met deze verwijzing naar Roman Polanski werd Woody Allen begroet door de officiële festival gala host, tijdens de openingsavond van het Cannes Filmfestival. Door de microfoon en voor iedereen verstaanbaar, mogelijk op de slechthorende regisseur zelf na.

Ai. Net die ochtend had Ronan Farrow de (film)pers opgeroepen zijn ex-stiefvader toch ook vragen te blijven stellen over de misbruikkwestie, in een open brief op de voorpagina van The Hollywood Reporter. Festivaldirecteur Thierry Frémaux spoedde zich na de grap snel naar Allen, om de boel te sussen. Onnodig: de filmer meldde de volgende dag dat hij zich niet gekwetst voelde, en dat van hem iedereen elke grap mag maken.

'Het was een grap over Amerikaans puritanisme', verklaarde host en acteur Laurent Lafitte (42) achteraf. De Fransman, die een voorname rol speelt in Paul Verhoevens Elle, zei niet te weten dat ook Allen in de problemen geraakte vanwege een (vermeende) zedenzaak, en wordt beschuldigd door zijn ex-stiefdochter. Lafitte zei ook dat hij al zijn grappen vooraf keurig had voorgelegd aan de festivalleiding. Zo zou een grap over Nicole Kidman zijn afgekeurd; de actrice wordt later deze week op de rode loper verwacht.

Veel meer censuur ondervindt de Egyptische regisseur Mohamed Diab (38). Mogelijk althans, als hij na de presentatie van zijn film in Cannes terugkeert naar zijn woonplaats Cairo. Het genadeloos gewelddadige Clash is geheel gefilmd vanuit een arrestatiewagen, waarin Egyptenaren uit alle hoeken van de samenleving worden opgesloten tijdens de opstanden in 2013. Leden van de Moslimbroederschap, de met hen in een clash verkerende supporters van het militaire regime, daklozen, journalisten, bevelen negerende soldaten: gezamenlijk vastgezet en onderling ruziënd op een paar benauwde vierkante meter. Rondgereden door de stad, terwijl buiten de stenen gooiende massa een bedreiging vormt voor wie dan ook, zelfs de eigen en in het tumult moeilijk te onderscheiden groep.

Bij de wereldpremière merkte directeur Frémaux op dat deze openingsfilm van het Un Certain Regard-programma vanwege de première in Cannes mogelijk makkelijker een bioscooprelease krijgt in Egypte. Dit is nog maar zeer de vraag, legt Diab een dag later uit ten overstaan van de filmpers. 'De censuur mag vooraf ingrijpen, maar ook pas als er klachten zijn van biosscoopbezoekers. Sowieso kan iedereen die maar wil me aanklagen.' Dat ondervond de regisseur eerder bij Cairo 678 (2011), zijn film over de levens van drie door seksueel geweld getroffen Egyptische vrouwen. 'Sindsdien is het enkel moeilijker geworden voor kunstenaars in Egypte. Iedereen voelt zich zeer onveilig.'

De opnamen van Clash vonden plaats zonder toestemming, ook de scènes waarin zevenhonderd figuranten al stenen gooiend een verkeersinfarct veroorzaken. Figuranten die echte wonden opliepen, toen bijstanders meehielpen met gooien, en beter mikten. 'We filmden in guerrillastijl', zegt Diab. 'Als ik cut riep, duurde het wel een kwartier voordat iedereen ook echt stopte met rellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden