Column Bor Beekman

Van Warmerdam en Iñárritu in Eye: Hollands absurdisme versus Mexicaans magisch realisme

Bor Beekman. Beeld Studio V

En toen liep Alejandro González Iñárritu op een doordeweekse dag in april Eye binnen, zonder afspraak. Net toen daar het filmbal aanving, waar een dresscode gold: iets wits. En werd de Mexicaan geweigerd bij de deur. De vijfvoudig ­Oscarwinnaar was geen genodigde, en ook al niet wit gekleed. Gelukkig herkenden omstanders hem; Iñárritu kreeg een rondleiding door het filmmuseum. Ook bekeek hij een nabijgelegen loods, die hij goedkeurde. Hoe belangrijk dit was, kan iedereen ervaren als de installatie Carne y Arena opent, volgende week. Iñárritu’s 6 minuten lange virtual reality-ervaring is een sensatie, al sinds de doop in een loods in Cannes. Met vr-bril op meebeleven wat vluchtelingen overkomt in de Amerikaanse woestijn; een surrealistische nachtmerrie.

En er is meer, in Eye. Vanaf zondag kunnen bezoekers – zonder speciale bril – een Warmerdamiaans bouwwerk binnengaan. Kamer, heet dit unheimische onderdeel van Alex van Warmerdams tentoonstelling L’histoire kaputt. Meer zeg ik er niet over. Behalve dat Kamer een ideale double bill vormt met Carne y Arena: Hollands absurdisme versus Mexicaans magisch realisme.

Om de reeks curieuze filmexposities te vervolmaken, moet men daarna door naar Films & Sterren op kasteel De Haar, nét geopend door gastconservator René Mioch. Daar, op het in Efteling-stijl verbouwde familiekasteel, met tweehonderd kamers en dertig badkamers, trakteerde Baron Thierry van Zuylen van Nyevelt van de Haar decennialang Hollywood-­beroemdheden op exuberante feesten en logeerpartijen. Dat wist vrijwel niemand. In het ooit voor het kasteelpersoneel opgetrokken dorpje Haarzuilens zweeg men.

Maar nu niet meer. Getuigen, onder wie de dochters van baron Thierry, werkten mee aan de tentoonstelling. ‘Vorkje prikken met Moore’, belooft het affiche. En: ‘In bad met Bardot’.

Er is van alles gepasseerd achter de slotbrug, natuurlijk. Tweehonderd kamers is veel, ook voor een Hollywood-bacchanaal. Haarzuilens herbergde vast generaties buitenechtelijke nazaten van kasteelgasten Lauren Bacall, Michael Caine, Roger Moore, ­Brigitte Bardot.

Bij binnenkomst in het kasteel, meteen rechts in de eetzaal, herinnert een geplastificeerd papier aan die keer dat Moore hier een plakje kalkoen wilde prikken en per ongeluk de hele kalkoen ophief. Ter verbeelding van de anekdote ligt op de gedekte tafel een rubberen kalkoen, met een vork erin. Een andere bewaard gebleven anekdote is de keer dat iemand een stukje brood in het decolleté van Sophia Loren mikte, maar miste. Gelukkig was Bardot er nog. Nou, zei de zaalgids, dat zij er in bad had gezeten was niet zeker. Het kón.

Mioch heeft fraai filmbeeld opgesnord uit Van de koele meren des doods (1982), waarvoor in het kasteel is gefilmd. Ook zijn kasteelvertrekken gevuld met paspoppen in avondkledij, die in hun anonieme doodsheid een gezellig samenzijn acteren. Zó unheimisch wordt het zelfs niet bij Van Warmerdam.

‘Afgrijselijk mens’, zegt barones Alexandra over Bardot. ‘Na één dag vertrok ze al.’ Ik vraag haar hoe het zit met die kasteelanekdotiek: ‘O, er zijn andere, intiemere anekdotes. Die vertel ik als iedereen dood is.’

Tot die tijd moeten we het doen met de rubberen kalkoen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.