Van slapstickdesign tot Birkenstockbed, we mogen weer lachen in huis

Op de designbeurs Salone del Mobile, vorige week in Milaan gehouden, was weer een overvloed aan mooi en nieuw. Jeroen Junte destilleerde de belangrijkste trends. Gelukkig mogen we weer lachen om design.

Reset - UN Studio. Op basis van biodata, gemeten via smartwatch, wordt atmosfeer gecreëerd. Beeld Jeroen Junte

Overdaad. Dat is de beknopte en misschien ook de meest kordate samenvatting van de Salone del Mobile, die vorige week in Milaan werd gehouden. Elk jaar strijkt de internationale designindustrie neer in de Noord-Italiaanse stad voor wat in 1961 begon als een meubelbeurs. Inmiddels is het uitgedijd tot 's wereld grootste evenement over design in al zijn uitingsvormen. Meer dan 300 duizend bezoekers komen af op de presentaties van een paar duizend ontwerpers, honderden designmerken en een handvol designacademies en -musea.

Uit de enorme overdaad is een aantal dominante trends te destilleren die onderling sterk verschillen en soms ronduit contrasteren. De opvallendste trend is die van een aangename luchtigheid. Er mag weer gelachen en bewonderd worden met vrolijke en vooral ook mooie spullen. Zelfs duurzaamheid en maatschappijkritiek zijn verpakt in meubels die vooral willen behagen. Misschien wel als troost voor de boze buitenwereld.

Design met knipoog

Humoresthetiek: schommelen in een ring van 2 meter.

Humor mag weer, mits functioneel en met een speelse knipoog in plaats van de vette lach. Zoals de bank van Ron Arad. De Israëlische ontwerper ontwierp voor het Italiaanse luxemerk Moroso een bank die lijkt op een stapel gestoffeerde rioolbuizen: Bell Lab. Die zit verbazingwekkend lekker. Of het Britse talent Lee Broom, die zijn meubels presenteert in een heuse draaimolen.

Al jaren dé gangmaker in Milaan is het Nederlandse succeslabel Moooi. Dat pakt ook nu weer uit met een frivole collectie: kroonluchters van kippengaas, een houten kinderauto als bijzettafel en, ronduit koddig, de bank Something like this van Maarten Baas. Deze comfortabele sofa is opgebouwd uit losse zitelementen die verschillen in breedte en hoogte. Je kunt zo je eigen bank ontwerpen die daardoor ook nog eens (bijna) op maat leverbaar is. Grappig én slim. Moooi-oprichter en artdirector Marcel Wanders eist de meeste aandacht op met O, een 2 meter hoge ring waarin je zittend heen en weer kunt schommelen of rollen: slapstickdesign.

Beeld Jeroen Junte

De klare lijn

Bekende ontwerpers tonen een opvallende voorkeur voor simpel.

Als reactie op de beeldenvloed waarmee de moderne mens wordt overvoerd, voelen bekende ontwerpers blijkbaar de behoefte rustige meubels te maken die uit één vloeiende lijn bestaan en vaak zijn uitgevoerd in slechts één materiaal. De Franse ontwerpbroers Erwan en Ronan Bououllec hebben voor het Italiaanse designlabel Mattiazzi een leunstoel gemaakt die het midden houdt tussen de Rood-blauwe stoel van Rietveld en de Lounge Chair van Eames, gemaakt van één ragfijn stuk blank hout.

Het Italiaanse talent Luca Nichetto heeft voor het Nederlandse Artifort een gestoffeerde kuipstoel ontworpen die oogt als een solide ijsschep.

De koning van de klare lijn is Engelsman Jasper Morrison. Voor de Amerikaanse fabrikant van aluminiumstoelen Emeco bedacht hij een sympathiek stapelstoeltje waarvan een uitgesproken silhouet is gereduceerd tot een volvet buisframe. Zelfs de naam van de stoel is simpel: 1 Inch.

Beeld Jeroen Junte

Voetenbed

De meeste branchevreemde merken hebben niets te zoeken op de Salone. Één uitzondering: Birkenstock.

Branchevreemde merken zijn ook wel een trend op de Salone. De digitale installaties waarmee megabedrijven al Samsung en LG zich profileren, voegen inhoudelijk niet zoveel toe aan de designbeurs, maar omdat die merken vermogend zijn en kosten noch moeite sparen, zijn hun creaties, gemaakt door ontwerpers als de Japanner Tokujin Yoshioka, vaak spectaculair. Dat is dan nog wel leuk.

Lastiger wordt het als merken een heus product lanceren. Wie zit er te wachten op nieuwe versies van het jarenzestigdesign van het Italiaanse meubelmerk Gufram door Citroën, fabrikant van auto's?

En dat plastic stoeltje met Pepsi-logo is feitelijk niets meer dan de productie van nog meer afval.

Des te opvallender dat Birkenstock (inderdaad, van de gezondheidssandalen) een smaakvol meubel lanceert: een boxspring die fraai is afgewerkt met een subtiele leren bies en stoffen in een aangenaam zacht kleurpalet.

Beeld Jeroen Junte

Toverlampen

Euroluce toont: een lamp biedt beleving en sfeer.

Om het jaar staan op de beurs lampen extra in de belangstelling. De immense ruimte van Euroluce staat vol lichtobjecten, maar gewone, mooie lampen om de krant bij te lezen zijn spaarzaam. Licht gaat hier over beleving en sfeer. Zoals de lamp die als een satelliet aan het plafond hangt en strooilicht verspreidt via een plat en rond membraam, een ontwerp van de Noor Daniel Rybakken voor het internationale lampenmerk Luceplan. Of de diamantvormige lampen van transparant plastic van de Engelse autodidact Tom Dixon; als ze branden lijkt het alsof er een edelsteen fonkelt aan het plafond.

De beste is het Italiaanse merk Flos. De simpelste van hun toverlampen is Wirering van het Amsterdamse duo Formafantasma. Het 2 meter lange snoer is als een riem langs de muur gespannen en klemt zo een lichtgevende ring tegen de muur. Pas als de lamp brandt ontstaat de magie als in de weerkaatsing van het milde licht een geometrisch schaduwspel over de muur valt.

Beeld Jeroen Junte

Maatschappelijk verantwoord ontwerpen

Van design van zeg, gerecycled karton, hoef je het niet langer benauwd te krijgen.

Vooropgesteld: elke fabrikant wil zo veel mogelijk meubels verkopen. Maar als er ondertussen een steentje kan worden bijgedragen aan een betere wereld, is dat mooi meegenomen. Meubelgigant Ikea heeft in zijn reusachtige presentatie een plekje vrijgemaakt voor een nieuwe bank van - daar is-ie weer - Tom Dixon voor Iota, een Israëlisch designproject van geweven en geknoopte interieurproducten dat samenwerkt met alleenstaande en kwetsbare vrouwen.

Dat fabrikanten duurzame materialen zoeken als ze iets nieuws willen, is inmiddels vanzelfsprekend. De Deense stoffenfabrikant Kvadrat richtte het nieuwe bedrijfje Really op, om plaatmateriaal te vervaardigen van eigen restmateriaal en ander textielafval.

Een pionier in het toepassen van bouwafval is de Japanse architect Shigeru Ban. Hij bedacht voor het Zwitserse merk WG Form een collectie van gerecyled karton en bewijst met deze toegankelijke buismeubeltjes dat design met een geweten leuk kan zijn.

Beeld Jeroen Junte

Slim wonen

Een futuristische installatie voor uw gemoedstoestand.

Terwijl de meubelfabrikanten nog worstelen met nieuwe technieken als 3D-printen en digitale interactiviteit, zoeken architecten en ontwerpers naar innovatieve woonconcepten.

De Nederlandse architect Florian Idenburg van het New Yorkse ontwerpbureau So-iL presenteert een prototype van een compact woonhuis met een ademende gevel. Opvallend genoeg is dit experiment gesponsord door automerk BMW/Mini. Wat dan ook weer een trend is: 'branchevreemde' bedrijven die aanwezig zijn op de designbeurs. Het soort grootschalige prototypes en kunstzinnige installaties als deze van Idenburg zijn alleen mogelijk financiële hulp van multinationals. Vandaar dat ook de namen van onder meer Airbnb, Samsung en LG opdoken in Milaan.

Het internationale interieurmagazine Elle Decoration verkent de toekomst van de winkel met een fictief warenhuis waar producten kunnen worden uitgezocht met virtual-realitybrillen en transparante glasvitrines die veranderen in tv-schermen.

Het verst gaat de futuristische installatie Reset van architectenbureau UN Studio. Met een smartwatch worden iemands bloeddruk, huidtemperatuur en andere stressindicatoren geregistreerd. Vervolgens worden die biodata doorgestuurd naar een computergestuurde capsule met meekleurende wanden en een interactieve soundscape. Die reset dan op basis van de data de gemoedstoestand, met een rustgevende dan wel oppeppende atmosfeer.

UN Studio is een van de productiefste architectenbureaus dus er is wel degelijk kans dat we deze ruimten daadwerkelijk zullen zien in de toekomst.

Nederlands succes

De Nederlandse ontwerper Maarten Baas heeft volgens de organisatie van de Salone del Mobile de 'beste presentatie'. Het gaat om May I have your attention, please, voor meubelfabrikant Lensvelt. Baas zette zijn nieuwe 101 Chair in een tochtige loods in een kring van tientallen koperen, messing en roestig ijzeren roeptoeters. Via luidsprekertjes in deze toeters fluisteren stemmen de bezoekers allerlei boodschappen toe. Een plaagstoot naar de vele lawaaierige en gelikte showrooms.

De Nederlandse ontwerper Maarten Baas heeft volgens de organisatie van de Salone del Mobile de 'beste presentatie'. Het gaat om May I have your attention, please, voor meubelfabrikant Lensvelt. Baas zette zijn nieuwe 101 Chair in een tochtige loods in een kring van tientallen koperen, messing en roestig ijzeren roeptoeters. Via luidsprekertjes in deze toeters fluisteren stemmen de bezoekers allerlei boodschappen toe. Een plaagstoot naar de vele lawaaierige en gelikte showrooms.

Bont, wulps en glad

Bont, wulps en glad is het bekakt ordinaire retrodesign.

De kleuren zijn pastel en vol contrast, de vormen rond en wulps en het het materiaal is glimmend en glad. Ziedaar het weelderige design dat we kennen uit de jaren tachtig, vandaag de dag uitgevent door het luxe segment zoals Moroso, Hermès en Louis Vuitton. Niet zelden volgen betaalbare merken niet lang daarna. Nu al toegankelijker is nieuwkomer Scarlet Splendour met eigentijds art deco van Nika Zupanc, een Sloveense ontwerper die snel naam maakt. De kakkineuze dressoirs en kolderieke drankkasten scheren langs kunst en kitsch en tarten de goede smaak. Saai is het nooit.

Beeld Jeroen Junte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden