VAN ROCK ’N’ ROLL EN SHOWBIZZ NAAR MOEDERS GOSPEL

Over Elvis is bijna alles al gezegd en geschreven. Dertig jaar na zijn dood, vandaag, moeten auteurs van Elvis-boeken dan ook van goeden huize komen, willen ze nog boeien....

Rond de 25ste sterfdag van Elvis Presley (1935-1977), vandaag precies vijf jaar geleden, verschenen nogal wat boeken en artikelen. Veel van wat toen over ons werd uitgestort, wekte de indruk dat de rek er wel zo’n beetje uit was. Dat alle denkbare beweringen over de beste man nu wel waren gedaan.

Het is vast en zeker een van de redenen waarom de stapel boeken bij Elvis’ dertigste sterfdag (vandaag!) vrij klein is. In Nederland verschijnen vooral heruitgaven van bestaande titels, die slechts in een enkel geval (het vermakelijke Elvis in Nederland van Rob van Scheers) werden herzien op een wijze die het vermelden waard is.

Zelfs in de VS is de nieuwe oogst bescheiden, en de uitgevers lijken er gelukkig van doordrongen dat er omtrent Elvis weinig meer te duiden valt: dat werk is gedaan, je moet nu gewoon vakjes inkleuren, de anekdotes uit de eerste hand optekenen, voordat ook díe bronnen er niet meer zijn.

Het eerste Elvis-boek van dat type was Elvis – What Happened? (1977), dat kort voor Presleys dood verscheen. Vier getrouwen, onder wie de pas ontslagen vertrouweling Sonny West, vertelden over de drugsverslaving en gestoorde kantjes van de zanger, op een smeuïge, rellerige toon die nadrukkelijk aanvoelde als natrappen (en kort daarna onwillekeurig als lijkenpikkerij).

Het nieuwe boek van West, Still Taking Care Of Business, lijkt deels geboren uit spijt daarover. West lijkt het nog eens te willen overdoen, ditmaal volledig en zoals hij het écht bedoelde. De journalist die zijn verhalen nu heeft opgetekend, Marshall Terrill, weet zich beter te beheersen. Sommige anekdotes van West kenden we al; veel andere niet.

Het blijft een prikkelende wetenschap dat West vanaf 1960 Elvis’ voornaamste vriend, vertrouweling en bodyguard was, maar in 1976 plotseling werd weggestuurd. De reden? Presley kon er volgens West niet tegen dat hij en zijn neef Red hem ‘een spiegel voorhielden’ en hem vertelden dat hij hulp moest zoeken. ‘Dat kon hij niet uitstaan.’

Anders dan in What Happened? wekt West in Still Taking Care Of Business slechts af en toe een rancuneuze indruk. Verder lijkt hij het goed te bedoelen, en krijg je bij het lezen van zijn boek het gevoel héél dicht bij Elvis in de buurt te komen.

Meer anekdotes komen van Joe Moscheo, van 1964 tot nu lid van gospelgroep The Imperials. Van 1969 tot 1971 brachten Presley en The Imperials tien weken per jaar een gospelshow op de planken in Las Vegas. In The Gospel Side Of Elvis maken we kennis met de middendertiger Presley: een warmbloedige man, op zoek naar intimiteit en privacy, die vrijwel meteen na zijn legendarische ’68 Comeback Special in hoog tempo gedesillusioneerd raakt. Van rock ’n’ roll en showbizz vervreemdt hij steeds meer. Gospel, ‘de muziek die zijn moeder hem meegaf’, is het geluid dat hem bij nader inzien het dierbaarst is.

Het is prettig dat Moscheo’s toon tamelijk kalm en neutraal is; bij hem geen gedweep of tweedehands emotie. Hij schetst een mooi portret van de artiest Elvis in zijn latere jaren en brengt in kaart naar welke muziek de jonge Elvis Presley vroeger luisterde: de Happy Goodman Family, Jake Hess, dat soort namen.

Dat Moscheo’s verhaal desondanks minder boeit dan dat van West, komt doordat Moscheo, meer dan West, aan het beweren slaat. Volgens hem hield Elvis veel meer van zwarte muziek en gospel dan we denken. Lieve help: nóg meer dan we al dachten?

Wie nog met serieuze journalistieke conclusies over Elvis probeert te komen, gaat – dertig jaar na diens dood – geheid onderuit. Laat de boeken die nu nog over Elvis gepubliceerd worden, vol eerstehands verhalen staan.Menno Pot

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden