De week in boeken Huurhuis

Van Ostaijens huis is te huur. Maar je moet niet denken dat je daar de onbedwingbare behoefte gevoelt om ’s morgens de dingen te groeten

Het geboortehuis van Paul van Ostaijen is te huur, net als dat van Roland Holst in Bergen. Dat is hoffelijk.

Paul van Ostaijen Beeld Collectie Stad Antwerpen, Letterenhuis

Post uit Odessa. Daar was een vriend op vakantie, en als bewijs daarvan stuurde hij het gidsje dat bezoekers van het plaatselijke Poesjkin-museum kunnen aanschaffen. Het heet Pushkin lived here, en dat is aan de potsierlijke kant. Het museum was in 1823 een hotel, toen de schrijver er bijna een maand doorbracht – mag je dan van wonen spreken?

Maar daar gaat het niet om. Want op die plek, de huidige Poesjkinstraat 13, schreef hij wél tweeënhalf hoofdstuk van Jevgeni Onegin, de beroemde roman in verzen, plus een paar gedichten.

En zelfs dáár gaat het niet om. Poesjkin is hier geweest, en Odessa herinnert zich dat, en laat ons dat weten. Dat moet genoeg zijn. Voor de replica’s van zijn boeken en zijn brilletje hoef je niet te komen, dan kun je beter naar het echte Poesjkin-museum in Sint-Petersburg. Dit is een kwestie van hoffelijkheid, en het besef van een traditie.

Daar lijken wij steeds minder in thuis te zijn. Maar er zijn lichtpuntjes. Deze week maakte het Genootschap Paul van Ostaijen bekend dat het geboortehuis van de dichter, aan de Lange Leemstraat 53 te Antwerpen, te huur staat. Huurprijs rond de 1.000 euro, en die is nog onderhandelbaar ook. Het mooiste zijn de authentieke details van het gelijkvloerse appartement van 150 vierkante meter: houten en betegelde vloeren, marmeren haarden, versierd houtwerk. En nu niet gaan denken dat je daar ineens zin krijgt om je kleren te gaan verstellen met behulp van de Singer naaimasjien, of dat je de onbedwingbare behoefte gevoelt om ’s morgens de dingen te groeten. Paul van Ostaijen, voor de goede orde, werd hier slechts gebóren en was met zijn ouders al naar Hove verhuisd toen hij zijn eerste dichtregels schreef. 

Maar daar gaat het niet om. Het huis is er nog, mét de halfronde toegangsdeur die in Van Ostaijens tijd ook al halfrond was. ‘Pol’ is hier geweest.

In Bergen kunnen schrijvers al sinds jaren een maand verblijven aan de Nesdijk 7, het voormalige woonhuis van Adriaan Roland Holst. Deze weken zat Pauline Vijverberg er, fietste naar de kust en citeerde daar prompt ‘O hoor het diepe schuim breken… o hoor, de moede duistre wind over de zee’, zo liet ze op Facebook weten. Het was typisch Roland Holst-weer. 

Op de grafsteen van de bard staan al sinds 1976 de woorden ‘Wat was is geweest’, en dat klinkt hard. Maar óók wat was, zag Vijverberg met eigen ogen, is er nog. Als je maar weet wat je ziet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden