Van non tot hoer, binnen tien regels

De status van sommige teksten is zo groot, dat je je nauwelijks meer realiseert dat het maar kleine verhaaltjes zijn....

Deze meesterwerkjes zijn zo kort, dat ze in één sessie voor of na een maaltijd konden worden voorgedragen. De eenzame lezer van nu kan ze binnen een half uurtje tot zich nemen, als hij of zij tenminste niet gehinderd wordt door de afstand in taal en belevingswereld die de Middeleeuwen van ons scheiden.

Met haar vertaling in proza dient Biesheuvel de Middeleeuwse meesterwerken smakelijk op. Ze maakt verhalen als De Borchgravinne van Vergi en Piramus en Thysbe vertrouwd, zonder al te familiair te worden. ‘Wat een dreun was dat!’, schrijft ze over een slag die Elegast aan keizer Karel uitdeelt tijdens hun nachtelijk gevecht. En de weduwe die de uit het klooster gevluchte non Beatrijs opneemt met haar kinderen, zegt: ‘Ik kan u moeilijk wegsturen met uw kindjes. Ze zien er doodmoe uit.’ Zo gewoon kan het zijn.

Middeleeuwse verhalen uit de Lage Landen verschijnt als eerste boek in de Feniksreeks, die niet meer is dan de oude Griffioenreeks in een nieuw, gebonden jasje. Aan toelichtingen worden niet veel woorden vuilgemaakt, en dat betekent dat je niet anders kunt dan de verhalen op je eigen manier lezen. Onvermijdelijk valt dan op hoe drastisch de wendingen van het lot in deze Middeleeuwse miniaturen zijn.

Veel verhalen zijn onwaarschijnlijk cru. Binnen tien regels wordt een non een hoer, treft lepra de kerngezonde vechtjas en verkoopt een eerlijke man zijn ziel en zaligheid omdat zijn eer gekrenkt is. Subtiliteit is meestal niet het sterke punt in deze teksten, amusant zijn ze wel. En boven alles zijn ze een bron van herkenning en verbazing.

Clara Strijbosch

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden