Reportage Comedian Nienke Plas

Van internethit naar uitverkochte theaterzalen: ‘Social comedian’ Nienke Plas heeft méér te bieden dan schunnige grappen

Nienke Plas. Beeld Ivo van der Bent

Drie jaar geleden ratelde Nienke Plas (33) voor het eerst grappen aan elkaar op YouTube. Nu verkoopt ze grote zalen uit.

Tien minuten na het einde van haar voorstelling staat Nienke Plas in de foyer van theater De Purmaryn, onberispelijk, vrolijk, in een spijkerbroek en een zwart hemdje. Met de vrouwen die zich met hun telefoon in de hand om haar heen verzamelen is ze vervolgens bijna een uur in de weer. Ze vertellen haar hoe grappig ze haar eerste comedyshow Van de hak op de tak vonden, knuffelen haar, geven kaartjes (‘Je bent een prachtig mens en ik ben dankbaar dat ik je heb mogen ontmoeten’), willen allemaal een foto, sluiten rustig nog eens aan in de rij als een selfie tegenvalt, vragen of ze misschien een filmpje kunnen opnemen voor een thuisgebleven vriendin of vader (‘Túúrlijk!’) en feliciteren haar alvast met haar verjaardag.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie: 

Een dag later wordt ze 33. Op Instagram (434 duizend volgers) en haar YouTube-kanaal (255 duizend abonnees) maakte ze al bekend dat dan de kaartverkoop begint voor de 77 shows die ze vanaf september speelt. Het eerste deel van haar tournee was een zomer geleden binnen no time uitverkocht. Niet alleen in de schouwburg van haar geboorteplaats Purmerend werd Van de hak op de tak daarom van de kleine naar de grote zaal verplaatst. Nienke Plas bleek een hype van wie veel theaterdirecteuren tot op dat moment nog nooit hadden gehoord. 

‘Als mensen me vragen wat ik ben, zeg ik: social comedian, omdat ik comedy maak voor sociale media’, zei ze in 2017 in de Volkskrant. Ze was toen pas een jaar bezig op YouTube, had een tiende van het huidige aantal abonnees. Maar haar zogenoemde ‘HAHALOGS’, video's van een minuut of tien vol snelle knipjes die ze ook op Facebook zette, hadden haar toen al een vaste verschijning in RTL Late Night gemaakt, en het gezicht van het onder jongeren populaire online platform Rumag. In die HAHALOGS ratelde ze zittend voor de camera een eind in de verte over steeds andere onderwerpen (relatiesleur, kokkerellen, roddelen, onzekerheden), altijd schaamteloos, grofgebekt en een beetje plat, met een iets aangezet, maar van zichzelf al vet Amsterdams accent. Veel poep, veel plas, veel piemels, een keur aan bezeten blikken. 

Waar begin je als je comedian wilt worden?

Nienke Plas bewandelde met haar YouTube-kanaal een ander pad, maar het gros van de comedians begint nog altijd met korte optredens in (comedy)cafés. Lees hier een verhaal over het open mic-circuit, met eerste ervaringen en tips van cabaretiers. ‘Als je alleen maar grappig wilt zijn, word je voor je publiek snel saai’, zegt Micha Wertheim bijvoorbeeld. ‘Vertel waar je echt boos, verbaasd of verwonderd over bent, ook als dat niet grappig is. Het gaat meestal mis als het publiek voelt dat je iets van hen wilt in plaats van dat je iets komt geven. Je moet niet willen dat de zaal lacht, je moet niet bewonderd willen worden, je moet niet willen dat het publiek met je naar bed wil; je moet iets willen vertellen waar je niets voor terug hoeft.’

Uit een van de eerste HAHALOGS, over irritaties: ‘Wie kent dat, dat je denkt dat je gewoon een goeie ruft moet laten, is het gewoon het begin van een drol. Sjezus, keertje meegemaakt in de trein, op weg naar huis, met een witte broek aan. Ik was als de dóód dat er een afbeelding van een pepernoot tussen mijn twee achterzakken te zien was. Met geknepen billetjes, trippeltrippeltrippel, naar huis. Het was niks. Oké, het was een beetje zo pfffffffrt, nét wel iets, maar dat kon mijn string gewoon opvangen. Dit is een heel vies verhaal hè eigenlijk, sorry jongens. Maar ik hang nog énorm in die poep- en plasfase heb ik gemerkt. Misschien kom ik er ook nooit meer uit.’ Twee seconden later: ‘Wat ik me al mijn hele leven afvraag is waarom mensen smeerboter moeten verkrachten.’

Grote droom

Wat Nienke Plas betreft was het al snel niet meer de vraag óf, maar wanneer ze de stap van YouTube naar het theater zou zetten, want theater was de grote droom. Hoe, dat bleek toen het eenmaal zover was niet zo ingewikkeld meer. Door haar deelname aan het populaire survivalprogramma Expeditie Robinson (RTL5) werd ze vorig jaar bekend bij een groter publiek. Binnenkort presenteert ze het tv-programma Pretty & Single (KRO-NCRV), waarin vrouwen zonder make-up op date gaan. En ze zingt: tot nu toe bracht ze drie nummers uit bij het platenlabel van rapper/hitmachine Bizzey en presentator JayJay Boske, de grootmakers van zangeres Famke Louise. In die serieuze r&b-liedjes is de grappige vlogger even nergens te bekennen, de Nienke Plas die in haar webshop badjassen verkoopt met teksten als ‘Milf mantel’, ‘Team Plas’ en ‘Niet aanraken Mattie’ op de rug. 

De mensen die een kaartje voor haar show hebben gekocht, zijn bijna allemaal mensen tegen wie Plas zonder verdere introductie kan beginnen over haar zoontje Frenky-Dean en ‘Res’ - Resley Stjeward, haar vriend en manager met wie ze al elf jaar samen is. Ze zijn allebei veelvuldig te zien op haar YouTube-kanaal en bij haar volgers al even geliefd. Haar ‘kijkertjes’, zoals Plas ze zelf noemt, zijn gemiddeld tussen de 18 en 35 jaar. ‘Wat is iedereen jong!’ dacht Sandra (46) dan ook toen ze met dochter Noa (18) De Purmaryn binnenstapte. Jong, én vrouw – het aantal mannen is vanavond op twee handen te tellen. 

Sandra had nog nooit van Nienke Plas gehoord, Noa was nog nooit naar een cabaretvoorstelling geweest. Ze heeft nu eenmaal niks met comedy, zegt ze, maar dus wel met de humor van Nienke Plas. ‘Van onderwerpen die veel andere mensen gênant vinden, maakt zij de normaalste zaak van de wereld, en dan kunnen we er nog om lachen ook. Ohhhh, denk ik vaak, als je dit in een kamer met vijf willekeurige mensen zou zeggen valt het waarschijnlijk totaal verkeerd. Maar hier zijn we met mensen die Nienke kennen, en wij vinden het hilarisch.’

Nienke Plas en haar vriend Resley Stjeward gaan op de foto met fans in theater De Purmaryn. Beeld Ivo van der Bent

Dat zij de oudste Nienke Plas-fan is weet Hennie (64) uit Hoorn zo goed als zeker. Samen met dochter Maria (46) heeft ze ‘gehuild van het lachen’ om de voorstelling, die vooral over het persoonlijke leven van Plas gaat. Hennie overhandigde haar daarnet een doos Celebrations, voor haar verjaardag. ‘Ik wilde bloemen kopen, maar ik weet dat ze midden in een verbouwing zit en dat het dus een puinhoop is bij Res en haar thuis. Wat heeft ze nu aan bloemen, dacht ik. Ik weet ook dat ze gek is op snoep, dus dan maar chocolaatjes.’

De brutaliteit, het herkenbare, ‘dat ze een gewone meid van de straat is’, dat vinden ze het leukste aan haar. ‘Hoe gaat het met de verbouwing Res?’ vroeg Maria, en terwijl ze dat deed dacht ze: eh, dit is eigenlijk een beetje gek. ‘Ik kén ze natuurlijk niet, maar zo voelt het wel. Wat Nienke en Resley ons laten zien van hun leven voelt echt, nee, dat is echt écht.’ 

Raakvlakken

Nienke Plas kijkt allang niet meer raar op als vreemden naar haar verbouwing informeren, vertelt ze een paar dagen na Purmerend op haar kantoor. Voor de voorstellingen die op haar verjaardag in de verkoop gingen, zijn dan al 25 duizend kaarten verkocht. ‘Zij kennen mij, maar ik ken mijn kijkertjes in zekere zin ook, omdat ik wéét dat we veel raakvlakken hebben. Als iemand naar me toe komt om te vertellen dat-ie in een slechte periode zit en veel aan mijn video’s heeft, dan weet ik: jij houdt er net als ik van om aan het einde van een moeilijke dag te ontladen en te relativeren. En ook al lukt dat niet altijd, we zijn allebei mensen die op zo'n moment gewoon even willen praten over onze kak, zodat we allebei ‘iel!’ kunnen zeggen en lachen.’

Op de basisschool deed Plas aan jeugdtheater, maar bij het kiezen van een mbo-opleiding kwam iets in die richting niet in haar op. Het werd marketing en communicatie. ‘Ik koos voor de makkelijke weg, iets breeds en commercieels waarmee ik van alles kon worden.’ Maar de salesfuncties in de modebranche bevielen geen van allen lang. Het was Stjeward die haar uiteindelijk stimuleerde om een cabaretworkshop te volgen, en later om comedyvlogs te maken op YouTube en haar baan op te zeggen. 

Na dertig HAHALOGS stuurde cabaretier Peter Pannekoek haar een berichtje op Facebook. Als ze stand-up-ambities had en daar eens over wilde kletsen moest ze het maar laten weten. Ze gingen koffiedrinken. ‘De grote Peter Pannekoek! Ik weet nog dat hij zei dat ik een goede dictie had. Dictie, dacht ik, kan ik dat even opzoeken?’ Pannekoek adviseerde haar om eens een open podium te proberen, om te leren live haar grappen te timen.

Die openpodiaroute is de gebruikelijke weg voor beginnende comedians. De meesten spelen eindeloos vaak blokjes van vijf tot tien minuten in (comedy)cafés. Meedoen aan een wedstrijd kan een volgende stap zijn, in de hoop uiteindelijk door een impresariaat te worden opgemerkt en een eerste avondvullende voorstelling te maken. Terwijl haar YouTube-kanaal doorgroeide, begon Plas te twijfelen of zij dat pad ook moest volgen – een impresariaat had zich inmiddels al gemeld. ‘Moet je open podia doen als je al zo’n grote fanbase hebt? Kun je dan niet beter in kleine zaaltjes gaan oefenen, voor die mensen?’

Beeld Ivo van der Bent

De HAHALOGS gooide ze er altijd gewoon uit, zegt Plas. ‘Ik schreef van tevoren steekwoorden op bij een onderwerp waar Res en ik over hadden gespard. Merkkleding, ik noem maar wat. Oja, zei ik dan, die onmogelijke Kenzo-truien die iedereen maar aanheeft, met die tijger! Nou, dan was het dus bijvoorbeeld: Kenzo-trui! Nepmerkkleding! Verkopers op het strand in Spanje! Ik draaide tien minuten warm, beetje lullen, en dan - wam - kwam het er vanzelf allemaal uit. Ik nam een paar uur op en dat materiaal monteerde ik tot een korte video vol met grappen.’

Zo zat ze soms ook tegen de spiegel te praten in de Amstelveense hotelkamer waar ze zich terugtrok om Van de hak op de tak te schrijven. Met regisseur Jessica Borst, die ook cabaretiers als Dolf Jansen, Brigitte Kaandorp en Pieter Derks begeleidt, sprak ze over onderwerpen, spel en theaterwetten. ‘Simpele dingen waar ik nog nooit bij had stilgestaan, zoals: hoe kom je op, hoe ga je af, hoe zorg je ervoor dat je vanuit je lijf speelt? De queen, noem ik haar. Ik dacht altijd dat ik vooral van de schunnige grappen was, maar Jessica zei na onze eerste ontmoeting meteen: ‘Ik zie dat je veel talent hebt en dat je serieus wat te vertellen hebt.’’

Van internethit naar het theater 

De laatste maanden is hij niet meer zo actief op YouTube, maar Kaj Gorgels werd er vanaf 2012 wel bekend met sketches en imitaties onder de naam Kaj’s Typetjes. Ook hij staat nu in het theater met een succesvolle onemanshow: Effe relativeren, ‘over wat je nou toch met jezelf aan moet als je eind twintig bent’. De huidige tournee eindigt in mei, maar vanaf september volgt de reprise. Gorgels is ook de nieuwe presentator van het populaire RTL5-programma Expeditie Robinson, waar Nienke Plas in 2018 aan meedeed en hijzelf in 2017. Een andere Robinson-deelnemer en comedian die online bekendheid verwierf is Steven Brunswijk, destijds onder de naam Braboneger. Hij speelt op het moment zijn derde voorstelling Van slaaf tot meester.

Voor aanvang van iedere voorstelling, als ze in haar eentje in de coulissen staat, richt ze het woord tot zichzelf. ‘Ik ben dankbaar dat ik dit dankzij mijn creativiteit mag doen, zeg ik dan, ik ben dankbaar dat ik hiervan mijn werk heb mogen maken, dat al deze mensen naar het theater komen en dat ze enthousiast zijn. Ik bedank mezelf, dat ik het ooit heb aangedurfd om mijn baan op te zeggen en uit de comfortzone te springen. Het was doodeng, en het is nog steeds doodeng, maar het is ook zó leuk.

Bijna altijd dan. Na Purmerend volgde één mindere avond, ongelukkig genoeg de laatste voorstelling voor haar familie- en vriendenpremière, maandag 15 april in Amsterdam. ‘Ik had zelf een slechte dag, was niet goed genoeg uitgerust om te kunnen anticiperen op het publiek dat wat matjes reageerde. Alsof ik aan een dood nijlpaard stond te trekken. Dan denk je echt: heeft iemand een geweer?’ Op zo'n avond merkt ze zelf ook dat haar publiek misschien niet het meest ervaren theaterpubliek is. ‘Dan zie ik dat ze wel hun tanden bloot lachen, maar geen geluid durven te maken. Als je nog nooit naar het theater bent geweest, weet je misschien ook niet dat dat gewoon mag.’  

In de kleedkamer kwamen de tranen, een moment dat ze besloot te filmen voor YouTube – tegenwoordig is er elke maandag en donderdag een nieuwe vlog. Het was de enige keer tot nu toe dat ze na afloop van de voorstelling niet de foyer in ging. ‘Echt, mensen staan soms te shaken, of ze beginnen te huilen als ze me zien. Wauw, denk ik dan, ik ben ook maar een mens, ik laat ook windjes, jullie weten het! Het voelde heel fout om in de kleedkamer te blijven. Dat moment achteraf is hét moment om de kijkertjes te laten voelen dat ik ze écht waardeer. En niet door snel-snel een foto te maken, en hup, volgende. Als iemand even wat wil vertellen wil ik daar rustig naar luisteren, dan sta ik er maar anderhalf uur langer. Het is mede dankzij hun support dat ik nu kan doen wat ik het allerleukste vind.’

Nienke Plas, Van de hak op de tak, tournee t/m 29/5/2020.

CV Nienke Plas

1986 geboren in Purmerend
2002-2006 mbo-opleiding marketing en communicatie
2006-2016 verschillende salesfuncties in de modebranche
2016-heden (comedy)vlogs op YouTube (254 duizend abonnees)
2017 panellid bij RTL Late Night, is het gezicht van media- en kledingmerk Rumag
2018 doet mee aan Expeditie Robinson, brengt eerste nummer ‘Vrijdag’ uit
2019 singles ‘Houd me vast’ en ‘Zo mooi’, presenteert Pretty & Single (KRO-NCRV), tournee met eerste theatervoorstelling Van de hak op de tak

Nienke Plas woont in Amsterdam met haar vriend Resley Stjeward en hun zoontje Frenky-Dean (4).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden